Әбү Бәкер Сиддиҡ тураһында

Әбү Бәкер Сиддиҡ тураһында

Барлыҡ пәйғәмбәрҙәрҙән һуң иң лайыҡлыһы – Әбү Бәкер Сиддиҡ . Уның исеме буйынса ғалимдар араһында төрлө фекерҙәр бар. Кемдер уның исеме Ғәтиҡ ти, әммә иң дөрөҫө булып Ғабдуллаһ исеме һанала, Әбү Бәкер – уның ҡушаматы. Атаһының исеме – Ғосман, уның Әбү-Ҡахәфәт тигән ҡушаматы булған. Әсәһенең исеме Өммө-хайр Сахр ҡыҙы (Сахр ибне Ғүмәр).

 

Әбү Бәкерҙең ата-әсәһе, бар балалары Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ваҡытында йәшәгән һәм улар барыһы ла Ислам динен ҡабул иткән. Бындай хәл бер сәхәбә менән дә булмаған.

«Ирекле ирҙәр араһынан Аллаһҡа беренсе булып Әбү Бәкер инанған, балалар араһынан – Ғәли, ҡатындар араһынан – Хәдижә, азат ителгәндәр араһынан – Зәйд ибне Харис, ҡолдар араһынан – Билал», – ти шәйех Тәҡиүтдин.

Әбү Бәкерҙең иң маҡтауға лайыҡлы сифаттарының береһе – ул бөтөн мөлкәтен Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ тотонған.

Ибне Ғүмәрҙән еткерелгәнсә: «Мин Пәйғәмбәребеҙ ﷺ менән ултырғанда, уның эргәһендә Әбү Бәкер бар ине. Ул өҫтөнә плащ һымаҡ итеп абая ябынған. Күкрәге эргәһендә элмәк урынына бер таяҡса тора ине.

Шул саҡта ергә Ябраил фәрештә төшә лә: «Был нимә ул? Мин Әбү Бәкерҙе тик плащта ғына күрәм», – тип өндәшә. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Ул Мәккәне алыр алдынан үҙенең мөлкәтен миңә сарыф итте», – ти.

Шунан Ябраил әйтә: «Ысынында, Бөйөк һәм Ҡөҙрәтле Аллаһу Тәғәлә уны сәләмләй һәм, Әбү Бәкерҙән: «Фәҡирлектә һин Минән ризаһыңмы?» – тип һора, ти. Шунан Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Йә, Әбү Бәкер, Аллаһу Тәғәлә һине сәләмләй һәм һинән: «Һин фәҡир сағыңда Минән ризаһыңмы әллә риза түгелһеңме?» – тип һорай.

«Нисек мин Раббымдан риза була алмайым. Мин Раббымдан ризамын», – тип өс тапҡыр ҡабатлай Әбү Бәкер .

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Әбү Бәкерҙе ныҡ хөрмәт иткән һәм ҡәҙерләгән. Сәхәбәләргә уның юғары дәрәжәһе тураһында белгерткән һәм уны ҡалғандар алдында маҡтаған.

Аллаһ Рәсүле ﷺ үҙенең урынына намаҙҙа уны ҡалдырыр булған.

Шулай уҡ Әбү Бәкер мәмерйәлә Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ юлдашы булған һәм унан һуң тәүге хаҡ хәлифә булған.

Ул ике йыл дауамында хәлифәт менән идара итә. Шунан хижри буйынса 13 йылда вафат була. Уға 63 йәш була. Уның барлыҡ сифаттарын һәм баһаһын был бәләкәй күләмле китапта һанап бөтөп булмай.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан.

ЛӘЙСӘН БӘХТИЕВА ТӘРЖЕМӘ ИТТЕ

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Башҡорт халҡында бала тыуғас башҡарылған йолалар

«Башҡорттарҙа матур йолалар бар», – тигән башҡорт халҡының йолалары менән ҡыҙыҡһынған венгр ғалимы Йозеф Торма. Башҡа халыҡтарҙағы кеүек үк, башҡорттар араһында ла, ғаиләлә баланың донъяға килеүе ҙур шатлыҡ һаналған. Баланың донъяға килеүен ҡаршылауға әҙерләнеү, әсә ауырға ҡалғас...


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


Шайтан яҙмалары

  Һинең унда ни эшең бар? Һа-һа-һа! Һа-һа-һа! Һа-һа-һа! Мин тәүҙә рәхәтләнеп көлөп алайым әле, шунан һуң һеҙгә бер ҡыҙыҡ һөйләрмен. Һа-һа-һа! Мин бәләкәй балаларҙы, үҫмерҙәрҙе һәм йәштәрҙе генә төп башына ултыртмайым бит ул, өлкән кешеләрҙе лә алйотландырам. Кешеләр, мин һеҙҙең...


Сабир хәҙрәт

2005 йылдың яҙ башы. Башҡортостан телевидениеһынан Ғафури районы Сәйетбаба ауылында төшөрөләсәк «Ҡуласа» тапшырыуы тураһында хәбәр килгәс, тыуған ауылыма юлландым. «Ҡуласа» тапшырыуының авторы һәм алып барыусыһы Әлфиә Сәлимйән ҡыҙы Батталова тапшырыуҙың темаһын һәм маҡсатын...


«Аллаһ Рәхмәтенә өмөтөбөҙҙө өҙмәйек!..»

Ғилем һәм тәрбиә, сабырлыҡ, изгелектәрҙе күп ҡыла торған Рамаҙан айы яҡынлаша. 19 февраль – нурлы айҙың тәүге көнө. Йәғни, 18 февралдә, ҡояш байыу менән, ураҙаға инәбеҙ. Бөгөнгө һөйләшеүебеҙ − шул уңайҙан, ураҙа хаҡында. Һорауҙарыбыҙға Көйөргәҙе районы Ермолаево ауылының «Рамаҙан» мәсете мөғәллиме...