Ҡиәмәт көнөнөң ҙур билгеләре

Ҡиәмәт көнөнөң ҙур билгеләре

Ҡояштың көнбайыштан сығыуы

Ахырызамандың ҙур билгеләренең береһе − ҡояштың көнбайыштан сығыуы. Был хәлдән һуң тәүбә ҡапҡалары ябыласаҡ. Хатта кеше гонаһтары өсөн ысын күңелдән ғәфү үтенһә лә, Аллаһу Тәғәләгә ышанырға теләһә лә, уның ғәмәлдәре ҡабул булмаясаҡ.

Был ваҡиға изге Ҡөрьәндә иҫкә алына. Аллаһу Тәғәлә әйтә (мәғәнәһе): «Әллә улар (кафырҙар) арттарынан фәрештәләр килгәнен (йәндәрен алыр өсөн), әллә һинең Раббыңдан әмер (Ахырызаман етеүе йәки яза тураһында) йәки Раббының ғәләмәттәрен (ҡайһы бер билдәләренең күренгәнен) көтәме? Элек иманға килмәгән, иманға килеп тә, уны изгелек менән нығытмаған кешегә Раббыңдын ғәләмәте ингән көндө иманы ярҙам итмәҫ. Әйт (уларға, йә, Пәйғәмбәр,): «Көтөгөҙ, беҙ ҙә көтәбеҙ!». (“Әл-Әнғәм сүрәһе, 158-се аят).

Күпселек мөфәссирҙәрҙең (Ҡөрьәндең мәғәнәһен аңлатыусылар, мәҫәлән, Әт-Тәбәри) фекеренсә, был аяттағы «ҡайһы бер билдәләренең» тигән һүҙҙәр Ҡиәмәт көнөнөң билдәһе − ҡояштың көнбайыштан сығыуын аңлата. Әбү Һөрәйрә еткереүенсә, Рәсүлебеҙ ﷺ әйткән: «Ҡояш көнбайыштан сыҡмайынса Ҡиәмәт көнө етмәҫ. Ә инде ҡояш көнбайыштан сыҡҡас, кешеләр быны күреп, бөтәһе лә бергәләп иман килтерер. Әммә элек иман килтермәгән булһа һәм иманы арҡаһында изгелеккә ирешмәгән бәндәгә ул көндө килтергән иманы ярҙам итмәйәсәк» (Әл-Бохари, Мөслим). Әбү Зарранан риүәйәт ителә: «Бер мәл, ҡояш байығас, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ минән: «Уның (ҡояштың) ҡайҙа йүнәлгәнен беләһеңме? − тип һораны. Мин: «Аллаһ һәм Уның Рәсүле ﷺ яҡшыраҡ белә» - тинем. Шунда Рәсүлебеҙ: «Ул Ғәрш аҫтында сәждәгә киткәнгә тиклем хәрәкәт итә. Шунан яңынан сығырға рөхсәт һорай һәм рөхсәт ала. Әммә шундай ваҡыт етер: ҡояш сәждәгә китергә әҙер булыр, тик ул ҡабул ителмәҫ, һәм ул элеккесә хәрәкәт итергә рөхсәт һорар, әммә рөхсәт булмаҫ. Ҡайҙан килгәнһең, шунда кире ҡайт», – тип әйтелер уға. Һәм ҡояш көнбайыштан сығыр. Аллаһтың: «Һәм Ҡөҙрәтле, барыһын Белеүсенең тәҡдире буйынса − ҡояш үҙ урынына ашыға» тигән һүҙҙәре тап ошо хаҡта» (ӘлБохари).

