Әҙәптәр

Әҙәптәр

Ғалимдың әҙәп ҡағиҙәләре.

- Ғилем алыуҙы дауам итеү

- Алған белемгә таянып эш итеү

- Етди кеше булыу

- Һауаланмау

- Шәкерттәр менән мөләйем булыу

- Әүҙем уҡыусыларҙың хәлен аңлау

- Мәғлүмәтте ауыр үҙләштергән уҡыусыға дәресте еңел итеп аңлатыу

- «Мин белмәйем» һүҙбәй-ләнешенән ҡурҡмау

- Һорауҙарға яуап биргәндә һәм яңы теманы аңлатҡанда еңел ысулдарҙы ҡулланыу

- Ҡапма-ҡаршы фекерле кеше-нең һүҙҙәренә иғтибар итеү, уның дәлилдәрен ҡабул итеү.

 

Мөғәллим ҡаршыһында шәкерттәрҙең әҙәбе

- Иң башта уҡытыусыны сәләмләргә

- Мөғәллим алдында аҙ һөйләшергә

- Уҡытыусы ингәндә, баҫырға

- Бер ҡасан да: «Шундай ғалим икенсе төрлө һөйләй», – тип әйтмәҫкә

- Эргәңдә ултырған иптәшеңә һорау бирмәҫкә

- Мөғәллим менән аралашҡанда, көлмәҫкә

- Уҡытыусының икенсе төрлө фекерҙә булыуына төрттөрмәҫкә

- Мөғәллим тороп баҫҡан саҡта, уның кейеменә тотонмаҫҡа

- Өйгә ҡайтҡан саҡта, уҡытыусыға һорау бирмәҫкә

- Дәрес ваҡытында мөғәллим арыһа, артабан дәресте дауам итеүҙә ныҡышмаҫҡа

 

Ҡөрьән уҡытыусыһының әҙәп ҡәғиҙәләре

- Етди йөҙ менән ултырыу

- Шәкерттәрҙең уҡыуын тыңлау

- Аллаһтың рәхимлегенә ышаныу

- Бер-береһенә оҡшаш хәрефтәрҙең әйтелешенә иғтибар итеү

- Ҡөрьән уҡыған саҡта туҡтала торған урындарҙы күрһәтеү

- Туҡтаған саҡта, артабан нисек дауам итеү ысулдарын аңлатыу

- Һандарҙы өйрәтеү

- Ҡөрьәнде тулыһынса уҡыуҙың фәзиләттәрен аңлатыу һәм уны уҡып бөткәс, артабан нимә эшләргә икәнен өйрәтеү

- Ҡөрьәнде яңы ғына уҡырға тотонғандарға йомшаҡ мөғәмәләлә булыу, уларҙы аңларға тырышыу

- Шәкерт дәрескә килмәһә, сәбәбен белешеү

- Әгәр ҙә ул уҡыусы килһә, уны уҡырға өгөтләү

- Әҙ һөйләшеү

- Намаҙҙа уҡыла торған сүрәләрҙе һәм аяттарҙы йәки буласаҡ имамдар өсөн кәрәк була торған доғаларҙы ятлауҙы талап итеү

 

Ҡөрьән уҡырға өйрәнгән шәкерттең әҙәптәре

- Мөғәллим алдында оялып ултырырға

- Бар уй-фекерҙе уҡытыусының аңлатыуына йүнәлтеү

- Башты алға эйергә

- Ҡөрьән уҡыр алдынан мөғәллимдән рөхсәт һорау

- Шунан «әғүҙү-бисмилләһ» әйтергә

- Уҡып бөткәс, доға ҡылырға

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

 

 

Имам Әбү Хәмид әл-Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан

 

 

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...


Мейе һелкенеүҙе Ҡөрьән аяттары менән дауалау

Ҡөрьән аяттары – шифалы, бөтә ауырыуҙарҙан дауа. Аллаһтың һүҙе, Изге Китабы менән дауалау борондан билдәле. Мәҫәлән, башҡорт халҡы элек-электән шифалы аяттар менән өшкөргән, имләгән, бүҫер ҡыуған, быуын ултыртҡан һәм башҡа сирҙәрҙән дауалаған, хәлдәрен шәбәйткән. Мәҫәлән, Миәкә яҡтарында...


Әжәл менән яғалашҡанда

Бер кем дә үлемдән ҡасып ҡотола алмай һәм уның ҡасан килерен дә белә алмай. Иртәгә, иртәнән һуңға килергә мөмкин. Бушҡа ғына әйтмәгәндәрҙер, вафатың − күҙең менән ҡашың араһында, тип. Тимәк, был фани донъя һәр кемдең ваҡытлыса йәшәйеш урыны, ә Әхирәт – мәңгелек йортобоҙ.   Шуның...


Шайтан яҙмалары

Сөһәйел, ҡысҡыр!   Хафиз урамындағы матч, эй, көсөргәнешле булды ла инде бөгөн. Мин малайҙар араһында ыҙғыш тыуҙырҙым! Күҙ алдына килтерәһегеҙме: тик торғанда! Һа-һа-һа! Барыһы ла уйын уртаһында Сәджәдтең тупты көслө итеп тибеп ебәреүенән башланды. Ул туп Сөһәйелдең битенә килеп бәрелде....