Уҡтан атыу – Пәйғәмбәребеҙ сөннәте

Уҡтан атыу – Пәйғәмбәребеҙ сөннәте

14 майҙа Ауырғазы районының Мораҙым ауылында «Айыҡ ауыл» конкурсы сиктәрендә беренсегә «Меркет мәргәне — 2022» халыҡ уйындары һәм бәйгеләре фестивале үтте. Был сара Меркет-мең олоҫоноң старшинаһы Мораҙым Сәйетмәмбәтов иҫтәлегенә бағышланды.

Ауырғазының иң ҙур башҡорт ауылына мәргәндәрҙе, батырҙарҙы күреү, бәйгеләрҙә ҡатнашыу өсөн Башҡортостаныбыҙҙың төрлө райондарынан, ҡалаларынан, хатта күрше өлкәләрҙән бихисап ҡунаҡтар йыйылды. Өфө, Ишембай, Октябрьский, Баймаҡ ҡалалары, Өфөнөң Жилино, Шамонино ҡасабалары, Татарстандан Алабуға ҡалаһы, Һарытау өлкәһе, Салауат, Ҡырмыҫҡалы, Ейәнсура, Хәйбулла, Ғафури, Ишембай, Баймаҡ, Дәүләкән, Әлшәй райондары, Ауырғазы районының Талбазы һәм Мораҙым ауылы уҡсылары мәргәнлектә, таһыллыҡта ярышты.

Сарала Дәүләт ЙыйылышыҠоролтай рәйесе урынбаҫары Рөстәм Ишмөхәмәтов, Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты етәксеһе, мөфтөй Айнур Бирғәлин, Меркет ырыуы советы рәйесе Зәйнулла Насиров, Ауырғазы районы хакимиәте башлығы Арыҫлан Шәһәретдинов һәм башҡа вәкилдәр ҡатнашты. Биллеғылыс буйында, Ҡыҙҙар тауы тип аталған ерҙә тирмәләр ҡуйылды, ихаталар ҡоролған. Һәр ерҙә килеүселәрҙе ихлас ҡаршы алдылар, милли аш-һыу тәҡдим иттеләр.

Халыҡ оҫталары тәңкә тишеү, ситән үреү, балаҫ һуғыу кеүек кәсептәрҙе күрһәттеләр. Бер түңәрәктә көрәшселәр бил һынашты, халыҡ уйындары ла тамашасылар йыйҙы. Сәхнәлә сағыу коллективтар бер-береһен алыштырып, йыр-бейеү бүләк итте. “Арғымаҡ” рок-төркөмөнөң рухлы йырҙары яңғырап торҙо. Сараның иң сағыу тамашаһы уҡтан атыу булды. Ярыш башҡорттоң тоғро юлдашы, яуҙашы һәм моңдашы, даны булған аты ҡатнашлығында ла ойошторолдо.

Махсус трассала атта һыбай елеп, сәпкә атыусы бәйгеселәр бигерәк тә иғтибарҙы йәлеп итте. Мәргәнлек менән бергә, күпме таһыллыҡ, сослоҡ талап итә бит был ярыш. Ҡатын-ҡыҙҙар ҡатнашыуы тағы ла һоҡландырҙы. Был төрҙә Әбйәлил районынан Рушан Хәсәнов үҙенең иң таһыллы ла, мәргән дә булыуын иҫбатланы.

Ҡырмыҫҡалы районынан Асҡар Ишбирҙин – икенсе, Салауат районынан Айнур Низаметдинов өсөнсө урынды яуланы. Шамонино ҡасабаһынан Ләйсән Абдуллина ат өҫтөнән уҡ атыусы берҙән-бер ҡатынҡыҙ булды, уға махсус приз тапшырылды. Тау аҫтында, йылға буйында ла уҡсылар өсөн бәйге майҙаны ойошторолдо. Бында ир-аттар, ҡатынҡыҙҙар, балалар айырым ярышты. Башлап ярышыусылар ҙа үҙ көстәрен һынап ҡараны.

