Пәйғәмбәребеҙҙең сифаттары, исемдәре һәм шәжәрәһе

Пәйғәмбәребеҙҙең сифаттары, исемдәре һәм шәжәрәһе

Пәйғәмбәрбеҙҙең балаларына килгәндә, уның өс улы һәм дүрт ҡыҙы булған. Беренсе балаһы булып, улы Ҡасим, шунан Зәйнәб исемле ҡыҙы, артабан Таһир (Абдулла) улы тыуа. Пәйғәмбәребеҙ вәхи ала башлағанға күрә, икенсе улын Таһир (Таҙа) тип исемләй. Унан һуң Өммө-Көлсөм (Өммөгөлсөм), шунан Фатима һәм Руҡия ҡыҙҙары донъяға килә. Уларҙың барыһы ла Мәккә ҡалаһында беренсе ҡатыны Хәдиджәнән (Хәҙисә) тыуған.

Шунан Мәҙинә ҡалаһында Мысыр ҡатынынан Ибраһим улы тыуа. Бар улдары ла, Пәйғәмбәребеҙ тере саҡта, сабый ваҡыттарында мәрхүм була. Ҡыҙҙарына килгәндә, Зәйнәбкә Әбүл-Ғас өйләнә. Руҡият менән ӨммөКөлсөмгә Ғосманt өйләнә. Ул башта беренсеһен кәләш итеп ала, Руҡия мәрхүм булғас, икенсеһенә өйләнә. Фатима Ғәлигәt кейәүгә сыға. Пәйғәмбәребеҙҙең , Фатиманан башҡа, бар ҡыҙҙары ла унан алда мәрхүм булалар. Рәсүлебеҙ мәрхүм булғас, ҡырҡ көндән һуң, икенсе фекер буйынса − алты айҙан һуң, Фатима ла мәрхүм була.

Әл-Ҡорайыш ҡәбиләһе тураһында

Бәлиғ булған һәр аңлы кеше Пәйғәмбәребеҙҙең Ҡорайыш ҡәүеменән икәнен белергә тейеш. Әбү Һүрәйрәнән еткерелгәнсә Рәсүлебеҙ әйткән:

«Ысынында, Аллаһу Тәғәлә барса мәхлүктәрҙе яратҡанда, Ул халыҡты ике өлөшкә бүлгән. Артабан бер өлөшөн ғәрәптәргә, икенсе өлөшөн ғәрәп булмағандарға бүлгән һәм Ул ғәрәптәрҙе һайлаған. Шунан Ул ғәрәптәрҙе йәмәндәргә, муҙарҙарға, ҡорайыштарға бүлгән. Һәм улар араһынан Ҡорайыштарҙы һайлаған. Һәм уларҙың иң яҡшылары араһынан (Хәшим ырыуынан) мине барлыҡҡа килтергән». Ат-Табарани «Әл-Әүсәт» хәҙистәр йыйынтығы китабында был хәҙисте дөрөҫ тип килтерелә.

Шулай уҡ был хәҙистең ышаныслы икәнен Ибне Ғүмәр менән Әбү Һүрәйрәнән еткерелгән хәҙистәр иҫбатлай. Һәм Вәсиләт бин Әл-Әсҡәғә еткергән хәҙистә Аллаһ Рәсүле былай тигән:

«Ысынында, Аллаһ Исмәғил улдарынан Кинәнәтте һайлаған, Кинәнәт балаларынан ҡорайыштарҙы һайлаған, ҡорайыштар араһынан Бану Хәшимде һайлаған, Бану Хәшим араһынан мине һайлаған».

Мөслим үҙенең «Әс-Сәхих» тигән хәҙистәр йыйынтығында был хәҙисте ышаныслы тип иҫәпләгән.

Әхмәд бин Хамбал риүәйәт иткән хәҙистә Пәйғәмбәребеҙ әйткән:

«Ысынында, Аллаһ Ибраһим балаларынан Исмәғилде һайлаған, Исмәғил балалары араһынан Кинәнәт балаларын һайлаған, Кинәнәт балаларынан – ҡорайыштарҙы, ҡорайыштарҙан – Бану Хәшимде, Бану Хәшимдән мине һайлаған». Әт-Тирмиҙи үҙенең «Әл-Джәмиғ» йыйынтығында килтерә.

(Дауамы бар)

ЛӘЙСӘН БӘХТИЕВА ӘҘЕРЛӘНЕ

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...


Һөйәк һурпаһы

Һурпаны әҙерләү өсөн һөйәктәр, алма һеркәһе, ҡара борос, зәғферән (куркума) тамыры кәрәк. Дөрөҫ итеп әҙерләнгән һурпала коллаген, аминокислоталар, гликозаминогликандар, микроэлементтар (магний, фосфор, баҡыр, цинк, калий, тимер) күп була. Көтөүҙә йөрөгән, үлән ашаған малдың һөйәктәрен ҡулланырға...


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Балаларға ҡағылышлы им-том йолалары

Әйтеп киткәнебеҙсә, хәҙерге ваҡытта бүҫер (өс йән), күкрәк шешен (мастопатия), тимерәү, күҙгә сыҡҡан арпаны һәм сөйәлде имләү, ҡот ҡойоу, мейе үлсәү кеүек йолаларҙы белгән кешеләр юҡ кимәлендә. Яңы тыуған сабый балалар өсөн бик кәрәкле был йолаларҙы белгән, балаларға шуның менән ярҙам күрһәткән...