Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәдтең Зәйд ибне Харисты уллыҡҡа алыуы

 

 

Кәлби ырыуынан Харис улы Зәйд әсәһе менән Шәмгә туғандарына барырға сыға. Юлда уларҙы юлбаҫарҙар әсиргә ала. Улар Зәйдте Указ тип аталған данлыҡлы ғәрәп баҙарында һатып ебәрә. Уны дүрт дирһәм аҡсаға Хәҙисәнең туғаны Хәким ибне Хизам һатып ала һәм Хәҙисәгә бүләк итә. Хәҙисә иһә, үҙ сиратында, уны үҙенең иренә бүләк итә.

 

Мөхәммәд ﷺ Зәйдте шунда уҡ ҡоллоҡтан азат итә һәм уға үҙҙәрендә йәшәргә рөхсәт бирә, сөнки малайҙың барыр урыны булмай. Зәйд, Мөхәммәдтең ﷺ үҙенә яҡшы мөнәсәбәтен һиҙеп, тиҙ арала уға эҫенә. Ул был ғаиләлә бер ниндәй кәмһетелеү һиҙмәй һәм бөтә күңеленән уларҙы ярата.

Улының яҙмышы тураһында хәбәр Харисҡа барып етеү менән, атай кеше үҙенең ҡустыһы менән Мәккәгә килә. Харис Мөхәммәдкә ﷺ: «Эй, ҡорайыштарҙың хөрмәтле кешеһе, күпме аҡса һораһаң да − түләйем, улымды миңә ҡайтар», − ти. Хәбибуллаһ ﷺ (Аллаһтың Яратҡаны) ихтирам һәм яғымлылыҡ менән: «Әгәр Зәйд һеҙҙең менән ҡайтырға теләй икән − уның ихтыярында. Мин уны тотмайым. Ә аҡса миңә кәрәкмәй», − ти. Шунан Зәйдкә: «Һине алырға килгәндәр. Теләйһең икән, улар менән китә алаһың, әгәр минең менән ҡалырға теләһәң, ҡал», − ти. Зәйд иһә: «Һеҙ минең өсөн атай ҙа, ағай ҙа булдығыҙ. Мин һеҙҙе бер кемгә лә алыштырмайым», − ти. Зәйдтең атаһы улына үпкәләп: «Һин үҙеңдең ата-әсәңде ят ерҙәге ҡоллоҡҡа алмаштыраһыңмы?» − ти. «Атай, − ти Зәйд, − Мөхәммәд миңә ныҡ һәйбәт мөнәсәбәттә, ул бик кешелекле, һәм мин уны ташлай алмайым», − ти. Шулай итеп, Зәйд үҙенең яратҡаны− Мөхәммәд ﷺ менән ҡала.

Бер ваҡыт Пәйғәмбәр ﷺ Зәйдте Ҡәғбәгә алып килә һәм унда йыйылған халыҡҡа: «Шаһит булығыҙ: Зәйд − минең улым. Ул − минең вариҫым», − ти. Шунан һуң уны, Зәйд ибне Мөхәммәд (Мөхәммәд улы Зәйд), тип йөрөтә башлайҙар.

Әммә һуңыраҡ, Аллаһ, улды үҙ атаһының исеме менән атарға ҡушып, Ҡөрьән аяты ебәргәс, Зәйдкә яңынан, «Зәйд ибне Харис» тип, үҙ атаһының исеме менән өндәшә башлайҙар.

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


Тәһәжжүд намаҙы доғаһы

Ибне Ғәббәстең әйтеүенсә (шаһитлығынса), төндә тәһәжжүд намаҙына торғанда, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Аллааһүммә ләкәл-хәмдү әнтә ҡаййимүс-сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә нуурус сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә...


Бай васыяты

Байлыҡта, етеш тормошта йәшәгән ҡарт кеше үлем түшәгендә ята. Уңышлы үткән ғүмеренең серен сисер өсөн улын саҡырған: «Минең үлемем яҡын. Тормошомда һәр саҡ, ниндәй генә ваҡиға булмаһын, миңә ярҙам икән серемде әйтеп ҡалдыраһым килә: -        беренсенән,...


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...


Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Беҙ бәләкәйҙән ишетеп үҫкән «Ағас күрке – япраҡ, кеше күрке − сепрәк» тигән мәҡәл кейемде нисек һайларға кәрәк икәнлеген өйрәтә. Кейем-һалым ҡиәфәтеңә килешле лә, уңайлы ла, өҫ-башыңды ҡапларға ла тейеш. Ә инде мосолман ҡатын-ҡыҙы матур кейенеп кенә ҡалмай, башын да ҡапларға тейеш икәнлеген һәр кем...