Тәжрибәлеләре уларға ян тартыу техникаһы буйынса кәңәштәрен дә бирҙе. Сәмле ярыштар ҡыҙғанданҡыҙҙы, уның еңеүселәре лә билдәләнде. Ир-егеттәр араһында Сибай ҡалаһынан Хөрмәт Таһиров, ҡатын-ҡыҙҙарҙан – Өфө ҡалаһынан Лилиә Низаметдинова беренсе урынды яуланы. Ярыштарҙа әлегә башлап ҡына ҡатнашыусылар араһында Сибайҙан Дамир Юлдыбаевҡа, ҡатын-ҡыҙҙарҙан Динара Юлдыбаеваға етеүсе булманы.

10-14 йәшлек балалар араһында ҡыҙҙарҙан Карина Мәһәҙиева, малайҙарҙан Илнар Әлмөхәмәтов мәргәнлектәрен иҫбатланы. Милли уҡ-һаҙаҡтан атыу йолаһын тергеҙеү, үҙ аллы шөғөлләнгән уҡсыларҙың оҫталыҡтарын камиллаштырыу, төрлө милләт уҡсыларын берләштереү, йәш быуында илһөйәрлек, тарихыбыҙ менән ғорурланыу тойғоһо тәрбиәләү маҡсатында үткәрелеп килә был бәйгеләр. «Меркет мәргәне — 2022» халҡыбыҙҙың милли спорт уйындарының һәм ярыштарының бигерәк тә үҙенсәлекле булыуын тағы бер ҡат иҫбатланы.

РАУИЛӘ БАРЛЫБАЕВА

Ауырғазы районы

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Шайтан яҙмалары

  Һинең унда ни эшең бар? Һа-һа-һа! Һа-һа-һа! Һа-һа-һа! Мин тәүҙә рәхәтләнеп көлөп алайым әле, шунан һуң һеҙгә бер ҡыҙыҡ һөйләрмен. Һа-һа-һа! Мин бәләкәй балаларҙы, үҫмерҙәрҙе һәм йәштәрҙе генә төп башына ултыртмайым бит ул, өлкән кешеләрҙе лә алйотландырам. Кешеләр, мин һеҙҙең...


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


Башҡорт халҡында бала тыуғас башҡарылған йолалар

«Башҡорттарҙа матур йолалар бар», – тигән башҡорт халҡының йолалары менән ҡыҙыҡһынған венгр ғалимы Йозеф Торма. Башҡа халыҡтарҙағы кеүек үк, башҡорттар араһында ла, ғаиләлә баланың донъяға килеүе ҙур шатлыҡ һаналған. Баланың донъяға килеүен ҡаршылауға әҙерләнеү, әсә ауырға ҡалғас...


Картуф һуты

Ашҡаҙан, эсәк ауырыуҙары осраҡтарында картуф һуты алыштырғыһыҙ дауа. Ул яҡшы антисептик. Шулай уҡ, быуындар һыҙлап, хәрәкәт итеү ҡыйынлашҡанда, тире ауырыуҙары йонсотҡанда, ауыртыуҙы баҫа, күҙәнәктәрҙең яңырыуына булышлыҡ итә.   Табип менән кәңәшләшкәндән һуң, балаларға ла, ауырлы, бала имеҙгән...


Сабир хәҙрәт

2005 йылдың яҙ башы. Башҡортостан телевидениеһынан Ғафури районы Сәйетбаба ауылында төшөрөләсәк «Ҡуласа» тапшырыуы тураһында хәбәр килгәс, тыуған ауылыма юлландым. «Ҡуласа» тапшырыуының авторы һәм алып барыусыһы Әлфиә Сәлимйән ҡыҙы Батталова тапшырыуҙың темаһын һәм маҡсатын...