Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

ПӘЙҒӘМБӘРЕБЕҘҘЕҢ ШӘЖӘРӘҺЕ

Бар ғаләмгә мәрхәмәт булараҡ ебәрелгән Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәдтең ﷺ атаһы Ғабдуллаһ, уның атаһы – Ғәбделмотталип (Шәйбә), уның атаһы –Хәшим (Әмр), уның атаһы – Ғәбдеманаф, уның атаһы – Ҡусай, уның атаһы – Киләб, уның атаһы – Муррат, уның атаһы – Кәғб, уның атаһы – Лүәй, уның атаһы – Ғалиб, уның атаһы – Фиһр, уның атаһы – Мәлик, уның атаһы – Назр, уның атаһы – Кинана, уның атаһы – Хүзәймә, уның атаһы – Мүдрикә, уның атаһы – Ильяс, уның атаһы – Музар, уның атаһы – Низар, уның атаһы – Мәғәд, уның атаһы – Ғәднән Исмәғил ырыуынан, Ибраһим пәйғәмбәр улы.

 

ИЗГЕ МӨХӘМӘДТЕҢ ТЫУЫУЫ

Фил йылының Рәбиғел-әүүәл айының ун икенсе көнөнөң (24 апрель, 571 йыл) дүшәмбе иртәһендә Мәккәлә иң яҡшы кеше, бар мәхлүктәргә изгелек өсөн ебәрелгән Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ донъяға килгән. Бөйөк ғалим, Аллаһ Рәсүленең ﷺ тормошон тикшереүсе Ибне Сәғд әйтеүенсә, Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ әсәһе әйткән: «Мин Мөхәммәдте тапҡас, ҡарынымдан Шәм һарайҙарына тиклем етеүсе нур балҡыны», – ти. Бала тыуғас та, Әминә Ғәбделмотталипҡа шатлыҡлы яңылыҡ тураһында хәбәр итергә кеше ебәрә. Шунан Ғәбделмотталип, ҡулында ейәнен тотоп, Ҡәғбәгә инә, Аллаһҡа шөкөр итеп, доға ҡыла. Әминәгә төшөндә ниндәйҙер тауыш улына Мөхәммәд тип исем бирергә ҡуша. Ғәбделмотталип риза була һәм бәрәкәтле балаға Мөхәммәд тип ҡуша.

Ул көндә һуңғы Пәйғәмбәр ﷺ тыуыуын хәбәр итеүсе күп мөғжизәле билдәләр була. Ғәбделмотталип төшөндә күккә олғашҡан ҡуйы сатырлы һәм көнбайыштан көнсығышҡа тиклем таралған ботаҡлы ағас күрә. Ул ағастан таралған нур хатта ҡояшты ҡаплаған һымаҡ була. Ағас берсә күренә, берсә юғала. Кешеләр уның артынан эйәрә. Ҡайһы бер ҡорайыштар уның ботаҡтарына йәбешергә тырыша. Ҡайһылары уларҙы һындырмаҡсы була. Әммә ағасты иҫ китмәле сибәр йөҙлө, хуш еҫле егет һаҡлай. Ғәбделмотталип, нисек кенә тырышһа ла, ул ағастың ботағына эләгә алмай. Төш юраусы уға: «Һинең тоҡомоңда берәү Аллаһтың һуңғы пәйғәмбәре буласаҡ», – тигән.

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ тыуған төндә күктә яңы йондоҙ барлыҡҡа килгән. Йәһүд ғалимдары, һуңғы пәйғәмбәр тыуғанын аңлап, Әхмәттең йондоҙо (Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ бер исеме) күренде, тигәндәр. Шул төндә Ҡәғбә эсендәге барлыҡ боттар ҡолаған. Утҡа табыныусыларҙың меңәр йыл табынған уттары һүнгән. Иртән мәжүсиҙәр изге тип һанаған һәм шунда үҙҙәренең бүләктәрен килтереп һалған Сәүә күле ҡороған. Төн аҙағында фарсыларҙың батшаһы Хосрауҙың һарайындағы ун дүрт башня ҡолай. Шул көндән алып ендәргә, күккә менеп, фәрештәләрҙән ҡорайыштарға хәбәр еткереү тыйыла.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Башҡорт халҡында бала тыуғас башҡарылған йолалар

«Башҡорттарҙа матур йолалар бар», – тигән башҡорт халҡының йолалары менән ҡыҙыҡһынған венгр ғалимы Йозеф Торма. Башҡа халыҡтарҙағы кеүек үк, башҡорттар араһында ла, ғаиләлә баланың донъяға килеүе ҙур шатлыҡ һаналған. Баланың донъяға килеүен ҡаршылауға әҙерләнеү, әсә ауырға ҡалғас...


«Аллаһ Рәхмәтенә өмөтөбөҙҙө өҙмәйек!..»

Ғилем һәм тәрбиә, сабырлыҡ, изгелектәрҙе күп ҡыла торған Рамаҙан айы яҡынлаша. 19 февраль – нурлы айҙың тәүге көнө. Йәғни, 18 февралдә, ҡояш байыу менән, ураҙаға инәбеҙ. Бөгөнгө һөйләшеүебеҙ − шул уңайҙан, ураҙа хаҡында. Һорауҙарыбыҙға Көйөргәҙе районы Ермолаево ауылының «Рамаҙан» мәсете мөғәллиме...


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


Фани донъя – командировка ғына

Яңыраҡ ҡына билдәле дин әһеленең интервьюһын уҡып ултырғайным. Уның бигерәк тә: «Фани донъя – командировка ғына, ваҡыты еткәс, барыбыҙ ҙа мәңгелек йорт – Әхирәткә ҡайтабыҙ», – тигән һүҙҙәре күңелдә ҡалды һәм уйға һалды. Ысынлап та, иртәме, һуңмы, бар йән эйәһе:...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

Аҡмулла, ҡайҙарҙа ғына йөрөһә лә, тыуған яҡтарын һағына.   1872 йылдың көҙөндә Мифтахетдиндың тыуған ауылына ҡайтыуын яҡташтары, быуындан-быуынға күсереп, әле лә һөйләйҙәр. Тыуған ауылы эргәһендәге шишмә янында йөрәген ярып сыҡҡан тәрән һүҙле шиғырҙарын ҡағыҙға төшөрә.   Аңлауыбыҙса,...