Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәдтең Зәйд ибне Харисты уллыҡҡа алыуы

 

 

Кәлби ырыуынан Харис улы Зәйд әсәһе менән Шәмгә туғандарына барырға сыға. Юлда уларҙы юлбаҫарҙар әсиргә ала. Улар Зәйдте Указ тип аталған данлыҡлы ғәрәп баҙарында һатып ебәрә. Уны дүрт дирһәм аҡсаға Хәҙисәнең туғаны Хәким ибне Хизам һатып ала һәм Хәҙисәгә бүләк итә. Хәҙисә иһә, үҙ сиратында, уны үҙенең иренә бүләк итә.

 

Мөхәммәд ﷺ Зәйдте шунда уҡ ҡоллоҡтан азат итә һәм уға үҙҙәрендә йәшәргә рөхсәт бирә, сөнки малайҙың барыр урыны булмай. Зәйд, Мөхәммәдтең ﷺ үҙенә яҡшы мөнәсәбәтен һиҙеп, тиҙ арала уға эҫенә. Ул был ғаиләлә бер ниндәй кәмһетелеү һиҙмәй һәм бөтә күңеленән уларҙы ярата.

Улының яҙмышы тураһында хәбәр Харисҡа барып етеү менән, атай кеше үҙенең ҡустыһы менән Мәккәгә килә. Харис Мөхәммәдкә ﷺ: «Эй, ҡорайыштарҙың хөрмәтле кешеһе, күпме аҡса һораһаң да − түләйем, улымды миңә ҡайтар», − ти. Хәбибуллаһ ﷺ (Аллаһтың Яратҡаны) ихтирам һәм яғымлылыҡ менән: «Әгәр Зәйд һеҙҙең менән ҡайтырға теләй икән − уның ихтыярында. Мин уны тотмайым. Ә аҡса миңә кәрәкмәй», − ти. Шунан Зәйдкә: «Һине алырға килгәндәр. Теләйһең икән, улар менән китә алаһың, әгәр минең менән ҡалырға теләһәң, ҡал», − ти. Зәйд иһә: «Һеҙ минең өсөн атай ҙа, ағай ҙа булдығыҙ. Мин һеҙҙе бер кемгә лә алыштырмайым», − ти. Зәйдтең атаһы улына үпкәләп: «Һин үҙеңдең ата-әсәңде ят ерҙәге ҡоллоҡҡа алмаштыраһыңмы?» − ти. «Атай, − ти Зәйд, − Мөхәммәд миңә ныҡ һәйбәт мөнәсәбәттә, ул бик кешелекле, һәм мин уны ташлай алмайым», − ти. Шулай итеп, Зәйд үҙенең яратҡаны− Мөхәммәд ﷺ менән ҡала.

Бер ваҡыт Пәйғәмбәр ﷺ Зәйдте Ҡәғбәгә алып килә һәм унда йыйылған халыҡҡа: «Шаһит булығыҙ: Зәйд − минең улым. Ул − минең вариҫым», − ти. Шунан һуң уны, Зәйд ибне Мөхәммәд (Мөхәммәд улы Зәйд), тип йөрөтә башлайҙар.

Әммә һуңыраҡ, Аллаһ, улды үҙ атаһының исеме менән атарға ҡушып, Ҡөрьән аяты ебәргәс, Зәйдкә яңынан, «Зәйд ибне Харис» тип, үҙ атаһының исеме менән өндәшә башлайҙар.

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


Шәүүәл айы

Рамаҙан айынан һуң Шәүүәл айы башлана. Рамаҙанда иһә һәр хаҡ мосолман күберәк изегелектәр эшләп ҡалырға ашыҡһа, тырышһа, Шәүүәл айы ла беҙгә ошо яҡшылыҡтарыбыҙҙы тағы ла арттырырға, байытырға мөмкинлек бирә. Бәлки, тотҡан ураҙаларҙа хата-кәмселектәр булғандыр, йә ҡайһы бер көндәре тороп ҡалғандыр,...


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....