Сауҙа әҙәбе

Сауҙа әҙәбе

• Сауҙагәр, юлды ябып, кеше йөрөй торған яҡҡа тауарҙарын ҡуйырға тейеш түгел
• Үлсәүҙә алдашмаған, аҡыллы йәш кешене эшкә алғанда, үлсәгән ваҡытта ашыҡма, тип иҫкәртеү яһау лазым
• Үлсәүҙәр дөрөҫ үлсәргә тейеш. Үлсәгән ваҡытта бер ҡасан да алдашмау
• Һәр көндөң башында сауҙагәр үлсәүен һөртөп алырға, герҙәрҙең һәм тигеҙләгестәрҙең дөрөҫ булыуын тикшерергә тейеш
• Кибеткә хөрмәтле кеше керә икән, уны һыйлау. Күрше килгәндә, уға күберәк биреү. Ярлы кеше килһә, ярҙам итеү. Ҡалған кешеләргә бер тигеҙ ғәҙеллек менән ҡарау.
• Сауҙагәр билдәләнгән хаҡҡа һатырға тейеш. Әгәр хаҡын кәметһә, алыусылар күбәйә. Хаҡын арттырһа, алыусыларҙың һаны кәмей.
• Ултырған ваҡытта Ҡөрьән уҡыу. Харамға ҡарамау.
• Хәйер һорағандарҙы буш ҡул менән оҙатмау
• Кибеттә эшләгән хеҙмәтселәренә сәйлек биргәндәренә ҡаршы килмәү
• Хеҙмәтселәр булмаһа, сауҙагәр хеҙмәтсенең эшен үҙе эшләргә тейеш
• Герҙәрҙе һәм тигеҙләгестәрҙе ышаныслы кешенән алыу
• Һатҡан ваҡытта тауарыңды артыҡ маҡтамау. Һатып алған ваҡытта тәнҡитләмәү
• Тауарҙы тәҡдим иткәндә алдашмау
• Һатҡан ваҡытта һүгенмәү
• Ялғандан һаҡланыу
• Башҡа сауҙәгәрҙәр һәм баҙар хеҙмәтселәре менән йыш һөйләшмәү
• Йәш кешеләр менән шаярмау
• Бәхәс тыуһа, үҙеңде тыйнаҡ тотоу

Алтын әйберҙәрҙе үлсәүсенең әҙәбе

• Тауарҙарыңдың ысын һәм ышаныслы булыуына ышаныу
• Аманатҡа бирелгән әйберҙәрҙе кире биреү
• Процент менән бәйле булған килешеүҙәрҙән һаҡланыу
• Етешһеҙлеге булған тауарҙы яҡшы тип күрһәтмәү
• Ғәҙел үлсәү
• Кешеләр һинең хаҡта: «Был кеше бер ҡасан да алыш-бирештә алдашмаҫ», – тип уйларлыҡ итеп үҙеңде тотоу
• Үлсәүҙең боҙолоп ҡуйыуынан ҡурҡып, келәймәне йыш тикшереп тороу

Зәргәр (ювилер) әҙәбе

• Кешеләргә яҡшылыҡ ҡына теләү
• Затлы тауарҙар эшләргә тырышыу
• Бурыстарҙы түләүҙә һуңға ҡалмау
• Вәғәҙәләреңде үтәү
• Хаҡтарҙы күтәрмәү

Имам Әбү Хәмид әл- Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан