Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

ХӘЛИМӘ – МӨХӘМӘДТЕҢ ИМСӘК ИНӘҺЕ

 

Мәккә халҡының шундай ғәҙәте була, улар яңы тыуған балаға имсәк инәһен бәҙүән ҡатындарынан яллар булғандар. Ҡала мөхитендә үҫкән балалар көсһөҙ һәм ауырыу була, тип иҫәпләнгәндәр, сүллектә улар көслө, сыҙамлы, оҫта телле булып тәрбиәләнгәндәр. Мәккәгә йыл һайын тирә-яҡтағы ҡатындар имеҙергә бала алыр өсөн йыйылған. Ата-әсәләр имеҙеүселәргә бик яҡшы түләгән. Мөхәммәдте әсәһенән һуң, Әбү Ләһәб ҡоллоҡтан азат иткән Сүвәйбә исемле ҡатын имеҙгән. Ул элек Мөхәммәдтең ике туған ағаһы Хәмзәне лә имеҙгән булған, шуға күрә улар үҙ-ара имсәктәш тә булып һанала.

 

Ҡоролоҡ йылы булғанға күрә, ул йылды Мәккәгә аҡса эшләр өсөн Бану Сәғид ҡәбиләһенән имеҙеүселәр айырыуса күп килә. Ғәрәптәр араһында ул ҡәбилә затлы булып һаналған. Улар ҡыйыу, ғәҙел һәм йомарт булыуҙары менән айырылып торған һәм ғәрәп телендә таҙа һөйләшкәндәр.

Мөхәммәд ﷺ етем булғанға күрә, түләү хаҡы юғары булмаҫ, тип, имеҙеүселәр араһынан уны берәү ҙә алырға теләмәй.

Аллаһ тарафынан Мөхәмәдте ﷺ имеҙеү бәхетенә эйә булған Хәлимә Әбүҙүәйбә ҡыҙы аҙаҡ шулай тигән: «Минең менән булған бар ҡатындар, Аллаһ менән ант итәм, үҙҙәренә имеҙергә бала һайлап алдылар, мин өлгөрмәй, балаһыҙ тороп ҡалдым. Шунан, кире ҡайтырға йыйынғанда, иремә: «Билләһи (Аллаһ менән ант итәм), минең балаһыҙ ҡайтҡым килмәй. Ҡана, теге етемде алайым әле», – тинем. Ирем: «Мин ҡаршы түгел. Бәлки, шул бала аша Аллаһ беҙгә бәрәкәтен еткерер, бәхетле итер», – тине. Башҡа балалар булмағас, мин Мөхәммәдте ﷺ алырға булдым. Уны ҡулыма алып, ырыуҙаштар эргәһенә килдем. Шунда уҡ уны имеҙә генә башлағайным, күкрәгемдә һөт күбәйеп, уға ла һәм улыма ла етте. Быға тиклем минең күкрәк һөтөм шул тиклем аҙ була торған ине, хатта улым ас ҡалып, төнө буйы илап сығыр ине. Ул төндө ике бала ла ҡаты йоҡлап китте. Беҙҙең менән булған ҡарт дөйәнән шул уҡ төндә күп итеп һөт һауып алдыҡ. Һөҙөмтәлә, ирем менән икебеҙ ҙә туҡ булдыҡ.

