Пәйғәмбәребеҙ ﷺ өсөн ҡасан доға ҡылырға кәрәк?

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ өсөн ҡасан доға ҡылырға кәрәк?

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ өсөн ҡасан доға ҡылырға кәрәк?

1) Әттәхиәтте уҡығас, Пәй-ғәмбәребеҙҙән ﷺ түбәндәге хәҙис килә: «Әгәр унда ҡыра′ат, әттәхиәт, салауат уҡылмаһа, ул намаҙ булып иҫәпләнмәй». Әлеге хәҙисте Ибне Ғүмәр еткерә. Аллаһ Илсеһе ﷺ шулай уҡ әйткән: «Һеҙҙең берәүегеҙ доға ҡылһа, башта Аллаһты маҡтаһын, унан салауат әйтһен, һуңынан нимә теләй, шуны һораһын».

2) Йыназа намаҙында икенсе тәкбирҙән һуң.

3) Йома һәм байрам хөтбәләре ваҡытында.Ғәли минбәргә менгәс, Аллаһты маҡтаны, Пәйғәмбәргә ﷺ салауат әйтте һәм: «Пәйғәмбәрҙән һуң өммәттә иң яҡшы кеше Әбү Бәкер, ә унан Ғүмәр», – тине.

4) Аҙандан һуң. Аллаһ Илсеһе әйтә: «Мәзиндең аҙан әйткәнен ишеткәс, һүҙҙәрен ҡабатлап барығыҙ, унан һуң минең өсөн доға ҡылығыҙ, кем минең өсөн бер мәртәбә доға ҡыла, Аллаһ уға 10 тапҡыр күберәк ҡайтара, унан һуң Аллаһтан минең өсөн Вәсиләне (бөйөк урын) һорағыҙ, сөнки унда бер генә кеше керә ала, кем минең өсөн шуны һорай, ҡиәмәт көндө мин уға шәфәғәтсе булырмын».

5) Доға ҡылғанда. Бында өс дәрәжә бар: Аллаһты иҫкә алғандан һуң, ихтыяждарығыҙҙы һорағанға тиклем салауат әйтергә; Пәйғәмбәр ﷺ өсөн доғаның башында, уртаһында, аҙағында салауат әйтергә кәрәк. Ғәли: «Пәйғәмбәргә салауат әйтмәйенсә ҡылынған доға менән Аллаһ араһында кәртә буласаҡ, салауат әйткәс, кәртә юҡҡа сыға, доғаһы ла ҡабул булыр. Тәһәрәт намаҙҙың асҡысы булған кеүек, салауат доғаның асҡысы булып тора».

Аллаһ Илсеһе әйтә: «Доғаның башында ла, ахырында ла миңә салауат әйтегеҙ» (Бәйһаҡи).

6) Мәсеткә ингәндә һәм унан сыҡҡанда. Аллаһ Илсеһе ﷺ әйтә: «Кем мәсеткә инә, шул Пәйғәмбәрҙе сәләмләр һәм әйтер: «Аллааһуммә фтәхлии әбүәәбә рахмәтик», сыҡҡанда ла сәләмләһен һәм ошолай тип әйтһен: «Аллааһүммә әджирни минәш-шәйтанир-раджиим».

7) Сафа һәм Мәрүә тауҙарында. Ғүмәр ибнүл-Хаттаб былай тине: «Кем хаж ҡылырға теләй, шул ете мәртәбә таүәф ҡылһын, унан һуң Ибраһим мәҡәме эргәһендә 2 рәҡәғат намаҙ уҡыһын, унан һуң ҡара ташты сәләмләһен, 7 тәкбир әйтһен, һәр береһенән һуң Аллаһты маҡтаһын, унан һуң салауат әйтһен, һуңынан үҙе өсөн доға ҡылһын, Мәрүә тауында ла шуны уҡ эшләһен».

8) Мәжлестәр һәм осрашыуҙар ваҡытында. Аллаһ Илсеһе ﷺ әйтә: «Әгәр мәжлестә Аллаһ иҫкә алынмаһа, салауат әйтелмәһә, уларға был мәкрүһ була, Аллаһ теләһә, ярлыҡай, теләһә язалай».

9) Пәйғәмбәрҙе иҫкә алғанда. Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ әйтә: «Әгәр мине иҫкә алһағыҙ, салауат әйтегеҙ, кем бер тапҡыр салауат әйтә − Аллаһ уға 10 тапҡыр бәрәкәт бирә». Икенсе хәҙистә былай ти: «Кем миңә салауат әйтмәй, шул һаран».

10) Көндөҙ һәм кисен. Аллаһ Илсеһе ﷺ әйтә: «Кем яҡтыла һәм ҡараңғыла миңә 10 салауат әйтә, Ҡиәмәт көндө мин уға шәфәғәт итермен».

11) Аллаһ Илсеһенең ﷺ ҡәберенә барғас. Ғабдулла ибне Динар Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ҡәбере янында Ғабдулла ибне Ғүмәрҙең салауат әйткәнен күрә:

«Аллаһ ҡоло миңә салауат әйткәндә, минең тәнемә йәнемде ҡайтаралар һәм мин уға яуап ҡайтарам». (Бохари, Мөслим, Әбү Дауыд).

