Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

 

 

Сафа ҡалҡыулығындағы сығышы

 

 

Пәйғәмбәргә ﷺ үҙенең динен асыҡтан-асыҡ таратырға һәм яҡындарын үҙенең артынан эйәртергә ҡушылғандан һуң, ул ислам тураһында бөтә халыҡ алдында һөйләй башлай. Берҙән-бер көндө ул Сафа тауына күтәрелә лә ҡысҡырып: «Йә сабаху!» (Һаҡланығыҙ!), − тип өндәшә. Ғәрәптәрҙә был саҡырыу ниндәйҙер хәүеф янағанда йәки мөһим хәбәр еткерер алдынан әйтелә торған булған. Пәйғәмбәрҙең ﷺ саҡырыуын ишеткәс, ҡорайыштар Сафа ҡалҡыулығы янына йыйыла.

 

Пәйғәмбәр ﷺ, уларға былай тип өндәшә: «Эй ҡорайыш халҡы! Йә әйтегеҙ, әгәр мин һеҙгә, ошо тау артында дошман ғәскәре беҙгә ташланырға әҙерләнеп тора, тип әйтһәм, һеҙ миңә ышаныр инегеҙме?» − ти. «Эйе, − тиҙәр бөтәһе лә бер тауыштан, − сөнки беҙ һинән дөрөҫлөктән башҡа һис нимә ишеткәнебеҙ булманы». Пәйғәмбәр артабан дауам итә: «Ғәмәлдә, мин, Аллаһу Тәғәләнең ҡушыуы буйынса, әгәр исламды ҡабул итмәһәгеҙ, һеҙҙе үлгәндән һуң ауыр ғазаптар көтөүе тураһында иҫкәртәмен. Мин һеҙҙе иман килтерергә һәм «Ләә иләәһә илләллаһ, Мөхәммәд Расүлүллаһ», − тип әйтергә саҡырам. Был − һеҙҙең өсөн ҡотолоу һүҙҙәре!»

Һәм йәнә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйтә: «Эй ҡорайыштар! Үҙегеҙҙе Тамуҡ утынан ҡотҡарығыҙ, юҡһа, мин һеҙҙе Аллаһтың асыуынан ҡотҡара алмаясаҡмын!» Шунан һуң һөйөклө Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Ҡорайыш ҡәбиләһенең һәр бер ырыуына айырым мөрәжәғәт итә: «Үҙегеҙҙе уттан ҡотҡарығыҙ!» − ти.

Ул көндө бер кеше лә Пәйғәмбәргә ҡаршы сығыш яһамай. Фәҡәт Әбүләһәб кенә үҙенең наҙанлығында ныҡ тора: «Дөмөгөп киткере! Шуның өсөн беҙҙе йыйҙыңмы?» − тип аҡыра. Ошонан һуң күп тә үтмәй, Аллаһ Изге Ҡөрьән аяты төшөрә, унда: «Әбүләһәбтең ике ҡулы ла ҡороһон...» тип әйтелә.

Ҡорайыштар, Пәйғәмбәрҙең ﷺ саҡырыуына нимә тип әйтергә лә белмәй, һүҙһеҙ генә өйҙәренә таралыша.

Ошонан һуң Пәйғәмбәр ﷺ, ҡайҙа ғына булмаһын, кешеләрҙе исламға саҡыра. Пәйғәмбәрҙең ﷺ, мәжүсиҙәр үҙҙәренең динендә (ышаныуҙарында) ныҡ аҙашыуҙа, тигән һүҙҙәре ҡорайыштарға йәшен һуҡҡандай тәьҫир итә, улар ауыр уйға ҡала. Уларға Ғаләмдәр Раббыһы Аллаһтың һәм уның Илсеһенең ﷺ ҡушҡандарына буйһоноу бик ауыр була, сөнки бит улар ғәрәптәрҙең дини етәкселәре һәм Ҡәғбә һаҡсылары булып тора, дини ҡағиҙәләрҙе иһә улар үҙҙәре билдәләргә күнеккән. Әммә улар өсөн иң ҡыйыны − үҙен Аллаһ Илсеһе ﷺ тип күрһәтеүсенең − намыҫлы, бер ҡасан да алдашмай торған, үҙҙәре үк уға Әмин (ышаныслы, тоғро) тип исем биргән кеше − Мөхәммәд ﷺ булыуы.

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...


Люля-кебаб

650 г фарш  2 һуған  тоҙ, борос  тәмләткестәр  ләүәш (теләк буйынса)  6-8 ағас таяҡса   Маринадланған һуған:  1 һуған  1 балғалаҡ аш һеркәһе (9 %)   Әҙерләү: Фаршҡа ваҡ итеп туралған һуғанды, тәмләткестәрҙе ҡушып тасҡағыҙ, бер аҙ һуҡҡылап алығыҙ. Һуңынан ярты сәғәткә һыуытҡысҡа...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


Нимә ул оялсанлыҡ?

Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә алдында йәки кешеләр алдында ғәйеп эш ҡылып ҡуйыуҙан ҡурҡыу сәбәпле, күңелдә тыуған баҫалҡылыҡ, тыйнаҡлыҡ. Был күркәм, юғары әхлаҡи сифат кешенең күңел...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...