«Батырҙар эҙһеҙ юғалмай!»

«Батырҙар эҙһеҙ юғалмай!»

«Батырҙар эҙһеҙ юғалмай!»

«Ватандаш» ижтимағи-сәйәси, фәнни-популяр һәм нәфис айлыҡ журналының Бөйөк Еңеүҙең 80 йыллығына арнап үткәрелгән акцияһы ошолай аталды. Сара хәбәрһеҙ юғалған яугирҙәрҙең эҙҙәрен юллауҙы үҙмаҡсат итеп ҡуйғайны, шуға ла был эшкә «Рәсәй эҙәрмәндәр хәрәкәте»нең региональ бүлексәһе ағзалары йәлеп ителде.

 

Туғандарының яу эҙҙәрен юллап килеүселәр яҡындарының ниндәй фронтта, ниндәй частә һуғышҡаны тураһында белеште. Ҡайһы берәүҙәр хатта яугирҙең ҡайҙа ерләнеүе тураһында мәғлүмәт ала алды. Эҙәрмәндәр алты тиҫтәгә яҡын кешене ҡабул итеп, 100-ҙән ашыу анкетаны эшкәртте.

Өфө ҡалаһында йәшәүсе Надежда Сәфәрғәлиева тормош иптәшенең олатаһы, Саҡмағош районынан һуғышҡа оҙатылған Сәфәрғәлиев Әғлетдин Ғиндулла улы тураһында белешергә килгәйне. Ул 1941 йылдың декабрендә, яраланғандан һуң, Иҫке Биккенә ауылына ҡайтып төшә. Һаулығын нығытҡас, кире фронтҡа йүнәлергә тейеш була.

Ҡайтҡас, яралы һалдат хәленән килгәнсә, ҡатынына хужалыҡ эштәрендә ярҙам итергә тырыша. Быны күргән ауылдаштары: «Ул бит һап-һау, һуғыштан ҡасып ята», – тип военкоматҡа хәбәр итә. 1942 йылдың ғинуар айында, яралары уңалып та бөтмәҫтән, Әғлетдин Сәфәрғәлиев яуға оҙатыла һәм шул китеүенән кире ҡайтмай.

1943 йылдың 1 авгусында ҡатынына Ғәли Хәмзин исемле һалдаттан ғәрәп хәрефтәре менән яҙылған хат килеп төшә. Унда Әғлетдин Сәфәрғәлиевтың яуҙа нисек һәләк булыуы, нисек ерләнеүе тураһында хәбәр ителә: «Өс татар, ике ҡырғыҙ булып, бишәүләп күмдек», – тиелә. Хатта яҙылғанса, был хәл 8 июлдә була: « Булған эш бына ошолай. Хоҙай яҙған, ни яҙһа. Шуға, күрәһең, бер сара ла юҡ. Тағын шуны әйтәмен: үҙебеҙ ҙә ҡыл өҫтөндә йөрөйбөҙ, көтөп торғандай йөрөйбөҙ, бер эш тә эшләп булмай. Беҙҙең балаларыбыҙҙың ахыры хәйерле булһын! Башҡа һүҙ юҡ. Хуш булығыҙ».

Һалдат өсмөйөшө рәүешендә килгән был хат бөгөн ҡәҙерле ҡомартҡы булып Сәфәрғәлиевтар ғаиләһендә һаҡлана.

«Рәсәй эҙәрмәндәр хәрәкәте» ирекмәндәре Саҡмағош егете Әғлет-дин Ғиндулла улы Сәфәрғәлиевтың Ленинград өсөн барған ҡаты яуҙарҙа һәләк булыуын асыҡланы.

Ошо күркәм сараның инициаторы, «Ватандаш» журналының баш мөхәррире Рәшиҙә Рәфҡәт ҡыҙы Мәһәҙиева әйтеүенсә, бындай акциялар йыл һайын ойоштороласаҡ.

Шәһит үлеме менән киткән яугирҙәребеҙҙең йәндәре Йәннәт түрҙәрендә булһын!

 

Зөлфиә Ханнанова

әңгәмә ҡорҙо

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


Иғтибарымды туплай алмайым

Эштәремде даими рәүештә кисектерәм. Гел көндәлек ваҡ-төйәк мәшәҡәттәр менән мәшғүлмен. Мөһим эштәрҙе гел һуңғы мәлгә ҡалдырам. Йыш ҡына эштәр йыйылып китә, уларҙы хәл иткән саҡта, ныҡ арыйым. Иғтибарымды төп эшкә йүнәлтә алмайым. Был хәлде нисек төҙәтергә? А., Наро-Фоминск ҡалаһы   Дин...


Бәйт әл-Мөҡәддәстең яҙмышы

Бәйт әл-Мөҡәддәсте төҙөп бөткәс, донъяла тиңе булмаған байрам ойошторола. Бик күп ҡорбан салына. Сөләймән, Аллаһу Тәғәләнән бөтә кешеләр өсөн бәрәкәт һорай: «Кем, ошо мәсеткә инеп, Һинең ризалығың өсөн ике рәҡәғәт намаҙ уҡый, ул, яңы тыуған сабыйҙай, гонаһтарҙан пак булып ҡалһын». Ул...


«Зәйнулла ишандың фотоһы беҙҙең өйҙә элеүле торҙо...»

Сәфәрҙә йөрөргә яратам. «Йөрөгән аяҡҡа йүрмә эләгә», тигәндәй, һәр сәйәхәт ниндәйҙер яңы тәьҫораттар, ҡыҙыҡлы осрашыуҙар менән ҡыуандыра. Алыҫ Ҡаҙағстан ерендә лә шулай булды. Ҡаҙаҡ бауырҙаштарҙың: «Һеҙ башҡорттармы ни?» – тип ихлас ҡыуанып китеүенең бер ғилләһенә...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Бер яман ғәҙәтем бар: күп һөйләйем. Бының насар икәнен беләм. Һүҙ менән кешене рәнйетәм, яман һүҙ йөрөтәм. Ошонан һаҡланыр өсөн миңә берәй доға өйрәтегеҙ. Был ғәҙәтемдән нисек ҡотолорға? Яман телем арҡаһында кешеләр минең менән аралашмай, минең хаҡта насар фекерҙә. Гонаһтарҙан алыҫлашырға, был...


Ҡатын-ҡыҙ иманын һаҡлаһын!

Мөхәмәтзакир хәҙрәт Йосопов яҙған был мәҡәлә «Башҡортостан» гәзитендә, 2011 йылдың 6 апрель һанында (№68), баҫылып сыҡҡайны. Шәхсән үҙемә тәьҫире бик көслө булғанлыҡтан, материалды ташламай, айырым бер папкаға һалып ҡуйғайным. Инде ун биш йыл уҙҙы, мин уны һаман да ваҡыты-ваҡыты менән...