Хаж ҡылыу әҙәбе

Хаж ҡылыу әҙәбе

Хаж ҡылыу әҙәбе

Хажға юлланғанда

  • Юлға алған килемең хәләл булырға тейеш
  • Башҡа юлсылар менән яҡшы мөғәмәләлә булыу
  • Юлдаштарға һәм артта тороп ҡалғандарға ярҙам итеү
  • Юлдаштар менән ризығың менән бүлешеү
  • Күркәм әхлаҡлы булыу
  • Матур һөйләшеү
  • Сиктән сыҡмай ғына шаярыу
  • Юлдаштарыңды күргәндә йылмайыу
  • Ҡәрҙәшең һөйләгәндә, уны тыңлау
  • Ауыр саҡтарҙа юлдаштар менән бәхәсләшмәү
  • Ҙур булмаған хаталарҙы һиҙмәҫкә тырышыу
  • Ярҙам алғас, шунда уҡ рәхмәт әйтеү
  • Ҡәрҙәштәреңде артыҡ күреү һәм уларға ярҙам итеү мөмкинлектәрен эҙләү

 

Ихрам1 хәлендә

  • Ғөсөл ҡойоноу
  • Ихрам таҙа булырға тейеш
  • Хуш еҫле майҙарҙы ҡулланыу
  • Ас булғандарға ярҙам итеү
  • «Ләббәйкә» доғаһын тулы күңелдән уҡыу
  • Уны ҡысҡырып уҡыу
  • Тауафты ихтирам менән ҡылыу
  • Сайҙы Аллаһ ризалығына ирешеү ниәте менән ҡылыу
  • Ғәрәфәлә Ҡиәмәт көндөң килеүен асыҡ рәүештә күргән кеүек тороу
  • Рәхмәт билдәһе тип Ҡәғбәгә карау
  • Сират күперенән үткән кеүек хушлашыу тауафын ҡылыу
  • Хаж йолаларын үтәп, Мәккәнән ҡайғырып, Ҡәғбәне тағы күреүҙе теләп ҡайтып китеү.

Мәккәгә кергәндә

  • Ихтирам менән ҡурсаулыҡҡа кереү
  • Зарығыу тойғоһо менән Мәккәгә ҡарау
  • Әл- Харам мәсетенә оло ихтирам менән ҡарау
  • Тәкбир һәм тәһлил2 әйтеп, Ҡәғбәгә ҡарау
  • Тауафты йыш ҡылыу
  • Хаж менән бергә ғөмрә ҡылыу
  • Бәйтуллаһҡа ихтирам менән кереү
  • Бәйтуллаһҡа кергәндән һуң, гөнаһтар өсөн даими ғәфү үтенеү

 

Мәҙинәгә кергәндә

  • Етди ҡиәфәттә һәм күңелеңдәге бер хозурлыҡ менән дини хөкөмдәр индерелгән һәм практикала ҡулланылған ҡалаға кереү
  • Аҙаҡ Пәйғәмбәрҙең (саллә-ллаһү ғәләйһи үә сәлләм) мәсетен һәм минбәрен барып күреү, уның бында намаҙ һәм хөтбә уҡығанын күҙ алдына килтереү
  • Пәйғәмбәрҙең (салләллаһү ғәләйһи үә сәлләм) ҡәберенә килгән саҡта, уның йөҙөңә ҡарап тороуын, һинең алдыңда ултырыуын күҙ алдына килтереү. Аҙаҡ уның менән шым ғына һөйләшеүеңде күҙ алдына баҫтырыу.
  • Башта Мөхәммәд пәйғәмбәргә (салләллаһү ғәләйһи үә сәлләм) сәләм бирергә, унан һуң Әбү Бәкергә һәм Ғүмәргә (радыйаллаһу ғәнһүмә), күрше-ләренә. Пәйғәмбәргә (салләллаһү ғәләйһи үә сәлләм) ҡарата уларҙың мөхәббәтен, бергә йөрөүҙәрен, бер- береһенә ихтирамлы ҡарашын, хәстәрлеген күҙ алдына килтереү. Ҡәберҙән киткәндә, арҡа менән боролмайынса, артҡа сигеү.

_____________________________________

1 Ихрам – үҙәнселекле хәл, уға кереп, мосолман хаж йәки ғөмрә ҡыла.

2 Тәхлил – «лә иләәһә иллә- Ллаһ» Аллаһтан башҡа иләһ юҡ) тигән һүҙҙәрҙе әйтеү.

 

Имам Әбү Хәмид әл Ғазалиҙың “Әҙәптәр” китабынан

 

 

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ғәрәфәт көнөндә әйтелә торған доға Аллаһ Илсеһенең ﷺ былай тип әйткәне риүәйәт ителә: «Доғаларҙың иң яҡшыһы – Ғәрәфәт көнөндәгеһе. Мин, йәнә минән алда үткән пәйғәмбәрҙәр әйткән һүҙҙәрҙең иң яҡшыһы: «Ләә иләәһә илләл-лааһу үәхдәһүү ләә шәриикә ләһ, ләһүл-мүлкү үә ләһүл-хәмдү үә...


Үтеп барышлай ғына...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан.   Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...


«Ғаиләбеҙҙә өс быуынды берләштереүсе көн ул – 9 Май!..»

Рубрикабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы – бар ғүмерен йәш быуынды уҡытыу-тәрбиәләү эшенә бағышлаған уҡытыусы, филология фәндәре кандидаты, хаҡлы ялға сыҡҡас, Илеш районы Дөмәй ауылы мәсетендә 16 йыл дини ғилем биргән Зәмзәмиә Әхиәр ҡыҙы Ҡазыханова.   – Йылдың иң шатлыҡлы байрамдарының...


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


Цифрлы аҡылһыҙлыҡ

Хәҙерге заман технологиялары һәм социаль селтәрҙәр үҫеше менән быға тиклем булмаған яңы психик ауырыуҙар килеп сыҡты. Әле ун биш йыл элек был психик ауырыу тураһында бер кем дә белмәне. Һүҙем – цифрлы аҡылһыҙлыҡ тураһында. Интернетҡа, телефонға, социаль селтәргә бәйле булғанға уны шулай...