Әҙәптәр

Әҙәптәр

Ғалимдың әҙәп ҡағиҙәләре.

- Ғилем алыуҙы дауам итеү

- Алған белемгә таянып эш итеү

- Етди кеше булыу

- Һауаланмау

- Шәкерттәр менән мөләйем булыу

- Әүҙем уҡыусыларҙың хәлен аңлау

- Мәғлүмәтте ауыр үҙләштергән уҡыусыға дәресте еңел итеп аңлатыу

- «Мин белмәйем» һүҙбәй-ләнешенән ҡурҡмау

- Һорауҙарға яуап биргәндә һәм яңы теманы аңлатҡанда еңел ысулдарҙы ҡулланыу

- Ҡапма-ҡаршы фекерле кеше-нең һүҙҙәренә иғтибар итеү, уның дәлилдәрен ҡабул итеү.

 

Мөғәллим ҡаршыһында шәкерттәрҙең әҙәбе

- Иң башта уҡытыусыны сәләмләргә

- Мөғәллим алдында аҙ һөйләшергә

- Уҡытыусы ингәндә, баҫырға

- Бер ҡасан да: «Шундай ғалим икенсе төрлө һөйләй», – тип әйтмәҫкә

- Эргәңдә ултырған иптәшеңә һорау бирмәҫкә

- Мөғәллим менән аралашҡанда, көлмәҫкә

- Уҡытыусының икенсе төрлө фекерҙә булыуына төрттөрмәҫкә

- Мөғәллим тороп баҫҡан саҡта, уның кейеменә тотонмаҫҡа

- Өйгә ҡайтҡан саҡта, уҡытыусыға һорау бирмәҫкә

- Дәрес ваҡытында мөғәллим арыһа, артабан дәресте дауам итеүҙә ныҡышмаҫҡа

 

Ҡөрьән уҡытыусыһының әҙәп ҡәғиҙәләре

- Етди йөҙ менән ултырыу

- Шәкерттәрҙең уҡыуын тыңлау

- Аллаһтың рәхимлегенә ышаныу

- Бер-береһенә оҡшаш хәрефтәрҙең әйтелешенә иғтибар итеү

- Ҡөрьән уҡыған саҡта туҡтала торған урындарҙы күрһәтеү

- Туҡтаған саҡта, артабан нисек дауам итеү ысулдарын аңлатыу

- Һандарҙы өйрәтеү

- Ҡөрьәнде тулыһынса уҡыуҙың фәзиләттәрен аңлатыу һәм уны уҡып бөткәс, артабан нимә эшләргә икәнен өйрәтеү

- Ҡөрьәнде яңы ғына уҡырға тотонғандарға йомшаҡ мөғәмәләлә булыу, уларҙы аңларға тырышыу

- Шәкерт дәрескә килмәһә, сәбәбен белешеү

- Әгәр ҙә ул уҡыусы килһә, уны уҡырға өгөтләү

- Әҙ һөйләшеү

- Намаҙҙа уҡыла торған сүрәләрҙе һәм аяттарҙы йәки буласаҡ имамдар өсөн кәрәк була торған доғаларҙы ятлауҙы талап итеү

 

Ҡөрьән уҡырға өйрәнгән шәкерттең әҙәптәре

- Мөғәллим алдында оялып ултырырға

- Бар уй-фекерҙе уҡытыусының аңлатыуына йүнәлтеү

- Башты алға эйергә

- Ҡөрьән уҡыр алдынан мөғәллимдән рөхсәт һорау

- Шунан «әғүҙү-бисмилләһ» әйтергә

- Уҡып бөткәс, доға ҡылырға

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

 

 

Имам Әбү Хәмид әл-Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан

 

 

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...


Талут батша һәм Дауыт

Бер ваҡыт Талут ҡунаҡ йыя һәм кейәүе Дауытты ла саҡыра. Ҡунаҡтар таралышҡас, Дауытҡа йоҡлар урынын күрһәтә. Дауыт Талутҡа ышанмай һәм йәйелгән урынға буҙалы ҙур турһыҡты һала ла өҫтөнә юрған ҡаплай, ә үҙе ситкәрәк китеп күҙәтеп тора.   Төн уртаһында Талут килә, Дауытты үлтерергә теләп,...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...