Изге Китап күсермәһе
“Китап байрамы” халыҡ-ара йәрминкәһе сиктәрендә Республика Башлығы Радий Хәбиров инициативаһы менән Өфөгә Үзбәкстандан өсөнсө хәлиф Ғосман сәхәбәнең ҡулдан яҙылған Ҡөрьәненең берҙән-бер алтын күсермәһе ҡайтарылыуы айырыуса тулҡынландырғыс мәл булды. Был тарихи ҡомартҡының төп нөсхәһе йөҙ йыл элек Башҡортостанда һаҡланған булған.
Риүәйәт буйынса Изге Китап XIV быуатта Аҡһаҡ Тимер тарафынан Бассы ҡалаһынан Сәмәрҡәндкә килтерелә. Ул дүрт йөҙ йыл дауамында Хужа Әхрар музейында һаҡлана. 1868 йылда урыҫ ғәскәрҙәре Сәмәрҡәндкә баҫып ингәс, Изге ҡомартҡы революцияға тиклем Санкт-Петербургтағы императорҙың публичный китапханаһында, артабан Өфөлә һаҡланған була. Әммә 1924 йылда Совет Хөкүмәте ҡарары менән Ҡөрьән кире Ташкентҡа ҡайтарыла.
Бөгөнгө көндә изге ҡомартҡының төп нөсхәһе Үзбәкстандың Хәҙрәти Имам комплексы территория-һындағы Мүйи-Мөбәрәк мәҙрәсә-һендә һаҡлана. Был боронғо ҡулъяҙманың 286 бите Ғосман раҙыйаллаһу ғәнһүҙең ҡан эҙҙәренә мансылған.
Алтын күсермә әлеге мәлдә Башҡортостан Республикаһының Милли музейына урынлаштырылды. Теләгән бер кеше уны түбәндәге адрес буйынса килеп күрергә мөмкин: Өфө ҡалаһы, Совет урамы, 14-се йорт.
Артабан Ғосман сәхәбәнең бар донъяға билдәле Ҡөрьәненең күсермәһе Шишмә районынында төҙөләсәк Күсмә цивилизацияларҙың Евразия музейында урын аласаҡ.