Иртәнсәк ирем: «Билләһи, был бала беҙгә бәрәкәт килтерәсәк», – тине. «Минең дә шундай өмөтөм бар», – тип яуапланым. Мин Мөхәммәд ﷺ менән ишәккә атланып, юлға сыҡтым. Мәккәгә килгән саҡта, ул арыҡ ишәк ҡалғандарҙан артта ҡалып, саҡ аяғын һөйрәп килеп еткәйне. Кире ҡайтҡанда, ул барыһынан да алда сапты. Шул ваҡыттан алып, беҙҙең һарыҡтарыбыҙ кипкән ҡоро туғайҙарҙан елендәре тулып ҡайта башланы. Күршеләрҙең һарыҡтары элеккесә буш еленле булып ҡайтҡас, улар көтөүсегә: «Беҙҙең һарыҡтарҙы ла Хәлимәнең һарыҡтарын көткән ерҙә көтөгөҙ», – тип, шелтә белдерҙеләр. Мин ике йыл Мөхәмәдте ﷺ имеҙгән осорҙа Аллаһ беҙгә туҡтауһыҙ үҙенең рәхмәтен һәм бәрәкәтен ебәрҙе. Мөхәммәд ﷺ башҡа балаларҙан айырылып торҙо. Ул тик уң күкрәкте имде, һул күкрәкте тәҡдим иткәндә, баш тарта торған ине.

Ике йыл үткәс, баланы әсәһенә ҡайтарыр өсөн, кире Мәккәгә юлға сыҡтыҡ. Беҙгә уның менән айырылыуы ныҡ ауыр булды, сөнки шул ваҡыт эсендә уны ныҡ яраттыҡ, ул беҙҙең йөрәктең бер өлөшөнә әүерелде. Уның матур йөҙөн башҡа күрмәүебеҙгә ышанғы килмәй ине. Шуға күрә Мөхәммәдте ﷺ беҙҙә тағы бер аҙ ваҡытҡа ҡалдырһын өсөн, Әминәне өгөтләп: «Беҙ уны Мәккәлә холера менән сирләр тип ҡурҡабыҙ», – тип әйттек. Әминә оҙаҡ ҡына риза булманы, әммә беҙ ныҡышҡас, ризалығын бирҙе. Беҙ ҡәҙерле Мөхәммәдте ﷺ кире алып ҡайтып киттек».

Мөхәммәдте ﷺ дүрт йәшендә, Бану Сәғид балалары менән ҡуй малын көткән сағында, өс фәрештә уратып ала. Улар уның күкрәген асып, йөрәген сығаралар һәм унан ҡан төйөрөн алып ташлайҙар. «Бының менән иблис ҡулланыуы мөмкин», – тип әйтәләр. Шунан фәрештәләр уның йөрәген Зәм-зәм һыуы менән йыуып, кире урынына ҡуялар. Быны күргән һөт туғаны: «Мөхәммәдте ﷺ үлтерҙеләр!» – тип ҡысҡыра-ҡысҡыра өйгә табан йүгерә. Өлкәндәр килеүенә ап-аҡ булған Мөхәммәдте ﷺ күргәс, ул малай менән тағы берәй хәл булып ҡуймаһын, тип ҡурҡып, Хәлимә менән ире Мөхәммәдте ﷺ кире әсәһенә ҡайтаралар. Был турала ышаныслы хәҙистә еткерелә.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...


Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Беҙ бәләкәйҙән ишетеп үҫкән «Ағас күрке – япраҡ, кеше күрке − сепрәк» тигән мәҡәл кейемде нисек һайларға кәрәк икәнлеген өйрәтә. Кейем-һалым ҡиәфәтеңә килешле лә, уңайлы ла, өҫ-башыңды ҡапларға ла тейеш. Ә инде мосолман ҡатын-ҡыҙы матур кейенеп кенә ҡалмай, башын да ҡапларға тейеш икәнлеген һәр кем...


Хәсән Басри тураһында ҡиссалар

Шәкерткә ярҙам итеүҙең файҙаһы Көндәрҙән бер көндә Хәсән Басри болонға сыҡты. Бер оло һыу ситендә туҡталып ҡарап тора ине, күрҙе: бер баҡа, бер күгәүенде арҡаһына мендереп, ҡайҙалыр китеп бара. Хәсән Басри ҡарап торҙо ла: «Был күгәүен ҡайҙа барыр икән?» – тип, артынан китте. Күгәүен бер ағас...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...