ҠОРАЙШИТТАРҘЫҢ МӘККӘГӘ КИЛЕҮЕ

ҠОРАЙШИТТАРҘЫҢ МӘККӘГӘ КИЛЕҮЕ

ҠОРАЙШИТТАРҘЫҢ МӘККӘГӘ КИЛЕҮЕ

Ул заманда Мөхәммәд Пәйғәмбәрҙең ﷺ ҡәбиләһе Мәккәнең ситендә йәшәгән. Йәш ҡорайыш егете Ҡусай Киләб улы Мәккәнең башлығы Хузаа ҡәбиләһенән, Хүләйлә ибне Хабшиҙың ҡыҙы Хүббәгә өйләнә. Хүләйлә вафат булғас, хуза һәм ҡорайыш ҡәүемдәре араһында бәхәс сыға: кем артабан Мәккә менән идара итә?

 

Һөҙөмтәлә, Ҡусай Мәккәнең башлығы һәм Ҡәғбәнең һаҡсыһы була. Был ваҡиға 440 йылда була. Ҡусай үҙенең барлыҡ ҡорайыш ҡәбиләһен йыйып алып, Мәккәгә йәшәргә күсерә. Ул урындағы халыҡтан ярлы хажиҙарҙы ашатыр өсөн аҡса йыйыу йолаһын уйлап сығара. Шул замандан алып, һәр ҡорайыш ғаиләһе үҙенең мөлкәтенән ниндәйҙер өлөшөн Мәккә башлығына тапшырыр булған. Ул аҡса хажиҙарҙы ҡабул итеү һәм ашатыуға сарыф ителгән.

Ҡусай Ҡәғбәнән алыҫ түгел «Дар ан-Надүәт», йәғни «Йыйылыу өйө» тигән ҙур өй төҙөй. Ҡорайыш халҡы мөһим һорауҙар буйынса гел шунда йыйылған. Бигерәк тә никах һәм йәмәғәт эштәре буйынса.

Ҡусай мәрхүм булғас, артабан хажиҙарҙы хеҙмәтләндереү, ашатыу бурысы уның улына Ғабдуманафҡа күсә. Ул артабан Һашим тигән улына йөкмәтә. Уның ысын исеме Амр була. Һашим ҡушаматын ул хажиҙарға ваҡ итеп икмәк менән итте ҡушып әҙерләгәне өсөн ала. (ғәрәп теленән «һашим» – нимәнелер ваҡлау тигәнде аңлата). Һашимдан Аллаһ Рәсүленең ﷺ тоҡомо барлыҡҡа килә. Һашим үҙенең ҡәүеме араһында ныҡ абруйлы була.

Бер мәл Һашим сауҙа ҡаруаны менән Шәм яҡтарына ҡуҙғала. Юл буйында Йәсриб ҡалаһында туҡтай. Шунда ул Бану Нәджәр ҡәбиләһенән Амрҙың ҡыҙы Сәлмәгә өйләнә. Һашим артабан сәфәргә сыға, Сәлмә ауырлы булып ҡала. 497 йылда Фәләстанда Һашим вафат була. Шунан һуң Сәлмәнең улы тыуа, уға Шәйбә тип исем ҡушалар. Ул һигеҙ йәшенә тиклем әсәһе менән Йәсрибтә йәшәй.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

 

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Еңеүселәр билдәләнде!

Алдағы һандарҙа Ҡөрьән уҡыу буйынса «Бәхет» онлайн-мәктәбе (етәксеһе Ләйсән Бәхтиева) үткәргән ғәрәп каллиграфияһы буйынса уҙғарылған конкурс тураһында хәбәр иткәйнек инде. Ошо көндәрҙә бәйгегә йомғаҡ яһалды һәм конкурста еңеүселәр билдәләнде.   Ойоштороусылар әйтеүенсә, Ҡөрьәнгә...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...


Люля-кебаб

650 г фарш  2 һуған  тоҙ, борос  тәмләткестәр  ләүәш (теләк буйынса)  6-8 ағас таяҡса   Маринадланған һуған:  1 һуған  1 балғалаҡ аш һеркәһе (9 %)   Әҙерләү: Фаршҡа ваҡ итеп туралған һуғанды, тәмләткестәрҙе ҡушып тасҡағыҙ, бер аҙ һуҡҡылап алығыҙ. Һуңынан ярты сәғәткә һыуытҡысҡа...