Сауҙа әҙәбе

Сауҙа әҙәбе

Сауҙа әҙәбе
  • Сауҙагәр, юлды ябып, кеше йөрөй торған яҡҡа тауарҙарын ҡуйырға тейеш түгел
  • Үлсәүҙә алдашмаған, аҡыллы йәш кешене эшкә алғанда, үлсәгән ваҡытта ашыҡма, тип иҫкәртеү яһау лазым
  • Үлсәүҙәр дөрөҫ үлсәргә тейеш. Үлсәгән ваҡытта бер ҡасан да алдашмау
  • Һәр көндөң башында сауҙагәр үлсәүен һөртөп алырға, герҙәрҙең һәм тигеҙләгестәрҙең дөрөҫ булыуын тикшерергә тейеш
  • Кибеткә хөрмәтле кеше керә икән, уны һыйлау. Күрше килгәндә, уға күберәк биреү. Ярлы кеше килһә, ярҙам итеү. Ҡалған кешеләргә бер тигеҙ ғәҙеллек менән ҡарау.
  • Сауҙагәр билдәләнгән хаҡҡа һатырға тейеш. Әгәр хаҡын кәметһә, алыусылар күбәйә. Хаҡын арттырһа, алыусыларҙың һаны кәмей.
  • Ултырған ваҡытта Ҡөрьән уҡыу. Харамға ҡарамау.
  • Хәйер һорағандарҙы буш ҡул менән оҙатмау
  • Кибеттә эшләгән хеҙмәтселәренә сәйлек биргәндәренә ҡаршы килмәү
  • Хеҙмәтселәр булмаһа, сауҙагәр хеҙмәтсенең эшен үҙе эшләргә тейеш
  • Герҙәрҙе һәм тигеҙләгестәрҙе ышаныслы кешенән алыу
  • Һатҡан ваҡытта тауарыңды артыҡ маҡтамау. Һатып алған ваҡытта тәнҡитләмәү
  • Тауарҙы тәҡдим иткәндә алдашмау
  • Һатҡан ваҡытта һүгенмәү
  • Ялғандан һаҡланыу
  • Башҡа сауҙәгәрҙәр һәм баҙар хеҙмәтселәре менән йыш һөйләшмәү
  • Йәш кешеләр менән шаярмау
  • Бәхәс тыуһа, үҙеңде тыйнаҡ тотоу

 

Алтын әйберҙәрҙе үлсәүсенең әҙәбе

  • Тауарҙарыңдың ысын һәм ышаныслы булыуына ышаныу
  • Аманатҡа бирелгән әйберҙәрҙе кире биреү
  • Процент менән бәйле булған килешеүҙәрҙән һаҡланыу
  • Етешһеҙлеге булған тауарҙы яҡшы тип күрһәтмәү
  • Ғәҙел үлсәү
  • Кешеләр һинең хаҡта: «Был кеше бер ҡасан да алыш-бирештә алдашмаҫ», – тип уйларлыҡ итеп үҙеңде тотоу
  • Үлсәүҙең боҙолоп ҡуйыуынан ҡурҡып, келәймәне йыш тикшереп тороу

 

Зәргәр (ювилер) әҙәбе

  • Кешеләргә яҡшылыҡ ҡына теләү
  • Затлы тауарҙар эшләргә тырышыу
  • Бурыстарҙы түләүҙә һуңға ҡалмау
  • Вәғәҙәләреңде үтәү
  • Хаҡтарҙы күтәрмәү

 

Имам Әбү Хәмид әл- Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Ябай ғына сәйәхәт түгел...

Донъялағы иң боронғо ҡалаларҙың береһе – Сәмәрҡәндтең иҫтәлекле урындары менән танышып сыҡҡас, изге сәфәребеҙҙе ойоштороусы диндәштәребеҙ беҙҙе Бохара яғына алып сығып китте. 255 саҡрым юлды дүрт сәғәттә уҙҙыҡ.   Сал тарихлы төйәккә аяҡ баҫҡанда, дөм ҡараңғы төн ине, шуға ҡарамаҫтан,...


Әжәл менән яғалашҡанда

Ғәмәлдә, әсә менән ҡыҙ серҙәш була, тиҙәр. Бәлки, күпселектә шулайҙыр ҙа. Ә бына, һикһән йәшкә еткәнсе, оҙон ғүмер юлы үткән кешегә төрлөһөн осратырға тура килде.   Нуриман районының Яманйылға урман хужалығында эшләп йөрөгәнемдә, дөйөм ятаҡханала урман хужалығы техникумында үҙ аллы уҡып...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ вафатынан һуң унан ниҙер һорарға яраймы? Әгәр юҡ икән, мәүлит ваҡытында нәзмдә: «Йә Рәсүлүллаһ, ишфәнә йәүмә ннүшүр (Эй Аллаһ Илсеһе ﷺ! Ҡиәмәт көнөндә беҙҙең өсөн шәфәғәтсе бул)», – тип уҡыла торған һүҙҙәр нимә аңлата? Пәйғәмбәребеҙҙән ﷺ фанилыҡта ла һорарға...


Сәфәр айы уңышһыҙ аймы?

Сәфәр айы хәүеф-хәтәрле аймы? Ул бары тик бәхетһеҙлектәр һәм бала-ҡазалар килтерәме? Сәфәр айы башланыу менән барлыҡ мөһим сараларҙан һәм сәфәрҙәрҙән баш тартырға кәрәкме? Сәфәр айында ғаилә ҡорһаң, никах бәхетһеҙ буламы? Әйҙәгеҙ әле ошо һорауҙарға һәм ышаныуҙарға дөрөҫ сығанаҡтарҙан яуап...


Ике донъя араһында йәшәү...

Сафия өләсәйем Йылайыр районының Һаҡтау ауылында доньяға килә. Буй етер-етмәҫтән 16 йәшен дә тултырмаған ҡыҙҙы, урман аша алыҫ түгел Аралбай ауылындағы ҡатыны вафат булған тол иргә димләп, кейәүгә бирәләр.   Ауылдың бик күренекле муллаһы Абдулла Ыласыновтар араһына килен булып төшә. Балалары...