12) Баҙарға йәки динде аңлатырға барғанда, күп кеше йыйылған ерҙә, Аллаһты маҡтағандан һуң, Пәйғәмбәргә ﷺ салауат әйтәһең.

13) Байрам намаҙҙарында. Ураҙа, Ҡорбан байрамдарында һәм йома көнө Аллаһ Илсеһе лә ﷺ иҫкә алынырға тейеш.

14) Йома көнө көндөҙҙәрен һәм кистәрен. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйтә: «Йома көнө көндөҙҙәрен һәм кистәрен миңә күберәк салауаттар әйтегеҙ, кем бер салауат әйтә, шуға Аллаһ 10 бәрәкәт бирә».

«Кем генә булмаһын, йома миңә 100 тапҡыр салауат әйтһә, Ҡиәмәттә нурлы булып ҡубарылыр. Ул нурҙы барыһына таратып бирһә лә етер ине». (Әбү Нуайм).

15) Ҡөрьәнде тулыһынса уҡып сыҡҡас. Мәлик ибне Әнәс Ҡөрьәнде тулыһынса уҡып сыҡҡас, бөтә ғаиләһен саҡырған. Был мәжлестәрҙә Аллаһ Илсеһен дә ﷺ телгә алырға кәрәк.

16) Уҡығанда. Ғәббәс әл-Әнбәри әйтә: «Хәҙис ишеткән һайын, салауат әйтә инек».

17) Ауырлыҡ килгәндә. Бер кешегә ауырлыҡ килгәс, бөтә доғаһын Пәйғәмбәргә ﷺ салауат әйтеүгә бағышлай, һуңынан уның ҡыйынлыҡтары ла бөтә, гонаһтары ла ярлыҡана.

Бер сәхәбә Пәйғәмбәребеҙгә (ғәләйһис-сәләм): «Мин һиңә һәр ваҡыт салауат әйтәсәкмен”, – тигән. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ уға: “Улайһа, Аллаһ һинең бөтөн донъя-әхирәтеңдәге ҡайғыла-рыңды алыр.” (Әхмәд).

«Кем йома 100 тапҡыр салауат әйтә, Аллаһ уның 100 ҡайғы-хәсрәтен юҡ итер. 70-ен донъяла, 30-ы әхирәттә булыр». (Ибне Нәджәр).

18) Төрлө ерҙә салауат әйтеү. Был Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ булған мөхәббәтте арттыра, ләкин ул телдә генә ҡалырға тейеш түгел, ә мосолман бәндәһенең тормошонда ла сағылырға тейеш. Аллаһҡа маҡтау, ә Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ салауат-шәрифтәребеҙ хас.

Әбү Бәкер радыйаллаһү ғәнһә әйткән: “Салауат әйтеү, утты һыу һүндергән һымаҡ, гонаһтарҙы бөтөрә. Салауат әйтеү, ҡол азат итеүгә ҡарағанда ла, йыһат һуғышында һуғышыуға ҡарағанда ла сауаплыраҡ”.

 

Илшат Хафизиҙың «Салауат-Шәрифтәр» китабынан

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Эфиопия илселәре

Эфиопияла йәшәгән мосолмандарҙан Мәккәлә һуңғы Пәйғәмбәр ﷺ пәйҙә булыуын ишеткәс, уның менән осрашырға 20 христиан эфиоп Мәккәгә илсе булып килә. Улар Аллаһ Рәсүленә ﷺ бик күп һорауҙар бирә һәм бөтәһенә лә тулы яуап ала. Пәйғәмбәр ﷺ уларға Ҡөрьәндән аяттар уҡый һәм исламдың асылын аңлата....


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

Аҡмулла, ҡайҙарҙа ғына йөрөһә лә, тыуған яҡтарын һағына.   1872 йылдың көҙөндә Мифтахетдиндың тыуған ауылына ҡайтыуын яҡташтары, быуындан-быуынға күсереп, әле лә һөйләйҙәр. Тыуған ауылы эргәһендәге шишмә янында йөрәген ярып сыҡҡан тәрән һүҙле шиғырҙарын ҡағыҙға төшөрә.   Аңлауыбыҙса,...


Китә алмайым...

  Пакистандан бер ғалим нурлы Мәҙинә ҡалаһына Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ мәсетенә, уның ҡәберенә зыярат ҡылырға килә.   Бер көн ул ҡунаҡхана алдындағы майҙансыҡҡа, ҡоштарҙы ашатырға тип, икмәк валсыҡтары алып сыға. Күпмелер ваҡыттан ул ҡоштарға тип һалынған валсыҡтарҙы йыйып алып ашаған бәләкәй...


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


Башҡорт халҡында бала тыуғас башҡарылған йолалар

«Башҡорттарҙа матур йолалар бар», – тигән башҡорт халҡының йолалары менән ҡыҙыҡһынған венгр ғалимы Йозеф Торма. Башҡа халыҡтарҙағы кеүек үк, башҡорттар араһында ла, ғаиләлә баланың донъяға килеүе ҙур шатлыҡ һаналған. Баланың донъяға килеүен ҡаршылауға әҙерләнеү, әсә ауырға ҡалғас...