Әбү Бәкер Сиддиҡ тураһында

Әбү Бәкер Сиддиҡ тураһында

Барлыҡ пәйғәмбәрҙәрҙән һуң иң лайыҡлыһы – Әбү Бәкер Сиддиҡ . Уның исеме буйынса ғалимдар араһында төрлө фекерҙәр бар. Кемдер уның исеме Ғәтиҡ ти, әммә иң дөрөҫө булып Ғабдуллаһ исеме һанала, Әбү Бәкер – уның ҡушаматы. Атаһының исеме – Ғосман, уның Әбү-Ҡахәфәт тигән ҡушаматы булған. Әсәһенең исеме Өммө-хайр Сахр ҡыҙы (Сахр ибне Ғүмәр).

 

Әбү Бәкерҙең ата-әсәһе, бар балалары Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ваҡытында йәшәгән һәм улар барыһы ла Ислам динен ҡабул иткән. Бындай хәл бер сәхәбә менән дә булмаған.

«Ирекле ирҙәр араһынан Аллаһҡа беренсе булып Әбү Бәкер инанған, балалар араһынан – Ғәли, ҡатындар араһынан – Хәдижә, азат ителгәндәр араһынан – Зәйд ибне Харис, ҡолдар араһынан – Билал», – ти шәйех Тәҡиүтдин.

Әбү Бәкерҙең иң маҡтауға лайыҡлы сифаттарының береһе – ул бөтөн мөлкәтен Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ тотонған.

Ибне Ғүмәрҙән еткерелгәнсә: «Мин Пәйғәмбәребеҙ ﷺ менән ултырғанда, уның эргәһендә Әбү Бәкер бар ине. Ул өҫтөнә плащ һымаҡ итеп абая ябынған. Күкрәге эргәһендә элмәк урынына бер таяҡса тора ине.

Шул саҡта ергә Ябраил фәрештә төшә лә: «Был нимә ул? Мин Әбү Бәкерҙе тик плащта ғына күрәм», – тип өндәшә. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Ул Мәккәне алыр алдынан үҙенең мөлкәтен миңә сарыф итте», – ти.

Шунан Ябраил әйтә: «Ысынында, Бөйөк һәм Ҡөҙрәтле Аллаһу Тәғәлә уны сәләмләй һәм, Әбү Бәкерҙән: «Фәҡирлектә һин Минән ризаһыңмы?» – тип һора, ти. Шунан Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Йә, Әбү Бәкер, Аллаһу Тәғәлә һине сәләмләй һәм һинән: «Һин фәҡир сағыңда Минән ризаһыңмы әллә риза түгелһеңме?» – тип һорай.

«Нисек мин Раббымдан риза була алмайым. Мин Раббымдан ризамын», – тип өс тапҡыр ҡабатлай Әбү Бәкер .

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Әбү Бәкерҙе ныҡ хөрмәт иткән һәм ҡәҙерләгән. Сәхәбәләргә уның юғары дәрәжәһе тураһында белгерткән һәм уны ҡалғандар алдында маҡтаған.

Аллаһ Рәсүле ﷺ үҙенең урынына намаҙҙа уны ҡалдырыр булған.

Шулай уҡ Әбү Бәкер мәмерйәлә Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ юлдашы булған һәм унан һуң тәүге хаҡ хәлифә булған.

Ул ике йыл дауамында хәлифәт менән идара итә. Шунан хижри буйынса 13 йылда вафат була. Уға 63 йәш була. Уның барлыҡ сифаттарын һәм баһаһын был бәләкәй күләмле китапта һанап бөтөп булмай.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан.

ЛӘЙСӘН БӘХТИЕВА ТӘРЖЕМӘ ИТТЕ

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Шәүүәл айы

Рамаҙан айынан һуң Шәүүәл айы башлана. Рамаҙанда иһә һәр хаҡ мосолман күберәк изегелектәр эшләп ҡалырға ашыҡһа, тырышһа, Шәүүәл айы ла беҙгә ошо яҡшылыҡтарыбыҙҙы тағы ла арттырырға, байытырға мөмкинлек бирә. Бәлки, тотҡан ураҙаларҙа хата-кәмселектәр булғандыр, йә ҡайһы бер көндәре тороп ҡалғандыр,...


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...


Рәхмәтлемен Һиңә, Аллаһ Раббым!

Бисмиллалап, наҙлап, һәр бер таңды Башлайым мин изге намаҙҙан. Ғүмерҙәрем булһа, уҡырмын, тип, Һорайым мин ихлас Хоҙайҙан. Ғүмерҙәрҙе бирһәң, Хаҡ Тәғәләм, Һаулығын да миңә йәлләмә, Шатлыҡ-ҡыуаныстар килгән һайын, Ихласлыҡтан донъя йәмләнә. Ҡыуандырып атай-әсәйҙәрҙе, Һөйөндөрөп...


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...