ПӘЙҒӘМБӘРЕБЕҘҘЕҢ ﷺ ШӘЖӘРӘҺЕ ҺӘМ УНЫҢ ПӘЙҒӘМБӘРЛЕККӘ ТИКЛЕМГЕ ТОРМОШО

ПӘЙҒӘМБӘРЕБЕҘҘЕҢ ﷺ ШӘЖӘРӘҺЕ ҺӘМ УНЫҢ ПӘЙҒӘМБӘРЛЕККӘ ТИКЛЕМГЕ ТОРМОШО

 

Ибраһим пәйғәмбәрҙең  Ҡәғбәне төҙөүе

 

Нух пәйғәмбәр  ваҡытында бөтөн донъя һыу аҫтында ҡалғас, Аллаһу Тәғәлә Ҡәғбәне күккә мендерә. Аҙаҡ Аллаһ ҡушыуы буйынса Ибраһим  үҙенең улы Исмәғил  менән Мәккәлә яңынан изге Ҡәғбәтулла төҙөйҙәр. Шунан Раббыбыҙ Ибраһим  пәйғәмбәргә бар кешелекте хаж ҡылырға саҡырырға ҡуша. Ҡалғандарға өлгө булһын тип, Ибраһим  менән Исмәғил  беренсе булып хаж ҡылалар. Шул ваҡыттан алып Мәккә тирәһендә йәшәгән ғәрәп халҡы Ибраһим пәйғәмбәрҙең  диненә эйәреп, йыл һайын хаж ҡыла башлай.

 

Бөтөн тормошон Исмәғил пәйғәмбәр  Мәккәнең башлығы булып, Ҡәғбәне һаҡлауға бағышлай. Ул вафат булғас, уның изге вазифаһы Нәбит менән Кидар тигән улдарына күсә. Артабан Мәккәнең хакимдары булып Джурхум ҡәбиләһенән уларҙың туғандары хеҙмәт итә. Тарихи мәғлүмәттәр буйынса, улар ике мең йыл Мәккә менән идара итәләр. Әммә, ваҡыт үтеү менән улар, башбаштаҡлыҡ ҡылып, хажиҙарҙы йәберләй, уларҙың хәйерҙәрен үҙ мәнфәғәттәрендә ҡуллана башлай. Хузаа ҡәбиләһе бындай ғәҙелһеҙлек менән риза булмай, күрше тирәләге халыҡ менән джурхумиттарҙы Мәккәнән ҡыуып ебәрә. Бынан һуң өс йөҙ йыл тирәһе Мәккә менән хузаиттар идара итә. Әммә ваҡыт үтеү менән улар, үҙҙәренең ғөрөф-ғәҙәттәренә эйәреп, Аллаһ ҡушҡан хаж ҡылыу тәртибен боҙа башлай. Һәм ахыры сиктә Ҡәғбәтулланың эсенә, Шәм ерҙәренән алып килеп, боттар ҡуялар. Ғәрәп халҡының бер өлөшө Ибраһимдың  хаҡ динен (ул хәнифиә – бер Аллаһҡа табыныу тигәнде аңлата) онотоп, боттарға табына башлай.

 

Ҡәғбә төҙөлөп бөткәс, Ибраһим пәйғәмбәр  Аллаһҡа доға менән мөрәжәғәт итә: «Йә, Раббым! Мәккә халҡына улар араһынан Һинең Яҙмаңды уҡыған һәм Һинең Яҙмаңа өйрәтеүсе, унда яҙылған күрһәтмәләр тураһында һөйләүсе һәм уларҙың изге икәнлеген аңлатыусы рәсүлде ебәрһәң ине. Йә, Рабби, Һин Үҙеңдең һәр ҡарарың менән хайран итеүсе».

 

(Дауамы бар)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

 

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Цифрлы аҡылһыҙлыҡ

Хәҙерге заман технологиялары һәм социаль селтәрҙәр үҫеше менән быға тиклем булмаған яңы психик ауырыуҙар килеп сыҡты. Әле ун биш йыл элек был психик ауырыу тураһында бер кем дә белмәне. Һүҙем – цифрлы аҡылһыҙлыҡ тураһында. Интернетҡа, телефонға, социаль селтәргә бәйле булғанға уны шулай...


Шайтан яҙмалары

Ғәйеп – үҙегеҙҙә! Бөгөн мин бер ҡыҙыҡ әйбер эшләнем! Көлкөнән шартлай яҙҙым! Һа-һа-һа! Мин, ысынлап та, көлкөнән саҡ шартламаным, шул тиклем генә ҡыҙыҡ булды. Һа-һа-һа! Шулай итеп, Рамазан менән бәйле тарихҡа күсәйек. Ул кер йыуыу машинаһы һатып алырға уйлағайны, мин уға быны эшләргә ирек...


«Ғаиләбеҙҙә өс быуынды берләштереүсе көн ул – 9 Май!..»

Рубрикабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы – бар ғүмерен йәш быуынды уҡытыу-тәрбиәләү эшенә бағышлаған уҡытыусы, филология фәндәре кандидаты, хаҡлы ялға сыҡҡас, Илеш районы Дөмәй ауылы мәсетендә 16 йыл дини ғилем биргән Зәмзәмиә Әхиәр ҡыҙы Ҡазыханова.   – Йылдың иң шатлыҡлы байрамдарының...


Сөләймән пәйғәмбәр

Улына нәсихәттәр биргәндән һуң, Дауыт михрабына китә. Бер ваҡыт уның янында таныш булмаған берәү пәйҙә була. «Кем һиңә бында инергә рөхсәт итте?» − ти Дауыт. Тегеһе: «Батшалар янына инер өсөн миңә рөхсәт кәрәкмәй», − ти ҡәтғи итеп. Яуабы буйынса бының Ғазраил икәнен аңлаған пәйғәмбәр: «Минең хәлде...


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...