Әҙәптәр

Әҙәптәр

Имам әҙәптәре

  • Намаҙҙың фарыз һәм сөннәттәрен яҡшы белгән кеше генә имам була ала
  • Намаҙҙы боҙа торған шарттарҙы белергә тейеш
  • Теләмәгән кеше имам булмаҫҡа тейеш
  • Үҙеңдең артыңа ғилем эйәһен ҡуйыу лазым
  • Намаҙ башлар алдынан ипле генә итеп ҡул ишараһы менән сафтарҙы төҙәтеүҙе һорау
  • Оҙон сүрәләр уҡымау, сөнки был кешеләрҙе ялҡытыуы ихтимал
  • Тәсбих уҡыуҙы һуҙмау
  • Әммә дәрәжәһен кәметерлек итеп намаҙҙы ҡыҫҡартмау
  • Мәсеттә булған зәғиф кешеләрҙе иғтибарға алып намаҙ ҡылыу (йәғни, шундай ваҡыттарҙа намаҙҙы еңел рәүешендә башҡарыу)
  • Намаҙҙы тәғдил-әркән1 (рухи тыныслыҡ) хәлендә һәйбәтләп ҡылһындар өсөн, рөҡуғта һәм сәждәлә тәсбихтәрҙе яйлап уҡыу
  • “Фәтиха” сүрәһен уҡыр алдынан һәм аҙағынан һәм дә өҫтәмә сүрә уҡығанда − бер аҙ тынып тороу
  • Намаҙҙа ҡатнашырға ашыҡҡан кешене күргәндә, әгәр кешеләргә ауырлыҡ килтермәһә, рөкуғ хәлендә саҡ ҡына көтөү
  • Намаҙҙың ваҡытын үткәрермен тигән ҡурҡыу булмаһа, күршеләр намаҙға килеп өлгөргәнсе бер аҙ көтөү
  • Беренсе һәм икенсе “сәләм” араһында, уларҙы айырыр өсөн, пауза тотоу.
  • Намаҙҙан һуң Аллаһ биргән ниғмәттәр тураһында фекерләү һәм шөкөр ҡылыу
  • Ниндәй халәттә булһаң да, Аллаһты иҫкә алыу

 

Намаҙ әҙәптәре

  • Үҙ-үҙеңде тыйнаҡ тотоу
  • Аллаһ ҡаршыһында хозур хәлдә тороу
  • Аллаһ ҡаршыһында зәғиф һәм көсһөҙ булыуыңды күрһәтеү
  • Намаҙға бөтә күңел менән бирелеү
  • Шиктәрҙе ҡыуыу
  • Намаҙҙа ян-яҡҡа борғоланмау, ҡулдарҙы болғамау
  • Башты алға эйеү, уң ҡулды һул ҡул өҫтөнә һалыу
  • Ҡөрьән уҡығанда фекерләү
  • Тәкбирҙе2 ихтирам менән әйтеү
  • Рөҡуғ һәм сәждәне Аллаһҡа итәғәт тойғоһо менән ҡылыу
  • Тәсбихте Аллаһты ҙурлап әйтеү
  • Аллаһты күргән кеүек тәшәһһүдте3 уҡыу
  • Сәләмде нескәлек менән биреү
  • Аллаһ намаҙымдан риза булманы, тигән ҡурҡыу менән мәсеттән сығыу
  • Аллаһтың ризалығына ирешәм, тип намаҙға ашығыу

 

Ҡөрьән уҡыу әҙәптәре

  • Һәр ваҡыт етди һәм оялсан булыу
  • Буш һөйләшеүҙән һәм яман һүҙҙәрҙән тыйылыу
  • Тыйнаҡлыҡ һәм күҙ йәштәре менән уҡыу

 

Доға ҡылыу әҙәбе.

  • Йөрәктә ҡурҡыу булыу лазым
  • Иғтибарҙы туплау
  • Көсһөҙлөгөң һәм мохтажлығыңдың тышҡы ҡиәфәтеңдә сағылыуы
  • Фекерләү
  • Тыйнаҡ булыу
  • Ысынлап ихтыяж булғанды ғына һорау
  • Үҙ баһаңды һәм зәғиф булыуыңды белеү
  • Доғаң менән мөрәжәғәт иткәндең Бөйөклөгөн таныу
  • Яҡшы нәмәне һорағанда устарҙы асыу
  • Аллаһтың доғаңды ҡабул итеүенә тулы ышанысың булыуы
  • Раббым доғамды ҡабул итмәҫ, тип ҡурҡыу
  • Бәлә-ҡазаларҙың үтеп китеүенә өмөт бағлау
  • Дошманлыҡ хистәре бағламау
  • Дөрөҫ ниәтле булыу
  • Доға ҡылғандан һуң, битте ҡулдар менән һыпырыу

 

 

 

____________________________________________________

1 Тәғдил-әркан – рухи тыныслыҡ хәлендә намаҙ ҡылыу. Шуның менән бергә һәр хәрәкәт яйлап һәм асыҡ итеп ҡылына.

2 Тәкбир – “Аллаһү әкбәр” (Аллаһ бөйөк) тигән һүҙҙәрҙе әйтеү.

3 Тәшәһһүд – ултырған ваҡыта уҡыла торған доға.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

 

Имам Әбү Хәмид әл-Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Еңеүселәр билдәләнде!

Алдағы һандарҙа Ҡөрьән уҡыу буйынса «Бәхет» онлайн-мәктәбе (етәксеһе Ләйсән Бәхтиева) үткәргән ғәрәп каллиграфияһы буйынса уҙғарылған конкурс тураһында хәбәр иткәйнек инде. Ошо көндәрҙә бәйгегә йомғаҡ яһалды һәм конкурста еңеүселәр билдәләнде.   Ойоштороусылар әйтеүенсә, Ҡөрьәнгә...


Ғәйет намаҙын үткәреү тәртибе

Рамаҙан-шәриф айы тамамланғас, шәүүәл айының беренсе көнөндә (ул быйыл 20 мартҡа тура килә) Ураҙа байрамын, ғәрәпсә әйткәндә, Ғийдүл-Фитрҙы, билдәләйәсәкбеҙ, ин шәә Аллаһ Рахмән! Был көндө матур итеп үткәрергә тырышырға кәрәк. Шуға күрә беҙгә байрам көнөндә ниҙәр эшләргә икәнен, ғәйет намаҙының...


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...