Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ғәҙәттәре тураһында

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ғәҙәттәре тураһында

Аллаһ Рәсүле ﷺ һыбай йөрөй торған ниндәй хайуан тура килә, шунда һыбай йөрөгән. Ҡайһы саҡта – атта, ҡайһы саҡта – дөйәлә, ҡасырҙа, ҡайһы ваҡытта – ишәк өҫтөндә. Ваҡыты менән йәйәү ҙә юлға сыҡҡан. Ул ﷺ ялан аяҡ йөрөгән, өҫкө кейемһеҙ, сәлләһеҙ һәм баш кейемһеҙ булған. Шулай уҡ ул һыбайлының (ҡолоноң йәки башҡа кешенең) артына ла ултырып йөрөр булған. Ул ﷺ ауырыуҙарҙың хәлен белер өсөн ҡала ситенә тиклем барып еткән.

 

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ әйберҙәренә һәм ҡоралдарына исем биреү ғәҙәте булған. Мәҫәлән, уның һыбай йөрөгән хайуанының исеме «Ғүҡәб» булған. Дөйәһенең исеме «Әл-Ҡасуа», уның тағы ла бер исеме – «Әл-Ғаҙба». Ҡасырының ҡушаматы «Дүлдүл», ишәге – «Йәғфур», һауып йөрөгән һарыҡты «Ғәйбәт» тип йөрөткәндәр.

Һуғышта алыша торған ҡылысының исеме «Ҙүлфуҡар», тағы бер ҡылысы – «Михҙәм», икенсеһе – «Русуб» һәм тағы берәүһе «Ҡаҙиб» тип аталған. Йәйәһенең исеме «Әл-Кәтүм», ҡорманы – «Әл-Кәфүр». Уның ҡылысының һабы көмөштән булған. Ул күндән эшләнгән билбау таҡҡан, унда көмөштән эшләнгән өс сыңға (металл дүңгәләк) булған.

 

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ йөҙөнөң төҫө тураһында

Рәсүлебеҙ ﷺ буйға ныҡ оҙон да һәм ҡыҫҡа ла булмаған, ул урта буйлы булған. Хәсән исемле шағир үҙенең шиғырында Пәйғәмбәребеҙҙе ﷺ ошолай тип күҙ алдына баҫтыра: «Уның буй-һыны матур, оҙон түгел, әммә һәр сәхәбәнең буйынан оҙонораҡ. Ул күҙгә бәрелеп торорлоҡ ҡыҫҡа буйлы булмаған, әммә ул тулы ай кеүек һылыу булған».

Бөтөн кешелек араһында Пәйғәмбәребеҙ ﷺ йөҙө менән иң сибәре булған һәм аҡ төҫлө булған.

Хәсән үҙенең шиғырҙарында: «Уның йөҙөнөң нуры һәм матурлығы тулы ай кеүек һәм яҡтылығы менән бар донъяны балҡытҡан ҡояшҡа тиң», – тип тасуирлай.

Һаҡалы ҡара һәм ҡуйы. Уның араһында тик ун ете генә сал сәс бөртөгө булған. Уның муйыны көмөш ҡомған кеүек ялтырап торған.

Күкрәге киң һәм көҙгө кеүек шыма, һәм ай кеүек аҡ төҫтә булған. Киң яурынлы, терһәктәре һәм янбаштары ҙур. Арҡаһы ла киң булған.

Ҡалаҡ һөйәктәре араһында пәйғәмбәрлек мөһөрө торған. Ул өсмөйөш һәм рельеф формаһында. Шулай уҡ уның беләктәре һәм терһәктәре ғәйәт ҙур, терһәк һөйәктәре оҙон, устары киң булған.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Әбү -Бәкр Әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан

 

 

 

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Ғәйет намаҙын үткәреү тәртибе

Рамаҙан-шәриф айы тамамланғас, шәүүәл айының беренсе көнөндә (ул быйыл 20 мартҡа тура килә) Ураҙа байрамын, ғәрәпсә әйткәндә, Ғийдүл-Фитрҙы, билдәләйәсәкбеҙ, ин шәә Аллаһ Рахмән! Был көндө матур итеп үткәрергә тырышырға кәрәк. Шуға күрә беҙгә байрам көнөндә ниҙәр эшләргә икәнен, ғәйет намаҙының...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...