Әҙәптәр

Әҙәптәр

Ғалимдың әҙәп ҡағиҙәләре.

- Ғилем алыуҙы дауам итеү

- Алған белемгә таянып эш итеү

- Етди кеше булыу

- Һауаланмау

- Шәкерттәр менән мөләйем булыу

- Әүҙем уҡыусыларҙың хәлен аңлау

- Мәғлүмәтте ауыр үҙләштергән уҡыусыға дәресте еңел итеп аңлатыу

- «Мин белмәйем» һүҙбәй-ләнешенән ҡурҡмау

- Һорауҙарға яуап биргәндә һәм яңы теманы аңлатҡанда еңел ысулдарҙы ҡулланыу

- Ҡапма-ҡаршы фекерле кеше-нең һүҙҙәренә иғтибар итеү, уның дәлилдәрен ҡабул итеү.

 

Мөғәллим ҡаршыһында шәкерттәрҙең әҙәбе

- Иң башта уҡытыусыны сәләмләргә

- Мөғәллим алдында аҙ һөйләшергә

- Уҡытыусы ингәндә, баҫырға

- Бер ҡасан да: «Шундай ғалим икенсе төрлө һөйләй», – тип әйтмәҫкә

- Эргәңдә ултырған иптәшеңә һорау бирмәҫкә

- Мөғәллим менән аралашҡанда, көлмәҫкә

- Уҡытыусының икенсе төрлө фекерҙә булыуына төрттөрмәҫкә

- Мөғәллим тороп баҫҡан саҡта, уның кейеменә тотонмаҫҡа

- Өйгә ҡайтҡан саҡта, уҡытыусыға һорау бирмәҫкә

- Дәрес ваҡытында мөғәллим арыһа, артабан дәресте дауам итеүҙә ныҡышмаҫҡа

 

Ҡөрьән уҡытыусыһының әҙәп ҡәғиҙәләре

- Етди йөҙ менән ултырыу

- Шәкерттәрҙең уҡыуын тыңлау

- Аллаһтың рәхимлегенә ышаныу

- Бер-береһенә оҡшаш хәрефтәрҙең әйтелешенә иғтибар итеү

- Ҡөрьән уҡыған саҡта туҡтала торған урындарҙы күрһәтеү

- Туҡтаған саҡта, артабан нисек дауам итеү ысулдарын аңлатыу

- Һандарҙы өйрәтеү

- Ҡөрьәнде тулыһынса уҡыуҙың фәзиләттәрен аңлатыу һәм уны уҡып бөткәс, артабан нимә эшләргә икәнен өйрәтеү

- Ҡөрьәнде яңы ғына уҡырға тотонғандарға йомшаҡ мөғәмәләлә булыу, уларҙы аңларға тырышыу

- Шәкерт дәрескә килмәһә, сәбәбен белешеү

- Әгәр ҙә ул уҡыусы килһә, уны уҡырға өгөтләү

- Әҙ һөйләшеү

- Намаҙҙа уҡыла торған сүрәләрҙе һәм аяттарҙы йәки буласаҡ имамдар өсөн кәрәк була торған доғаларҙы ятлауҙы талап итеү

 

Ҡөрьән уҡырға өйрәнгән шәкерттең әҙәптәре

- Мөғәллим алдында оялып ултырырға

- Бар уй-фекерҙе уҡытыусының аңлатыуына йүнәлтеү

- Башты алға эйергә

- Ҡөрьән уҡыр алдынан мөғәллимдән рөхсәт һорау

- Шунан «әғүҙү-бисмилләһ» әйтергә

- Уҡып бөткәс, доға ҡылырға

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

 

 

Имам Әбү Хәмид әл-Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан

 

 

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Дауыт пәйғәмбәр

Нисек кенә булмаһын, Сәбиғ Дауыттың йөҙөнсө ҡатыны була, ә бер генә ҡатынлы Аурия яңғыҙ ҡала. Һөйгәненән айырылыуҙы Аурия бик ауыр кисерә. Башта әйтелгәнсә, шәриғәттә бындай хәлгә тыйыу булмаһа ла, Аллаһтың яҡын ҡолдары өсөн был ҙур хата була. Дауыттың тәҡүәлек дәрәжәһен күтәрер өсөн, Аллаһу Тәғәлә...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


Һөйәк һурпаһы

Һурпаны әҙерләү өсөн һөйәктәр, алма һеркәһе, ҡара борос, зәғферән (куркума) тамыры кәрәк. Дөрөҫ итеп әҙерләнгән һурпала коллаген, аминокислоталар, гликозаминогликандар, микроэлементтар (магний, фосфор, баҡыр, цинк, калий, тимер) күп була. Көтөүҙә йөрөгән, үлән ашаған малдың һөйәктәрен ҡулланырға...


Шайтан яҙмалары

Ай-ай-ай Бөгөн минең менән ныҡ насар бер хәл килеп тыуҙы. Ай-ай-ай. Мин илайым, сөнки миңә бик ҡыйын. Нисек иламайһың инде? Ай-ай-ай. Бер ай элек, Мәхсә менән Мәрзиәнең араһын боҙор өсөн, ниҙәр генә эшләмәнем. Ул саҡта ҡыҙҙар тасма тас килеп ирешкәйне, ә бөгөн ҡабат дуҫлашып киткәндәр. Әйҙәгеҙ,...