ПӘЙҒӘМБӘРЕБЕҘҘЕҢ ﷺ ШӘЖӘРӘҺЕ ҺӘМ УНЫҢ ПӘЙҒӘМБӘРЛЕККӘ ТИКЛЕМГЕ ТОРМОШО

ПӘЙҒӘМБӘРЕБЕҘҘЕҢ ﷺ ШӘЖӘРӘҺЕ ҺӘМ УНЫҢ ПӘЙҒӘМБӘРЛЕККӘ ТИКЛЕМГЕ ТОРМОШО

 

Ибраһим пәйғәмбәрҙең  Ҡәғбәне төҙөүе

 

Нух пәйғәмбәр  ваҡытында бөтөн донъя һыу аҫтында ҡалғас, Аллаһу Тәғәлә Ҡәғбәне күккә мендерә. Аҙаҡ Аллаһ ҡушыуы буйынса Ибраһим  үҙенең улы Исмәғил  менән Мәккәлә яңынан изге Ҡәғбәтулла төҙөйҙәр. Шунан Раббыбыҙ Ибраһим  пәйғәмбәргә бар кешелекте хаж ҡылырға саҡырырға ҡуша. Ҡалғандарға өлгө булһын тип, Ибраһим  менән Исмәғил  беренсе булып хаж ҡылалар. Шул ваҡыттан алып Мәккә тирәһендә йәшәгән ғәрәп халҡы Ибраһим пәйғәмбәрҙең  диненә эйәреп, йыл һайын хаж ҡыла башлай.

 

Бөтөн тормошон Исмәғил пәйғәмбәр  Мәккәнең башлығы булып, Ҡәғбәне һаҡлауға бағышлай. Ул вафат булғас, уның изге вазифаһы Нәбит менән Кидар тигән улдарына күсә. Артабан Мәккәнең хакимдары булып Джурхум ҡәбиләһенән уларҙың туғандары хеҙмәт итә. Тарихи мәғлүмәттәр буйынса, улар ике мең йыл Мәккә менән идара итәләр. Әммә, ваҡыт үтеү менән улар, башбаштаҡлыҡ ҡылып, хажиҙарҙы йәберләй, уларҙың хәйерҙәрен үҙ мәнфәғәттәрендә ҡуллана башлай. Хузаа ҡәбиләһе бындай ғәҙелһеҙлек менән риза булмай, күрше тирәләге халыҡ менән джурхумиттарҙы Мәккәнән ҡыуып ебәрә. Бынан һуң өс йөҙ йыл тирәһе Мәккә менән хузаиттар идара итә. Әммә ваҡыт үтеү менән улар, үҙҙәренең ғөрөф-ғәҙәттәренә эйәреп, Аллаһ ҡушҡан хаж ҡылыу тәртибен боҙа башлай. Һәм ахыры сиктә Ҡәғбәтулланың эсенә, Шәм ерҙәренән алып килеп, боттар ҡуялар. Ғәрәп халҡының бер өлөшө Ибраһимдың  хаҡ динен (ул хәнифиә – бер Аллаһҡа табыныу тигәнде аңлата) онотоп, боттарға табына башлай.

 

Ҡәғбә төҙөлөп бөткәс, Ибраһим пәйғәмбәр  Аллаһҡа доға менән мөрәжәғәт итә: «Йә, Раббым! Мәккә халҡына улар араһынан Һинең Яҙмаңды уҡыған һәм Һинең Яҙмаңа өйрәтеүсе, унда яҙылған күрһәтмәләр тураһында һөйләүсе һәм уларҙың изге икәнлеген аңлатыусы рәсүлде ебәрһәң ине. Йә, Рабби, Һин Үҙеңдең һәр ҡарарың менән хайран итеүсе».

 

(Дауамы бар)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

 

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Сөләймән пәйғәмбәр

Улына нәсихәттәр биргәндән һуң, Дауыт михрабына китә. Бер ваҡыт уның янында таныш булмаған берәү пәйҙә була. «Кем һиңә бында инергә рөхсәт итте?» − ти Дауыт. Тегеһе: «Батшалар янына инер өсөн миңә рөхсәт кәрәкмәй», − ти ҡәтғи итеп. Яуабы буйынса бының Ғазраил икәнен аңлаған пәйғәмбәр: «Минең хәлде...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


Сит бала түгел

Ҡатыным беренсе иренән булған балаһына минән аҡса һорай. Мин бер нисә тапҡыр уға кейем алырға, мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам иттем, ләкин, шәриғәт буйынса, мин уны тулыһынса тәьмин итергә тейешменме?   Б., Стәрлетамаҡ ҡалаһы.   Дин белгесе яуабы Ҡатынығыҙҙың беренсе никахтан булған...


Ҡорбан салыу Аллаһу Тәғәләгә яҡынайта!

«Ҡорбан» һүҙе ғәрәп телендәге «ҡаруба» һүҙенән алынған. Был һүҙ яҡынайыу тигән мәғәнәне бирә. Дин тотҡан кешеләрҙең маҡсаты – Аллаһу Тәғәләгә яҡынайыу, Уның ﷻ рәхмәтенә ирешеү.   Раббыһының ризалығы өсөн ҡорбан салдырған кеше, оло фазиләттәргә...