Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

 

 

Сафа ҡалҡыулығындағы сығышы

 

 

Пәйғәмбәргә ﷺ үҙенең динен асыҡтан-асыҡ таратырға һәм яҡындарын үҙенең артынан эйәртергә ҡушылғандан һуң, ул ислам тураһында бөтә халыҡ алдында һөйләй башлай. Берҙән-бер көндө ул Сафа тауына күтәрелә лә ҡысҡырып: «Йә сабаху!» (Һаҡланығыҙ!), − тип өндәшә. Ғәрәптәрҙә был саҡырыу ниндәйҙер хәүеф янағанда йәки мөһим хәбәр еткерер алдынан әйтелә торған булған. Пәйғәмбәрҙең ﷺ саҡырыуын ишеткәс, ҡорайыштар Сафа ҡалҡыулығы янына йыйыла.

 

Пәйғәмбәр ﷺ, уларға былай тип өндәшә: «Эй ҡорайыш халҡы! Йә әйтегеҙ, әгәр мин һеҙгә, ошо тау артында дошман ғәскәре беҙгә ташланырға әҙерләнеп тора, тип әйтһәм, һеҙ миңә ышаныр инегеҙме?» − ти. «Эйе, − тиҙәр бөтәһе лә бер тауыштан, − сөнки беҙ һинән дөрөҫлөктән башҡа һис нимә ишеткәнебеҙ булманы». Пәйғәмбәр артабан дауам итә: «Ғәмәлдә, мин, Аллаһу Тәғәләнең ҡушыуы буйынса, әгәр исламды ҡабул итмәһәгеҙ, һеҙҙе үлгәндән һуң ауыр ғазаптар көтөүе тураһында иҫкәртәмен. Мин һеҙҙе иман килтерергә һәм «Ләә иләәһә илләллаһ, Мөхәммәд Расүлүллаһ», − тип әйтергә саҡырам. Был − һеҙҙең өсөн ҡотолоу һүҙҙәре!»

Һәм йәнә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйтә: «Эй ҡорайыштар! Үҙегеҙҙе Тамуҡ утынан ҡотҡарығыҙ, юҡһа, мин һеҙҙе Аллаһтың асыуынан ҡотҡара алмаясаҡмын!» Шунан һуң һөйөклө Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Ҡорайыш ҡәбиләһенең һәр бер ырыуына айырым мөрәжәғәт итә: «Үҙегеҙҙе уттан ҡотҡарығыҙ!» − ти.

Ул көндө бер кеше лә Пәйғәмбәргә ҡаршы сығыш яһамай. Фәҡәт Әбүләһәб кенә үҙенең наҙанлығында ныҡ тора: «Дөмөгөп киткере! Шуның өсөн беҙҙе йыйҙыңмы?» − тип аҡыра. Ошонан һуң күп тә үтмәй, Аллаһ Изге Ҡөрьән аяты төшөрә, унда: «Әбүләһәбтең ике ҡулы ла ҡороһон...» тип әйтелә.

Ҡорайыштар, Пәйғәмбәрҙең ﷺ саҡырыуына нимә тип әйтергә лә белмәй, һүҙһеҙ генә өйҙәренә таралыша.

Ошонан һуң Пәйғәмбәр ﷺ, ҡайҙа ғына булмаһын, кешеләрҙе исламға саҡыра. Пәйғәмбәрҙең ﷺ, мәжүсиҙәр үҙҙәренең динендә (ышаныуҙарында) ныҡ аҙашыуҙа, тигән һүҙҙәре ҡорайыштарға йәшен һуҡҡандай тәьҫир итә, улар ауыр уйға ҡала. Уларға Ғаләмдәр Раббыһы Аллаһтың һәм уның Илсеһенең ﷺ ҡушҡандарына буйһоноу бик ауыр була, сөнки бит улар ғәрәптәрҙең дини етәкселәре һәм Ҡәғбә һаҡсылары булып тора, дини ҡағиҙәләрҙе иһә улар үҙҙәре билдәләргә күнеккән. Әммә улар өсөн иң ҡыйыны − үҙен Аллаһ Илсеһе ﷺ тип күрһәтеүсенең − намыҫлы, бер ҡасан да алдашмай торған, үҙҙәре үк уға Әмин (ышаныслы, тоғро) тип исем биргән кеше − Мөхәммәд ﷺ булыуы.

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Балаларға ҡағылышлы им-том йолалары

Әйтеп киткәнебеҙсә, хәҙерге ваҡытта бүҫер (өс йән), күкрәк шешен (мастопатия), тимерәү, күҙгә сыҡҡан арпаны һәм сөйәлде имләү, ҡот ҡойоу, мейе үлсәү кеүек йолаларҙы белгән кешеләр юҡ кимәлендә. Яңы тыуған сабый балалар өсөн бик кәрәкле был йолаларҙы белгән, балаларға шуның менән ярҙам күрһәткән...


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...