Әҙәптәр

Әҙәптәр

Хөкөмдар әҙәбе

 

  • Һәр ваҡыт һөйләшмәҫкә тырышырға кәрәк
  • Етди булырға
  • Ҡулдар менән бик һелтәнмәҫкә
  • Кешеләргә насар ҡыланырға рөхсәт итмәҫкә һәм ҡанундарҙы боҙорға юл ҡуймаҫҡа
  • Тол ҡатындарға һәм йәтим-дәргә яҡшы мөғәмәләлә булыу
  • Дәғүәсегә һәм яуап биреүсегә яҡшы мөғәмәләлә булыу
  • Бер яҡҡа ғына бөгөлмәҫкә, ғәҙеллек менән хөкөм итергә
  • Киреһенсә уйлағандарға нәсихәт бирергә
  • Дөрөҫ хөкөм итер өсөн, Алаһҡа ялбарырға

 

 

Шаһиттың әҙәбе

 

  • Яуаплылығыңды яҡшы аңларға һәм һис ҡасан ғәҙеллектән баш тартмаҫҡа
  • Шаһитлыҡ ҡылған эш буйынса мәғлүмәттәрең дөрөҫ булырға тейеш
  • Мөһим мәғлүмәттәрҙе ҡалдырмаҫҡа тырышырға тейеш
  • Хакимдар менән бәхәсләшмәҫкә тейеш

 

 

Тотҡондоң әҙәбе

 

  • Аллаһтан башҡа бер кемдән дә ярҙам көтмәҫкә
  • Аллаһтың талабын боҙоп, кәмһенмәҫкә
  • Аллаһ мине ҡотҡарыр, тигән өмөттө өҙмәҫкә
  • Аллаһ ҡарамағында булғаныңды һәм Ул һине күреп торғанды аңларға
  • Нисек тә дошманыңдың әйберҙәре менән файҙаланмаҫҡа, Аллаһ ҡушҡан осраҡтарҙан башҡа
  • Бер кемдең дә алдында иламаҫҡа һәм уфтанмаҫҡа, Аллаһтан башҡа бер кемдән дә ярҙам һорамаҫҡа

 

Имам Әбү Хәмид әл- Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...


Дауыт пәйғәмбәр

Нисек кенә булмаһын, Сәбиғ Дауыттың йөҙөнсө ҡатыны була, ә бер генә ҡатынлы Аурия яңғыҙ ҡала. Һөйгәненән айырылыуҙы Аурия бик ауыр кисерә. Башта әйтелгәнсә, шәриғәттә бындай хәлгә тыйыу булмаһа ла, Аллаһтың яҡын ҡолдары өсөн был ҙур хата була. Дауыттың тәҡүәлек дәрәжәһен күтәрер өсөн, Аллаһу Тәғәлә...


Шәүүәл айы

Рамаҙан айынан һуң Шәүүәл айы башлана. Рамаҙанда иһә һәр хаҡ мосолман күберәк изегелектәр эшләп ҡалырға ашыҡһа, тырышһа, Шәүүәл айы ла беҙгә ошо яҡшылыҡтарыбыҙҙы тағы ла арттырырға, байытырға мөмкинлек бирә. Бәлки, тотҡан ураҙаларҙа хата-кәмселектәр булғандыр, йә ҡайһы бер көндәре тороп ҡалғандыр,...


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....