Сит бала түгел

Сит бала түгел

Ҡатыным беренсе иренән булған балаһына минән аҡса һорай. Мин бер нисә тапҡыр уға кейем алырға, мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам иттем, ләкин, шәриғәт буйынса, мин уны тулыһынса тәьмин итергә тейешменме?

 

Б., Стәрлетамаҡ ҡалаһы.

 

Дин белгесе яуабы

Ҡатынығыҙҙың беренсе никахтан булған балаһына һеҙ ярҙам итергә бурыслы түгелһегеҙ. Әммә ул бала һеҙгә бөтөнләй сит бала булмай. Һеҙ ҡатынға өйләнгәндән һуң уның балалары һеҙгә мәхрәмдәр булып һанала. Ә туғанлыҡ бәйләнештәрен һаҡлау – имандың иң мөһим ҡанундарының береһе.

Әбү Һурайра еткергән риүәйәттә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: «Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә ышанған кеше туғанлыҡ мөнәсәбәттәрен һаҡлаһын» (Әл-Бохари, Мөслим). Был һүҙҙәр һеҙҙең туғандарығыҙға ғына ҡағылмай, ә никах аша һеҙгә яҡын булған кешеләр ҙә туған булып һанала.

Икенсе яҡтан, һеҙ ҡатынығыҙға, ул баланы тәрбиәләүҙә ярҙам итеп, уларҙың үҙ-ара мөнәсәбәттәрен нығытырға булышлыҡ итәһегеҙ. Был үҙ сиратында, уның һеҙгә ихлас рәхмәт белдереүенә һәм Аллаһтан ҙур сауап алыуығыҙға килтерер.

Әгәр ҙә ул бала етем булып, атаһы яғынан хәстәрләүсе юҡ икән, бындай балаға ярҙам итеү Аллаһ Илсеһе ﷺ янында Ожмахта булыу өсөн бер сәбәп. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: «Мин һәм етемде тәрбиәләгән кеше Ожмахта бер-беребеҙгә ошо ике бармаҡ кеүек бик яҡын буласаҡбыҙ», – тип урта һәм һуҡ бармаҡтарын күрһәткән (Әл-Бохари).

Башҡаларға ярҙам итеп, мохтаж-дарҙы ҡайғыртып, һеҙ бер ҡасан да юғалтыу кисермәйәсәкһегеҙ. Киреһенсә, Аллаһу Тәғәлә һеҙҙең мөлкәтегеҙгә бәрәкәт бирәсәк һәм был һеҙгә, балаларығыҙға был донъ-яла ла һәм әхирәттә лә Уның ﷻ мәрхәмәте аша кире ҡайтасаҡ.

 

Психолог яуабы

Был һорауығыҙға яуап биргәндә, иң мөһиме, һеҙҙең был хәлгә нисек ҡарауығыҙҙы асыҡлау. Был хәлде һеҙ ғәҙелһеҙлек итеп ҡабул итәһегеҙме? Һеҙҙән атаһы булған баланы ҡарау өсөн аҡса һорау дөрөҫ түгел, тип иҫәпләйһегеҙме? Йәки башҡа сәбәптәр бармы? Һеҙҙең ярҙамығыҙҙы үҙ мәнфәғәттәре өсөн генә ҡулланыумы, әллә улар, ысынлап та, ярҙамға мохтажмы? Был бик мөһим һорауҙар, сөнки улар һеҙҙең ҡатынығыҙға ҡарата ниндәй хистәр кисереүегеҙҙе билдәләй.

Нисек кенә булмаһын, был хәл ҡатынығыҙҙың элекке ире менән мөнәсәбәттәренә бәйле. Әгәр ул, атай булараҡ, баланы ҡарауҙа ҡатнашмай икән, был, бер яҡтан, уның яуапһыҙлығын, икенсе яҡтан, элекке ҡатынына ҡарата шәхси мөнәсәбәтен күрһәтә. Йәғни, айырылышыу шарттарына ҡарап ярҙам итмәү тураһында аңлы рәүештә ҡарар ҡабул итеү хаҡында һүҙ бара. Шул уҡ ваҡытта, үҙ балаһына ярҙам итеүҙән баш тартыуы уның ниндәй кеше булыуын да күрһәтә.

