ПӘЙҒӘМБӘРЕБЕҘҘЕҢ ﷺ ШӘЖӘРӘҺЕ ҺӘМ УНЫҢ ПӘЙҒӘМБӘРЛЕККӘ ТИКЛЕМГЕ ТОРМОШО

ПӘЙҒӘМБӘРЕБЕҘҘЕҢ ﷺ ШӘЖӘРӘҺЕ ҺӘМ УНЫҢ ПӘЙҒӘМБӘРЛЕККӘ ТИКЛЕМГЕ ТОРМОШО

 

Ибраһим пәйғәмбәрҙең  Ҡәғбәне төҙөүе

 

Нух пәйғәмбәр  ваҡытында бөтөн донъя һыу аҫтында ҡалғас, Аллаһу Тәғәлә Ҡәғбәне күккә мендерә. Аҙаҡ Аллаһ ҡушыуы буйынса Ибраһим  үҙенең улы Исмәғил  менән Мәккәлә яңынан изге Ҡәғбәтулла төҙөйҙәр. Шунан Раббыбыҙ Ибраһим  пәйғәмбәргә бар кешелекте хаж ҡылырға саҡырырға ҡуша. Ҡалғандарға өлгө булһын тип, Ибраһим  менән Исмәғил  беренсе булып хаж ҡылалар. Шул ваҡыттан алып Мәккә тирәһендә йәшәгән ғәрәп халҡы Ибраһим пәйғәмбәрҙең  диненә эйәреп, йыл һайын хаж ҡыла башлай.

 

Бөтөн тормошон Исмәғил пәйғәмбәр  Мәккәнең башлығы булып, Ҡәғбәне һаҡлауға бағышлай. Ул вафат булғас, уның изге вазифаһы Нәбит менән Кидар тигән улдарына күсә. Артабан Мәккәнең хакимдары булып Джурхум ҡәбиләһенән уларҙың туғандары хеҙмәт итә. Тарихи мәғлүмәттәр буйынса, улар ике мең йыл Мәккә менән идара итәләр. Әммә, ваҡыт үтеү менән улар, башбаштаҡлыҡ ҡылып, хажиҙарҙы йәберләй, уларҙың хәйерҙәрен үҙ мәнфәғәттәрендә ҡуллана башлай. Хузаа ҡәбиләһе бындай ғәҙелһеҙлек менән риза булмай, күрше тирәләге халыҡ менән джурхумиттарҙы Мәккәнән ҡыуып ебәрә. Бынан һуң өс йөҙ йыл тирәһе Мәккә менән хузаиттар идара итә. Әммә ваҡыт үтеү менән улар, үҙҙәренең ғөрөф-ғәҙәттәренә эйәреп, Аллаһ ҡушҡан хаж ҡылыу тәртибен боҙа башлай. Һәм ахыры сиктә Ҡәғбәтулланың эсенә, Шәм ерҙәренән алып килеп, боттар ҡуялар. Ғәрәп халҡының бер өлөшө Ибраһимдың  хаҡ динен (ул хәнифиә – бер Аллаһҡа табыныу тигәнде аңлата) онотоп, боттарға табына башлай.

 

Ҡәғбә төҙөлөп бөткәс, Ибраһим пәйғәмбәр  Аллаһҡа доға менән мөрәжәғәт итә: «Йә, Раббым! Мәккә халҡына улар араһынан Һинең Яҙмаңды уҡыған һәм Һинең Яҙмаңа өйрәтеүсе, унда яҙылған күрһәтмәләр тураһында һөйләүсе һәм уларҙың изге икәнлеген аңлатыусы рәсүлде ебәрһәң ине. Йә, Рабби, Һин Үҙеңдең һәр ҡарарың менән хайран итеүсе».

 

(Дауамы бар)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

 

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Балаларға ҡағылышлы им-том йолалары

Әйтеп киткәнебеҙсә, хәҙерге ваҡытта бүҫер (өс йән), күкрәк шешен (мастопатия), тимерәү, күҙгә сыҡҡан арпаны һәм сөйәлде имләү, ҡот ҡойоу, мейе үлсәү кеүек йолаларҙы белгән кешеләр юҡ кимәлендә. Яңы тыуған сабый балалар өсөн бик кәрәкле был йолаларҙы белгән, балаларға шуның менән ярҙам күрһәткән...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Шайтан яҙмалары

Ай-ай-ай Бөгөн минең менән ныҡ насар бер хәл килеп тыуҙы. Ай-ай-ай. Мин илайым, сөнки миңә бик ҡыйын. Нисек иламайһың инде? Ай-ай-ай. Бер ай элек, Мәхсә менән Мәрзиәнең араһын боҙор өсөн, ниҙәр генә эшләмәнем. Ул саҡта ҡыҙҙар тасма тас килеп ирешкәйне, ә бөгөн ҡабат дуҫлашып киткәндәр. Әйҙәгеҙ,...


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...