Имам Шәфиғи

Имам Шәфиғи

Имам Шәфиғи

Имам Әш-Шәфиғигә килгәндә – ул Мөхәммәд Идрис улы, Ғәббәс улы, Ғосман улы, Шәфиҡ улы.

 

 

Уның нәҫеле Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ нәҫеле менән Ғабдулманафта тоташа. Әл-Хафиз Ибне Хәджәр: «Ул ғилеме, тәҡүәлеге, заһитлығы, мәғрифәтселеге, үткер һүҙлелеге, Ҡөрьәнде яттан белеүе һәм шәжәрәһе буйынса имамдарҙың имамы, сөнки ул бөтөн өлкәлә лә күренекле», – тип әйткән.

Ул өҫтә һанап үтелгән өлкәләрҙә уға тиклем булған ғалимдарға ҡарағанда ла ҙурыраҡ уңышҡа ҡаҙанған. Хатта Малик ибне Әнәс, Суфьян ибне Ғуяйнат кеүек уҡытыусыларына һәм уларҙың остаздарына ҡарағанда ла имам Шәфиғи күпкә өҫтөн булған. Уның артынан донъялағы барлыҡ илдәрҙән күп халыҡ эйәргән.

Уның мәҙһәбенә эйәреүселәр көндән-көн артҡан. Бигерәк тә изге урындарҙа – Мәккәлә, Мәҙинәлә һәм Фәләстанда ла. Был өс урын һәм ундағы халыҡ − ерҙәге иң аҫыл урындар һәм иң дәрәжәле кешеләр.

Шуға ла имам Шәфиғи тураһында Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Ҡорайыш ғалимы бөтөн ерҙе ғилем менән тултырыр», – тип әйтеп ҡалдырған.

Уның ысынлап та атаҡлы ғалим булыуына дүрт йыл эсендә мәҙһәбте барлыҡҡа килтереүе дәлил булып тора. Уға тиклем бер мөждәһит тә ундай кимәлгә етмәгән.

Шулай уҡ бер мәл имам Шәфиғиҙең ҡәберен икенсе урынға күсерергә булып, ер ҡаҙыусылар ҡәбер таҡталарына еткәс, ундағы хуш еҫтән барыһы ла иҫтәрен юғалта һәм артабан ҡәбергә теймәй.

Имамдың яҡшы һыҙаттары тураһында бик күп китаптар яҙылған, уларҙың һаны ҡырҡ тирәһе, тигән Әл-Хафиз.

Имам Шәфиғи 150 йылда Газа ҡалаһында тыуа. Ике йәш булғанда, уны Мәккәгә алып баралар, һәм ул шунда үҫә. Ул ете йәшендә бөтөн Ҡөрьәнде ятлай, ун йәшендә «Мүәттә» тигән китапты яттан белә. Ун биш йәшендә уға фәтүә сығарырға хоҡуҡ бирелә. Имам Шәфиғи һижри буйынса 204 йылда Мысырҙа, йома көнө, 54 йәшендә мәрхүм була.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Әбү–Бәкр әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан

 

 

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


Әжәл менән яғалашҡанда

Совет дәүере, фәнгә нигеҙләнеп, илдә техник прогресс яҡтан үҫеш барлыҡҡа килтерә алһа ла, изге Ҡөрьән тәғлимәтен инҡар итеүе арҡаһында тәрбиә өлкәһендә хәл иткес һынылыш яһай алманы. Сөнки, изге Ҡөрьән тәғлимәте нигеҙендә тәрбиәләнмәгәндәрҙең ҡан тамырҙарына шайтан урынлашып, төрлө насар ғәҙәттәр...


«Зәйнулла ишандың фотоһы беҙҙең өйҙә элеүле торҙо...»

Сәфәрҙә йөрөргә яратам. «Йөрөгән аяҡҡа йүрмә эләгә», тигәндәй, һәр сәйәхәт ниндәйҙер яңы тәьҫораттар, ҡыҙыҡлы осрашыуҙар менән ҡыуандыра. Алыҫ Ҡаҙағстан ерендә лә шулай булды. Ҡаҙаҡ бауырҙаштарҙың: «Һеҙ башҡорттармы ни?» – тип ихлас ҡыуанып китеүенең бер ғилләһенә...


Ҡатын-ҡыҙ иманын һаҡлаһын!

Мөхәмәтзакир хәҙрәт Йосопов яҙған был мәҡәлә «Башҡортостан» гәзитендә, 2011 йылдың 6 апрель һанында (№68), баҫылып сыҡҡайны. Шәхсән үҙемә тәьҫире бик көслө булғанлыҡтан, материалды ташламай, айырым бер папкаға һалып ҡуйғайным. Инде ун биш йыл уҙҙы, мин уны һаман да ваҡыты-ваҡыты менән...


«Уҡыған һайын күңелдә еңеллек тойҙом...»

Красноусол ҡасабаһына юлланған һуңғы автобус китергә әҙ генә ваҡыт ҡалған. Автовокзалға ике туҡталыш ҡалғас, трамвай боҙолдо. Бына-бына автобус ҡуҙғалырға торғанда барып еттем етеүен, билетһыҙ ултыртмайбыҙ, тип, кондуктор алманы.   Күптән ниәтләгән сәфәр өҙөлөп ҡалыуына, бер аҙ күңел кителеп...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Бер яман ғәҙәтем бар: күп һөйләйем. Бының насар икәнен беләм. Һүҙ менән кешене рәнйетәм, яман һүҙ йөрөтәм. Ошонан һаҡланыр өсөн миңә берәй доға өйрәтегеҙ. Был ғәҙәтемдән нисек ҡотолорға? Яман телем арҡаһында кешеләр минең менән аралашмай, минең хаҡта насар фекерҙә. Гонаһтарҙан алыҫлашырға, был...