Был фекерҙәр бары тик ҡатынығыҙҙың ниәттәрен аңлау өсөн генә кәрәк. Сөнки бында ҡатынығыҙҙың үҙенең мәсьәләләре менән яңғыҙ ҡалғаны һиҙелә. Был осраҡта ул, әлбиттә, уға терәк булған, үҙе ышанған кешегә ярҙам һорап мөрөжәғәт итәсәк.

Был осраҡта иң мөһим күрһәткес – уның һеҙҙең менән ниндәй мөғәмәләлә булыуы. Ҡатынығыҙ, үҙен яҡшы яҡтан күрһәтеп, улының тормошонда ҡатнашыуығыҙ өсөн һеҙгә рәхмәт белдерәме, юҡмы? Күрәһең, һорауығыҙҙың төп сәбәбе ошо. Үрҙә телгә алынған мәсьәләләрҙе асыҡлағас ҡына был һорауҙарға аныҡ яуап алырға мөмкин.

 

Һорауҙарға дин белгесе Адиль Ибраһимов һәм психолог Алиасхаб Мурзаев һәм яуап бирҙе.

Ләйсән Бәхтиева әҙерләне

 

Ҡәҙерле дин ҡәрҙәштәр! Һеҙҙең иғтибарға яңы рубрика тәҡдим итәбеҙ. Үҙегеҙҙе борсоған һорауҙарҙы түбәндәге электрон адресҡа ебәрә алаһығыҙ: assalambash876@gmail.com.

Бәйләнеш өсөн телефон: 89613620937

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Бай васыяты

Байлыҡта, етеш тормошта йәшәгән ҡарт кеше үлем түшәгендә ята. Уңышлы үткән ғүмеренең серен сисер өсөн улын саҡырған: «Минең үлемем яҡын. Тормошомда һәр саҡ, ниндәй генә ваҡиға булмаһын, миңә ярҙам икән серемде әйтеп ҡалдыраһым килә: -        беренсенән,...


Мейе һелкенеүҙе Ҡөрьән аяттары менән дауалау

Ҡөрьән аяттары – шифалы, бөтә ауырыуҙарҙан дауа. Аллаһтың һүҙе, Изге Китабы менән дауалау борондан билдәле. Мәҫәлән, башҡорт халҡы элек-электән шифалы аяттар менән өшкөргән, имләгән, бүҫер ҡыуған, быуын ултыртҡан һәм башҡа сирҙәрҙән дауалаған, хәлдәрен шәбәйткән. Мәҫәлән, Миәкә яҡтарында...


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...


Хаж ҡылыусыларҙы исламға саҡырыу

Пәйғәмбәрлек килгәндең ун беренсе йылында, хаж ҡылыу мәле еткәс, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ, Әбүбәкер менән Ғәлиҙең оҙатыуында, хажиҙар туҡталған урынға бара.   Мина яланында ул үҙ-ара бирелеп һөйләшеп ултырған алты кеше эргәһенә килә. Улар Йәсрибтән килгән Хазрадж ырыуы кешеләре булып сыға. Үҙҙәре...


Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Беҙ бәләкәйҙән ишетеп үҫкән «Ағас күрке – япраҡ, кеше күрке − сепрәк» тигән мәҡәл кейемде нисек һайларға кәрәк икәнлеген өйрәтә. Кейем-һалым ҡиәфәтеңә килешле лә, уңайлы ла, өҫ-башыңды ҡапларға ла тейеш. Ә инде мосолман ҡатын-ҡыҙы матур кейенеп кенә ҡалмай, башын да ҡапларға тейеш икәнлеген һәр кем...