Әҙәптәр

Әҙәптәр

Ғалимдың әҙәп ҡағиҙәләре.

- Ғилем алыуҙы дауам итеү

- Алған белемгә таянып эш итеү

- Етди кеше булыу

- Һауаланмау

- Шәкерттәр менән мөләйем булыу

- Әүҙем уҡыусыларҙың хәлен аңлау

- Мәғлүмәтте ауыр үҙләштергән уҡыусыға дәресте еңел итеп аңлатыу

- «Мин белмәйем» һүҙбәй-ләнешенән ҡурҡмау

- Һорауҙарға яуап биргәндә һәм яңы теманы аңлатҡанда еңел ысулдарҙы ҡулланыу

- Ҡапма-ҡаршы фекерле кеше-нең һүҙҙәренә иғтибар итеү, уның дәлилдәрен ҡабул итеү.

 

Мөғәллим ҡаршыһында шәкерттәрҙең әҙәбе

- Иң башта уҡытыусыны сәләмләргә

- Мөғәллим алдында аҙ һөйләшергә

- Уҡытыусы ингәндә, баҫырға

- Бер ҡасан да: «Шундай ғалим икенсе төрлө һөйләй», – тип әйтмәҫкә

- Эргәңдә ултырған иптәшеңә һорау бирмәҫкә

- Мөғәллим менән аралашҡанда, көлмәҫкә

- Уҡытыусының икенсе төрлө фекерҙә булыуына төрттөрмәҫкә

- Мөғәллим тороп баҫҡан саҡта, уның кейеменә тотонмаҫҡа

- Өйгә ҡайтҡан саҡта, уҡытыусыға һорау бирмәҫкә

- Дәрес ваҡытында мөғәллим арыһа, артабан дәресте дауам итеүҙә ныҡышмаҫҡа

 

Ҡөрьән уҡытыусыһының әҙәп ҡәғиҙәләре

- Етди йөҙ менән ултырыу

- Шәкерттәрҙең уҡыуын тыңлау

- Аллаһтың рәхимлегенә ышаныу

- Бер-береһенә оҡшаш хәрефтәрҙең әйтелешенә иғтибар итеү

- Ҡөрьән уҡыған саҡта туҡтала торған урындарҙы күрһәтеү

- Туҡтаған саҡта, артабан нисек дауам итеү ысулдарын аңлатыу

- Һандарҙы өйрәтеү

- Ҡөрьәнде тулыһынса уҡыуҙың фәзиләттәрен аңлатыу һәм уны уҡып бөткәс, артабан нимә эшләргә икәнен өйрәтеү

- Ҡөрьәнде яңы ғына уҡырға тотонғандарға йомшаҡ мөғәмәләлә булыу, уларҙы аңларға тырышыу

- Шәкерт дәрескә килмәһә, сәбәбен белешеү

- Әгәр ҙә ул уҡыусы килһә, уны уҡырға өгөтләү

- Әҙ һөйләшеү

- Намаҙҙа уҡыла торған сүрәләрҙе һәм аяттарҙы йәки буласаҡ имамдар өсөн кәрәк була торған доғаларҙы ятлауҙы талап итеү

 

Ҡөрьән уҡырға өйрәнгән шәкерттең әҙәптәре

- Мөғәллим алдында оялып ултырырға

- Бар уй-фекерҙе уҡытыусының аңлатыуына йүнәлтеү

- Башты алға эйергә

- Ҡөрьән уҡыр алдынан мөғәллимдән рөхсәт һорау

- Шунан «әғүҙү-бисмилләһ» әйтергә

- Уҡып бөткәс, доға ҡылырға

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

 

 

Имам Әбү Хәмид әл-Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан

 

 

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Хаж ҡылыусыларҙы исламға саҡырыу

Пәйғәмбәрлек килгәндең ун беренсе йылында, хаж ҡылыу мәле еткәс, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ, Әбүбәкер менән Ғәлиҙең оҙатыуында, хажиҙар туҡталған урынға бара.   Мина яланында ул үҙ-ара бирелеп һөйләшеп ултырған алты кеше эргәһенә килә. Улар Йәсрибтән килгән Хазрадж ырыуы кешеләре булып сыға. Үҙҙәре...


Аллаһу Тәғәләнең Сөләймәнде һынауы

Ниндәй сәбәптән Аллаһ Сөләймәнгә һынау ебәргән? Фараздар күп һәм төрлө. Шуларҙың бер нисәһе менән танышайыҡ.   Бөтә кешеләргә лә инеү рөхсәт ителмәгән бер утрауҙа бер мөшрик батша йәшәгән. Уның байлығы һәм көсө тураһында ишетеп, Сөләймән һуғышҡа әҙерләнә. Ул ел ҡанатында кешеләр һәм ендәрҙән...


Әжәл менән яғалашҡанда

Бер кем дә үлемдән ҡасып ҡотола алмай һәм уның ҡасан килерен дә белә алмай. Иртәгә, иртәнән һуңға килергә мөмкин. Бушҡа ғына әйтмәгәндәрҙер, вафатың − күҙең менән ҡашың араһында, тип. Тимәк, был фани донъя һәр кемдең ваҡытлыса йәшәйеш урыны, ә Әхирәт – мәңгелек йортобоҙ.   Шуның...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...