Шайтан яҙмалары

Шайтан яҙмалары

Сәсән, ҡысҡыр!

 

Һа-һа-һа!

Һа-һа-һа!

Ҡайһылай һеҙ, кешеләр, меҫкен генә ул! Сығырығыҙҙан сығарыуым була, әйткәнемде тыңлай ҙа башлайһығыҙ. Һа-һа-һа! Һеҙҙе төп башына ултыртыу бер ни тормай. Һа-һа-һа! Һеҙ үҙегеҙ ҙә шайтанға әйләнергә әҙер генә тораһығыҙ. Һа-һа-һа! Шулай булғас ни, әйҙә, уңайы сыҡҡан һайын асыуланышығыҙ ҙа ултырығыҙ. Асыулы сағығыҙ шул тиклем оҡшай миңә, ул сағында бит һеҙҙе алйотландырыу бер ни тормай! Һа-һа-һа!

Һөйләнәсәк тарихым асыу тураһында. Сәсән исемле малайҙың асыуы тураһында. Көндөҙгө сәғәт ун икелә мәктәптән ҡайтып килгән Сәсәнгә шунда уҡ ишек асыусы булманы, сөнки әсәһе аш-һыу бүлмәһендә ризыҡ әҙерләп йөрөй ине. Әсәһе оҙаҡ тотҡарланмаһа ла, Сәсәндең ғәләмәт ныҡ асыуы килде. Ҡыҙыҡ ҡына булып киткән йөҙө асыулы юлбарыҫты хәтерләтте. Әгәр шул саҡ һеҙ уны күрһәгеҙ, бик ҡурҡыр инегеҙ. Һа-һа-һа! Мин уға «Сәсән, әсәйеңә екер, икенсе юлы ишекте шунда уҡ йүгереп килеп асырлыҡ булһын. Һин бит арығанһың, ә ул һине көттөрөп ҡуйҙы», – тип шыбырланым. Тәүҙә Сәсән ҡармағыма эләкмәне, тик барыбер еңелде. Мин уны алдаттым. Һа-һа-һа! Ул ауыҙын ҙур итеп асып әсәһенә екерә башланы! Нисек ҡаты итеп ҡысҡырынды ул, ишетһәгеҙ икән. Һа-һа-һа!

Шунан мин уға: «Ә хәҙер бар, гөлдөң көршәген тибеп осор! Әсәйең һинең шул тиклем ныҡ асыулы икәнеңде күрергә тейеш», – тинем. Сәсән гөл һауытын тибеп осорҙо. Футбол уйнаған кеүек инде бына. Һа-һа-һа! Сәсән, әлбиттә, көршәкте ватырға йыйынмай ине, әммә ул селпәрәмә килде. Гөлдөң тупрағы иҙәнгә һибелде, бысраҡҡа буялған сәскәләр аяҡ аҫтында тапалды.

Мин һаман да Сәсәнде тыныслыҡта ҡалдырманым, уны ҡотортоуымды дауам иттем. Мәктәп портфелен мөйөшкә быраҡтырырға ҡуштым. Эй тыңлаусан да инде Сәсән! Һа-һа-һа! Портфелен атты ла бәрҙе. Уныһы китте осоп! Стенаға барып ҡаҡлыҡҡайны, тотҡосо һынып сыҡты. Һа-һа-һа!

Сәсәндең әсәһе улының нимәгә боларғанын һис аңғара алманы. Шулай ҙа йомшаҡ тауыш менән: «Сәсән! Балаҡайым! Нимә эшләүең был? Ни булды һинең менән? Нимәгә асыуың ҡабарҙы?» – тип улына өндәште.

Диванға менеп ҡунаҡлаған Сәсән үҙ-үҙенән ныҡ ҡәнәғәт ине. Әсәһе уға һыу алып килде. Бер аҙ һыу уртлағас, Сәсән күҙҙәрен йомдо. Бер нисә минуттан уның пульсы һалмаҡланды һәм ул бөтөнләй тынысланды.

Әсәһе улын ғәфү итте. Был мине, әлбиттә, ҡайғыға һалды, шулай ҙа артыҡ бошонманым. Ун биш минут элек кенә мин уны нисек алйотландырҙым, ә?! Шәп тә инде! Һа-һа-һа! Мин бит һеҙҙең асыуығыҙ ҡабара башлау менән «һә» тигәнсе янығыҙға килеп етә һалам. Һа-һа-һа! Инде лә асыуланған, боларған сағығыҙҙа тағы күрешербеҙ әле!

Һа-һа-һа!

 

Гөләмриза Хәйҙәри Әбхариҙың «Шайтан яҙмалары» китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


Люля-кебаб

650 г фарш  2 һуған  тоҙ, борос  тәмләткестәр  ләүәш (теләк буйынса)  6-8 ағас таяҡса   Маринадланған һуған:  1 һуған  1 балғалаҡ аш һеркәһе (9 %)   Әҙерләү: Фаршҡа ваҡ итеп туралған һуғанды, тәмләткестәрҙе ҡушып тасҡағыҙ, бер аҙ һуҡҡылап алығыҙ. Һуңынан ярты сәғәткә һыуытҡысҡа...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...