Әҙәптәр
1. Шәрифтәрҙең әҙәптәре
- Дәрәжәңде һаҡлау
- Үҙеңдең нәҫелеңә килем сығанағы итеп ҡарамау һәм кешеләрҙең нәҫелеңә ихтирам күрһәтеүенән файҙа алырға тырышмау
- Аллаһ ҡаршыһында тыйнаҡ булыу
- Аллаһтан ҡурҡыу
- Сығышыңдан түбән булғандарға яҡшы мөғәмәлә булыу
- Үҙең менән бер дәрәжәлә булғандар менән улар кеүек булмау (йәғни яҡшыраҡ булыу)
- Ғилеме буйынса үҙенә тиң йәки белеме юғарыраҡ булған кешеләр менән аралашҡанда, ғалимдарҙың өҫтөн булыуын хәтерләргә һәм хөрмәт менән ҡарарға
- Фиҡһ һәм изге Ҡөрьән ғалимдары менән аралашҡанда, диндарыраҡ булғандар менән күберәк булыу
- Әхлағыңды камиллаштырыу, йәғни үҙ-үҙеңде тәрбиәләү
- Асыуланған ваҡытта һәм дуҫтар менән һөйләшкәндә һүҙҙәрҙе ентекләп һайлау
- Ҡәрҙәштәреңде һыйлағанда йомарт булыу, бүләктәр биреү
- Дин ҡәрҙәштәрең менән яҡшы мөғәмәләлә булыу
- Туғандар менән бәйләнеш тотоу
- Күршеләргә ярҙам итеү
- Дуҫтарҙың хәлен белеү менән хөрмәт күрһәтеү
2. Йоҡо әҙәбе.
- Йоҡо алдынан тәһәрәт алыу
- Уң яҡҡа ятыу
- Йоҡлап киткәнсе, Аллаһты иҫтә тотоу
- Уянып торғас, доға уҡыу һәм Аллаһты маҡтау
3. Тәһәджүд әҙәбе
- Әҙ ашарға һәм әҙ эсергә
- Ғәйбәттәрҙән, ялғандарҙан һәм буш һөйләшеүҙәрҙән ҡасып, ваҡытыңды файҙалы ҡулланыу
- Тыйылған нәмәгә ҡарамау
- Намаҙҙы ҡалдырҙым, тигән ҡурҡыу менән уяныу
- Тәһәрәтте һәйбәтләп алыу
- Күктәге яҡтыртҡыстарҙы күҙәтеү (Ғәләм төҙөлөшө тураһында фекерләү)
- Доға уҡыу
- Намаҙ ҡылған ваҡытта аяттарҙың мәғәнәһенә иғтибарлы булыу.
4. Тәбиғи ихтыяждарҙы үтәү әҙәптәре
- Бәҙрәфкә керер алдынан “Әғүҙү-бисмилләһ”те әйтеү
- Ултырған ваҡытта, кейемде яйлап ҡына төшөрөү
- Бысраҡ урындарҙы йыуыу
- Бәҙрәфтән сығыр алдынан оят ерҙәрен ҡаплау
- Бәҙрәфтән сыҡҡас, Аллаһты маҡтау
5. Мунса инеү әҙәптәре.
- Енси ағзаларҙы ҡаплау
- Башҡа кешеләрҙең енси ағзаларына ҡарамау
- Аулаҡ урын табыу
- Һөйләшмәү
- Алан-йолан ҡаранмау
- Иҫәнләшмәү
- Мунсала оҙаҡ булмау
- Мунсаға инер алдынан джөнөб хәленән ҡотолоу өсөн йыуыныу
- Мунсанан сығыр алдынан аяҡтарҙы һыуыҡ һыу менән йыуыу (баш ауыртыуын баҫа)
6. Тәһәрәт һәм башҡа таҙарыныуҙың әҙәбе
- Мисүәк ҡулланыу
- Билдәле ағзаларҙы йыуған ваҡытта доға ҡылыу
- Ҡылған гөнаһтар өсөн ғәфү үтенеү
- Тәһәрәт алғандан һуң намаҙға тиклем һөйләшмәү
- Тәһәрәтле булған хәлдә тағы тәһәрәт алыу йәғни тәһәрәт яңыртыу
- Мыйыҡты ҡыҫҡартыу
- Ҡырыныу, таҙарыныу
- Тырнаҡ алыу
- Бармаҡ араларын йыуыу
- Танау эсен йыуыу
- Кейемде һәм тәнде таҙартыу
(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)
Имам Әбү Хәмид әл-Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан
