ПӘЙҒӘМБӘРЕБЕҘҘЕҢ ﷺ ШӘЖӘРӘҺЕ ҺӘМ УНЫҢ ПӘЙҒӘМБӘРЛЕККӘ ТИКЛЕМГЕ ТОРМОШО

ПӘЙҒӘМБӘРЕБЕҘҘЕҢ ﷺ ШӘЖӘРӘҺЕ ҺӘМ УНЫҢ ПӘЙҒӘМБӘРЛЕККӘ ТИКЛЕМГЕ ТОРМОШО

 

Ибраһим пәйғәмбәрҙең  Ҡәғбәне төҙөүе

 

Нух пәйғәмбәр  ваҡытында бөтөн донъя һыу аҫтында ҡалғас, Аллаһу Тәғәлә Ҡәғбәне күккә мендерә. Аҙаҡ Аллаһ ҡушыуы буйынса Ибраһим  үҙенең улы Исмәғил  менән Мәккәлә яңынан изге Ҡәғбәтулла төҙөйҙәр. Шунан Раббыбыҙ Ибраһим  пәйғәмбәргә бар кешелекте хаж ҡылырға саҡырырға ҡуша. Ҡалғандарға өлгө булһын тип, Ибраһим  менән Исмәғил  беренсе булып хаж ҡылалар. Шул ваҡыттан алып Мәккә тирәһендә йәшәгән ғәрәп халҡы Ибраһим пәйғәмбәрҙең  диненә эйәреп, йыл һайын хаж ҡыла башлай.

 

Бөтөн тормошон Исмәғил пәйғәмбәр  Мәккәнең башлығы булып, Ҡәғбәне һаҡлауға бағышлай. Ул вафат булғас, уның изге вазифаһы Нәбит менән Кидар тигән улдарына күсә. Артабан Мәккәнең хакимдары булып Джурхум ҡәбиләһенән уларҙың туғандары хеҙмәт итә. Тарихи мәғлүмәттәр буйынса, улар ике мең йыл Мәккә менән идара итәләр. Әммә, ваҡыт үтеү менән улар, башбаштаҡлыҡ ҡылып, хажиҙарҙы йәберләй, уларҙың хәйерҙәрен үҙ мәнфәғәттәрендә ҡуллана башлай. Хузаа ҡәбиләһе бындай ғәҙелһеҙлек менән риза булмай, күрше тирәләге халыҡ менән джурхумиттарҙы Мәккәнән ҡыуып ебәрә. Бынан һуң өс йөҙ йыл тирәһе Мәккә менән хузаиттар идара итә. Әммә ваҡыт үтеү менән улар, үҙҙәренең ғөрөф-ғәҙәттәренә эйәреп, Аллаһ ҡушҡан хаж ҡылыу тәртибен боҙа башлай. Һәм ахыры сиктә Ҡәғбәтулланың эсенә, Шәм ерҙәренән алып килеп, боттар ҡуялар. Ғәрәп халҡының бер өлөшө Ибраһимдың  хаҡ динен (ул хәнифиә – бер Аллаһҡа табыныу тигәнде аңлата) онотоп, боттарға табына башлай.

 

Ҡәғбә төҙөлөп бөткәс, Ибраһим пәйғәмбәр  Аллаһҡа доға менән мөрәжәғәт итә: «Йә, Раббым! Мәккә халҡына улар араһынан Һинең Яҙмаңды уҡыған һәм Һинең Яҙмаңа өйрәтеүсе, унда яҙылған күрһәтмәләр тураһында һөйләүсе һәм уларҙың изге икәнлеген аңлатыусы рәсүлде ебәрһәң ине. Йә, Рабби, Һин Үҙеңдең һәр ҡарарың менән хайран итеүсе».

 

(Дауамы бар)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

 

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...


Рәхмәтлемен Һиңә, Аллаһ Раббым!

Бисмиллалап, наҙлап, һәр бер таңды Башлайым мин изге намаҙҙан. Ғүмерҙәрем булһа, уҡырмын, тип, Һорайым мин ихлас Хоҙайҙан. Ғүмерҙәрҙе бирһәң, Хаҡ Тәғәләм, Һаулығын да миңә йәлләмә, Шатлыҡ-ҡыуаныстар килгән һайын, Ихласлыҡтан донъя йәмләнә. Ҡыуандырып атай-әсәйҙәрҙе, Һөйөндөрөп...