Ҡорайыштарҙың Әбүталипҡа тәҡдиме

Ҡорайыштарҙың Әбүталипҡа тәҡдиме

Эфиоп батшаһынан хурлыҡҡа ҡалып ҡайтҡандан һуң, ҡорайыштар йәнә Әбүталипҡа килә. Улар менән Әмәр ибне Вәлид исемле йәш һәм һылыу егет була.

 

Әбүталиптың үҙ өҫтөнә Пәйғәмбәрҙе ﷺ яҡлау бурысын алыуын белгән ҡорайыштар уға ошондай тәҡдим яһай: «Эй Әбүталип, бына был − Әмәр − ырыуыбыҙҙағы иң яҡшы егет. Беҙ уны һиңә бирәбеҙ. Теләһәң, уны улың ит, теләһәң, эшкә ек. Ә уның урынына ҡустыңдың улын − ата-бабаларыбыҙҙың динен мыҫҡыл иткән һәм ырыуыбыҙ эсендә тарҡалыш тыуҙырған Мөхәммәдте ﷺ беҙгә бир. Беҙ уны үлтерәбеҙ». Әбүталип уларға ҡаты итеп: «Аллаһ менән ант итәм, был бер ҡасан да булмаясаҡ. Мин һеҙгә, үлтерһендәр өсөн, ҡустымдың улын бирмәйем. Һәм уға алмашҡа һеҙҙең улығыҙҙы ла алмайым. Был бер ҡасан да булмаясаҡ!» − тигән.

Аптырашта ҡалған ҡорайыштар, теләктәренә ирешә алмай, ҡайтып китәләр.

 

Мөшриктәр Пәйғәмбәрҙе ﷺ үлтерергә ниәтләй

Ҡорайыштар, нисек кенә тырышмаһын, Пәйғәмбәргә ﷺ исламды таратырға ҡамасаулай алмай. Һәм улар Пәйғәмбәрҙе ﷺ үлтерергә план ҡора.

Пәйғәмбәрҙе ﷺ иң ныҡ күрәлмаусыларҙың береһе Әбүжәһил ырыуҙаштарына мөрәжәғәт итә: «Эй ҡорайыштар! Мөхәммәд ﷺ беҙҙең бөтә өгөтләүҙәрҙе кире ҡаҡты һәм динебеҙҙе яманлауҙан туҡтамай, беҙҙең ата-бабаларыбыҙҙы кәмһетә, илаһтарыбыҙҙы хурлай. Ант итеп әйтәм, мин үҙемдең көсөм етерлек иң ҙур ташты алам да, ул, намаҙға баҫып, сәждәгә йығылыу менән, башын ярғансы һуғам. Аҙаҡ һеҙ мине Әбүталиптың кешеләренә тапшыра йәки уларҙан яҡлай алаһығыҙ. Нисек кенә булмаһын, мин барыбер әйткәнемде эшләйәсәкмен!» Ҡорайыштар уға: «Илаһтарыбыҙ менән ант итәбеҙ, беҙ һине бер ҡасан да һатмаясаҡбыҙ. Әйҙә, уйлағаныңды эшлә!» − тиҙәр.

Икенсе көндө, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Ҡәғбә янында намаҙ уҡып торғанда, Әбүжәһил, ҡулына ҙур таш тотоп, Рәсүлуллаһҡа ﷺ яҡынлай башлай. Ләкин барып етә алмай, иң һуңғы мәлдә ҡапыл, ҡурҡышынан ап-аҡ булып, артҡа сигенә, ҡалтыранған ҡулынан ташы төшөп китә. Быны күреп торған ҡорайыштар Әбүжәһилдән, нимә булды, тип һорай. Тегеһе һөйләй: «Мөхәммәдте ﷺ үлтерергә тип, уға яҡынлашып килгәндә, ҡапыл алдымда ҙур башлы, тештәре ҡот осҡос булып ыржайып торған бер дөйә пәйҙә булды, ул миңә ташланырға һәм мине ашарға әҙерләнгәйне», − ти.

Һуңынан Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Әгәр Әбүжәһил миңә табан тағы бер генә аҙым эшләгән булһа ла, Ябраил фәрештә уны киҫәктәргә өҙгөләп ташлар ине», − ти.

 

 

Бер ваҡыт Рәсүлуллаһ ﷺ һәр ваҡыттағыса, Ҡәғбә янына намаҙ ҡылырға килә һәм унда, өйөлөшөп, үҙҙәренең эштәре тураһында әңгәмә ҡорған бер төркөм ҡорайыштарҙы күрә. Мөшриктәр шунда уҡ Пәйғәмбәргә ﷺ ташлана: «Һин беҙҙе олатайҙарыбыҙҙың илаһтарына табыныуҙан тыяһыңмы?» − тиҙәр. Уны төрлө яҡтан төрткөләй, кейемдәрен тартып, өҙгөләй башлайҙар. «Эйе, тыям!», − тип яуап бирә һөйөклө Пәйғәмбәребеҙ ﷺ. Һәм шул саҡ Ғүҡбә ибне Әбүмүғайт, арттан килеп, боролған бөркәнсек (накидка) менән Пәйғәмбәрҙең ﷺ муйынын быумаҡсы була. Исламға теләктәш булған берәү Әбүбәкер  артынан йүгерә: «Ҡәғбә янында һинең дуҫыңды тотоп алдылар!» − ти. Әбүбәкер , йүгереп килеп, Ғүҡбәне ситкә атып ырғыта һәм: «Һеҙ нимә, «Минең Раббым − Аллаһ!» тигән өсөн кешене үлтерергә йыйынаһығыҙмы әллә?» − тип ҡысҡыра. Быны ишетеп, ҡорайыштар, йыртҡыс кеүек, Әбүбәкергә ташлана һәм уны ҡанһыҙ рәүештә туҡмайҙар. Иҫтән яҙған, яртылаш үле Әбүбәкерҙе, таҡтаға һалып, өйөнә килтереп ташлайҙар.

Әбүбәкерҙең терелеренә берәү ҙә ышанмай, әммә ул кискә иҫенә килә. Һәм тәүге һүҙе: «Рәсүлуллаһтың ﷺ хәле нисек?» − була. «Мөхәммәдте ﷺ күрмәй тороп, мин ашамайым да, эсмәйем дә», − тип, ашауҙан баш тарта.

Ҡараңғы төшкәс, уны Пәйғәмбәр ﷺ янына − мосолмандар йыйылған Арҡамдың өйөнә, алып баралар.

 

 

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


«Хажда үҙеңде Аллаһ ҡаршыһында итеп тояһың...»

Изге ерҙәрҙә оло хаж ғибәҙәтен имен-аман үтәгән мосолмандар төркөм-төркөм булып тыуған яғына ҡайта башланы. Бөгөн телевидение һәм радио журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, ике тапҡыр изге ерҙәрҙә булып хаж һәм ғөмрә ғәмәлдәрен үтәп ҡайтҡан Морат Нәжип улы Лоҡманов менән ошо оло яуаплылыҡ талап иткән...


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


Аллаһу Тәғәләнең Ҡөҙрәте менән килгән бәхет

Йырлаған һайын гел генә хискә бирелеп, йә булмаһа, үткәндәр иҫкә төшөп, һағыштарға күмелеп китеп йырлайым. Ошо мәлдә ауыр саҡтар иҫкә төшөп, күҙҙәремә йәштәр тулып, йөрәгем һыҡтап ала.   Балаларымдың береһен етәкләп, икенсеһен күтәреп, яңғыҙ аҡҡош кеүек ике яр ситендә тороп ҡалған ваҡыттар,...


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...