ҠОРАЙШИТТАРҘЫҢ МӘККӘГӘ КИЛЕҮЕ

ҠОРАЙШИТТАРҘЫҢ МӘККӘГӘ КИЛЕҮЕ

ҠОРАЙШИТТАРҘЫҢ МӘККӘГӘ КИЛЕҮЕ

Ул заманда Мөхәммәд Пәйғәмбәрҙең ﷺ ҡәбиләһе Мәккәнең ситендә йәшәгән. Йәш ҡорайыш егете Ҡусай Киләб улы Мәккәнең башлығы Хузаа ҡәбиләһенән, Хүләйлә ибне Хабшиҙың ҡыҙы Хүббәгә өйләнә. Хүләйлә вафат булғас, хуза һәм ҡорайыш ҡәүемдәре араһында бәхәс сыға: кем артабан Мәккә менән идара итә?

 

Һөҙөмтәлә, Ҡусай Мәккәнең башлығы һәм Ҡәғбәнең һаҡсыһы була. Был ваҡиға 440 йылда була. Ҡусай үҙенең барлыҡ ҡорайыш ҡәбиләһен йыйып алып, Мәккәгә йәшәргә күсерә. Ул урындағы халыҡтан ярлы хажиҙарҙы ашатыр өсөн аҡса йыйыу йолаһын уйлап сығара. Шул замандан алып, һәр ҡорайыш ғаиләһе үҙенең мөлкәтенән ниндәйҙер өлөшөн Мәккә башлығына тапшырыр булған. Ул аҡса хажиҙарҙы ҡабул итеү һәм ашатыуға сарыф ителгән.

Ҡусай Ҡәғбәнән алыҫ түгел «Дар ан-Надүәт», йәғни «Йыйылыу өйө» тигән ҙур өй төҙөй. Ҡорайыш халҡы мөһим һорауҙар буйынса гел шунда йыйылған. Бигерәк тә никах һәм йәмәғәт эштәре буйынса.

Ҡусай мәрхүм булғас, артабан хажиҙарҙы хеҙмәтләндереү, ашатыу бурысы уның улына Ғабдуманафҡа күсә. Ул артабан Һашим тигән улына йөкмәтә. Уның ысын исеме Амр була. Һашим ҡушаматын ул хажиҙарға ваҡ итеп икмәк менән итте ҡушып әҙерләгәне өсөн ала. (ғәрәп теленән «һашим» – нимәнелер ваҡлау тигәнде аңлата). Һашимдан Аллаһ Рәсүленең ﷺ тоҡомо барлыҡҡа килә. Һашим үҙенең ҡәүеме араһында ныҡ абруйлы була.

Бер мәл Һашим сауҙа ҡаруаны менән Шәм яҡтарына ҡуҙғала. Юл буйында Йәсриб ҡалаһында туҡтай. Шунда ул Бану Нәджәр ҡәбиләһенән Амрҙың ҡыҙы Сәлмәгә өйләнә. Һашим артабан сәфәргә сыға, Сәлмә ауырлы булып ҡала. 497 йылда Фәләстанда Һашим вафат була. Шунан һуң Сәлмәнең улы тыуа, уға Шәйбә тип исем ҡушалар. Ул һигеҙ йәшенә тиклем әсәһе менән Йәсрибтә йәшәй.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

 

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Пәйғәмбәрҙең ﷺ күккә ашыуы

Аллаһу Тәғәлә һөйөклө Пәйғәмбәренә ﷺ: «Был төндә һин Минең ҡунағым, шуға күрә нимә теләйһең, бөтәһен дә һора», – тигән. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ үҙе өсөн бер нимә лә һорамай. Фәҡәт Аллаһтан үҙенең өммәтенә рәхимлек күрһәтеүен үтенә.   Ул төндә Аллаһу Тәғәлә мосолмандарға көн һайын...


Ни ҡылаһың – шул ҡайта

Мәктәптә барыбыҙ ҙа математика дәрестәрен уҡыныҡ. Унда, иҫәпләп, һанарға ғына өйрәнмәнек, төрлө математик закондарҙы ла үҙләштерҙек. Миңә иң ныҡ иҫтә ҡалған закон – пропорционаллек, йәиһә ике дәүмәл араһында математик бәйлелек. Бында бер дәүмәлдең артыуы икенсеһенең артыуына килтерә. Тимәк,...


Сәфәр айы уңышһыҙ аймы?

Сәфәр айы хәүеф-хәтәрле аймы? Ул бары тик бәхетһеҙлектәр һәм бала-ҡазалар килтерәме? Сәфәр айы башланыу менән барлыҡ мөһим сараларҙан һәм сәфәрҙәрҙән баш тартырға кәрәкме? Сәфәр айында ғаилә ҡорһаң, никах бәхетһеҙ буламы? Әйҙәгеҙ әле ошо һорауҙарға һәм ышаныуҙарға дөрөҫ сығанаҡтарҙан яуап...


Ике донъя араһында йәшәү...

Сафия өләсәйем Йылайыр районының Һаҡтау ауылында доньяға килә. Буй етер-етмәҫтән 16 йәшен дә тултырмаған ҡыҙҙы, урман аша алыҫ түгел Аралбай ауылындағы ҡатыны вафат булған тол иргә димләп, кейәүгә бирәләр.   Ауылдың бик күренекле муллаһы Абдулла Ыласыновтар араһына килен булып төшә. Балалары...


Ябай ғына сәйәхәт түгел...

Донъялағы иң боронғо ҡалаларҙың береһе – Сәмәрҡәндтең иҫтәлекле урындары менән танышып сыҡҡас, изге сәфәребеҙҙе ойоштороусы диндәштәребеҙ беҙҙе Бохара яғына алып сығып китте. 255 саҡрым юлды дүрт сәғәттә уҙҙыҡ.   Сал тарихлы төйәккә аяҡ баҫҡанда, дөм ҡараңғы төн ине, шуға ҡарамаҫтан,...