Хаж ҡылыу әҙәбе

Хаж ҡылыу әҙәбе

Хаж ҡылыу әҙәбе

Хажға юлланғанда

  • Юлға алған килемең хәләл булырға тейеш
  • Башҡа юлсылар менән яҡшы мөғәмәләлә булыу
  • Юлдаштарға һәм артта тороп ҡалғандарға ярҙам итеү
  • Юлдаштар менән ризығың менән бүлешеү
  • Күркәм әхлаҡлы булыу
  • Матур һөйләшеү
  • Сиктән сыҡмай ғына шаярыу
  • Юлдаштарыңды күргәндә йылмайыу
  • Ҡәрҙәшең һөйләгәндә, уны тыңлау
  • Ауыр саҡтарҙа юлдаштар менән бәхәсләшмәү
  • Ҙур булмаған хаталарҙы һиҙмәҫкә тырышыу
  • Ярҙам алғас, шунда уҡ рәхмәт әйтеү
  • Ҡәрҙәштәреңде артыҡ күреү һәм уларға ярҙам итеү мөмкинлектәрен эҙләү

 

Ихрам1 хәлендә

  • Ғөсөл ҡойоноу
  • Ихрам таҙа булырға тейеш
  • Хуш еҫле майҙарҙы ҡулланыу
  • Ас булғандарға ярҙам итеү
  • «Ләббәйкә» доғаһын тулы күңелдән уҡыу
  • Уны ҡысҡырып уҡыу
  • Тауафты ихтирам менән ҡылыу
  • Сайҙы Аллаһ ризалығына ирешеү ниәте менән ҡылыу
  • Ғәрәфәлә Ҡиәмәт көндөң килеүен асыҡ рәүештә күргән кеүек тороу
  • Рәхмәт билдәһе тип Ҡәғбәгә карау
  • Сират күперенән үткән кеүек хушлашыу тауафын ҡылыу
  • Хаж йолаларын үтәп, Мәккәнән ҡайғырып, Ҡәғбәне тағы күреүҙе теләп ҡайтып китеү.

Мәккәгә кергәндә

  • Ихтирам менән ҡурсаулыҡҡа кереү
  • Зарығыу тойғоһо менән Мәккәгә ҡарау
  • Әл- Харам мәсетенә оло ихтирам менән ҡарау
  • Тәкбир һәм тәһлил2 әйтеп, Ҡәғбәгә ҡарау
  • Тауафты йыш ҡылыу
  • Хаж менән бергә ғөмрә ҡылыу
  • Бәйтуллаһҡа ихтирам менән кереү
  • Бәйтуллаһҡа кергәндән һуң, гөнаһтар өсөн даими ғәфү үтенеү

 

Мәҙинәгә кергәндә

  • Етди ҡиәфәттә һәм күңелеңдәге бер хозурлыҡ менән дини хөкөмдәр индерелгән һәм практикала ҡулланылған ҡалаға кереү
  • Аҙаҡ Пәйғәмбәрҙең (саллә-ллаһү ғәләйһи үә сәлләм) мәсетен һәм минбәрен барып күреү, уның бында намаҙ һәм хөтбә уҡығанын күҙ алдына килтереү
  • Пәйғәмбәрҙең (салләллаһү ғәләйһи үә сәлләм) ҡәберенә килгән саҡта, уның йөҙөңә ҡарап тороуын, һинең алдыңда ултырыуын күҙ алдына килтереү. Аҙаҡ уның менән шым ғына һөйләшеүеңде күҙ алдына баҫтырыу.
  • Башта Мөхәммәд пәйғәмбәргә (салләллаһү ғәләйһи үә сәлләм) сәләм бирергә, унан һуң Әбү Бәкергә һәм Ғүмәргә (радыйаллаһу ғәнһүмә), күрше-ләренә. Пәйғәмбәргә (салләллаһү ғәләйһи үә сәлләм) ҡарата уларҙың мөхәббәтен, бергә йөрөүҙәрен, бер- береһенә ихтирамлы ҡарашын, хәстәрлеген күҙ алдына килтереү. Ҡәберҙән киткәндә, арҡа менән боролмайынса, артҡа сигеү.

_____________________________________

1 Ихрам – үҙәнселекле хәл, уға кереп, мосолман хаж йәки ғөмрә ҡыла.

2 Тәхлил – «лә иләәһә иллә- Ллаһ» Аллаһтан башҡа иләһ юҡ) тигән һүҙҙәрҙе әйтеү.

 

Имам Әбү Хәмид әл Ғазалиҙың “Әҙәптәр” китабынан

 

 

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Фани донъя – командировка ғына

Яңыраҡ ҡына билдәле дин әһеленең интервьюһын уҡып ултырғайным. Уның бигерәк тә: «Фани донъя – командировка ғына, ваҡыты еткәс, барыбыҙ ҙа мәңгелек йорт – Әхирәткә ҡайтабыҙ», – тигән һүҙҙәре күңелдә ҡалды һәм уйға һалды. Ысынлап та, иртәме, һуңмы, бар йән эйәһе:...


Китә алмайым...

  Пакистандан бер ғалим нурлы Мәҙинә ҡалаһына Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ мәсетенә, уның ҡәберенә зыярат ҡылырға килә.   Бер көн ул ҡунаҡхана алдындағы майҙансыҡҡа, ҡоштарҙы ашатырға тип, икмәк валсыҡтары алып сыға. Күпмелер ваҡыттан ул ҡоштарға тип һалынған валсыҡтарҙы йыйып алып ашаған бәләкәй...


Мал тотоу – ҡот тотоу

(йәки әсәйемдең ауылдаш ҡатындың күҙһенгән һыйырын миңә нисек тәрбиәләргә өйрәтергә тырышыуы)   Электән һәр оҫта үҙ һөнәрен өйрәнсеккә ҡалдырған. Нәҫелдән килгән оҫталыҡмы, ҡайҙалыр, йә кемдәндер өйрәнгәнһеңме – мөһим түгел. Эшеңде дауам итеүсе үҙ һөйәгең булһа, тағы ла яҡшылыр...


Сабир хәҙрәт

2005 йылдың яҙ башы. Башҡортостан телевидениеһынан Ғафури районы Сәйетбаба ауылында төшөрөләсәк «Ҡуласа» тапшырыуы тураһында хәбәр килгәс, тыуған ауылыма юлландым. «Ҡуласа» тапшырыуының авторы һәм алып барыусыһы Әлфиә Сәлимйән ҡыҙы Батталова тапшырыуҙың темаһын һәм маҡсатын...


Сафланыу айы Рамаҙан

  Беҙҙе бәләкәйҙән таҙалыҡҡа, бөхтәлеккә өйрәттеләр. Өҫ-башың таҙа, бөхтә булырға тейеш, тип йыш әйтә торғайны өләсәйем. Таҙалыҡ, тәртип – уңыштың нигеҙе. Кейем-һалым бысранһа, уны тиҙ генә йыуып, кейергә була. Ә бына күңел бысранһа, хатта бәләкәй генә тап төшһә лә, уны таҙартыуы ауыр...