Ул төндә ҡояш, көнсығыштан сығыр өсөн, Аллаһтан өс тапҡыр рөхсәт һорар, тип яҙылған китаптарҙа. Әммә уға рөхсәт булмаҫ. Һәм, ҡояш өмөтөн өҙгәс, уға көнбайыштан сығырға бойороҡ буласаҡ. Ул төн беҙҙең замандағы өс төнгә тиң буласаҡ. Быны, кемдәр төнөн Ҡөрьән уҡып, төрлө доғалар уҡып үткәргән, шулар аңлар. Уларҙың береһе, төн уртаһында тороп, доғалар уҡып, ҡояш сығыуын көтөп ятыр. Шул ваҡытта тышта ҡысҡырған тауыштар ишетелер. Кешеләр, ҡурҡышып, мәсеткә йыйылыр. Бөтәһе лә ҡояштың көнбайыштан сыҡҡанына шаһит булырҙар. Ҡояш төшлөккә (зенитҡа) еткәс, кире байыр, аҙаҡ көнсығыштан сығыр. Әмр ибне әл-Ас әйткән: «Бынан һуң кафырҙың иманы, гонаһлы кешенең тәүбәһе ҡабул булмаҫ». Хәҙерге заманда беҙ һеҙҙең менән йыш ҡына «ваҡыт шәбәйҙе», «бер ай бер көн һымаҡ үтте», «балалар тиҙ үҫеп етте» тигән фекерҙәр ишетәбеҙ. Ысынлап та хәҙер ваҡыт тиҙерәк үтә. Һәм быға ғилми дәлил бар.

Ғалимдар тикшереүҙәр барышында Ерҙең пульсы барлығын асыҡлаған. Ул пульс йәки такт йөрәктең тибешенә оҡшаған. Бер мең йыл тирәһендә ул пульс секундына 7-8 тактҡа тиң булған. Әммә 1980 йылдан алып Ерҙең тибеше йышайған. Хәҙерге ваҡытта ул 12 тактҡа тиң. Һәм, нимәһе бигерәк тә аңға һыймаҫлыҡ: әгәр ул пульс 13-кә барып етһә, Ер әйләнеүҙән туҡтаясаҡ. Уның хәрәкәте өс көнгә туҡтар, аҙаҡ Ер кире яҡҡа өйөрөлә башлар. Был мәғлүмәт асыҡ сығанаҡтарҙан, шуға күрә ысынбарлыҡҡа тура киләме икәнен әйтеп булмай. Әммә беҙ изге Ҡөрьәндә һәм сөннәттә әйтелгәндәргә ысын күңелдән ышанабыҙ. Аллаһу Тәғәлә беҙҙе үҙенең рәхимлегенән мәхрүм итмәһен, үлем фәрештәһе килгәндә, иман менән китергә насип итһен. Әмин.

ӘҘИЛ ИБРАҺИМОВ

Ләйсән Бәхтиева

тәржемә итте

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...


Ғәйет намаҙын үткәреү тәртибе

Рамаҙан-шәриф айы тамамланғас, шәүүәл айының беренсе көнөндә (ул быйыл 20 мартҡа тура килә) Ураҙа байрамын, ғәрәпсә әйткәндә, Ғийдүл-Фитрҙы, билдәләйәсәкбеҙ, ин шәә Аллаһ Рахмән! Был көндө матур итеп үткәрергә тырышырға кәрәк. Шуға күрә беҙгә байрам көнөндә ниҙәр эшләргә икәнен, ғәйет намаҙының...


Файҙалы эликсир

Бары тик өс компоненттан торған был эсемлек бик күп ауырыуҙарға ҡаршы көслө ҡорал. Һарымһаҡ, бал һәм алма һеркәһенән торған ҡушымта – дауалау эликсиры. Ул иммунитетты нығыта һәм ҡанды насар холестериндан таҙарта. Күп ауырыуҙар аша һынау үткән. Ике аҙна өҙлөкһөҙ ҡулланғандан һуң, төрлө...


Еңеүселәр билдәләнде!

Алдағы һандарҙа Ҡөрьән уҡыу буйынса «Бәхет» онлайн-мәктәбе (етәксеһе Ләйсән Бәхтиева) үткәргән ғәрәп каллиграфияһы буйынса уҙғарылған конкурс тураһында хәбәр иткәйнек инде. Ошо көндәрҙә бәйгегә йомғаҡ яһалды һәм конкурста еңеүселәр билдәләнде.   Ойоштороусылар әйтеүенсә, Ҡөрьәнгә...