Сәфәр айы уңышһыҙ аймы?

Сәфәр айы уңышһыҙ аймы?

Сәфәр айы хәүеф-хәтәрле аймы? Ул бары тик бәхетһеҙлектәр һәм бала-ҡазалар килтерәме? Сәфәр айы башланыу менән барлыҡ мөһим сараларҙан һәм сәфәрҙәрҙән баш тартырға кәрәкме? Сәфәр айында ғаилә ҡорһаң, никах бәхетһеҙ буламы? Әйҙәгеҙ әле ошо һорауҙарға һәм ышаныуҙарға дөрөҫ сығанаҡтарҙан яуап эҙләйек.

 

Сәфәр айы – ул Һижри йыл иҫәбендә икенсе ай иҫәпләнә. Ул Мөхәррәм айынан һуң килә. Быйыл сәфәр айының беренсе көнө 15 июлгә тура килде.

«Сәфәр» һүҙенең бер мәғәнәһе – һарғайыу тигәнде аңлата. Был һүҙҙең тамыры бушлыҡты аңлатҡан «исфар» һүҙенән алынған тигән ҡараш та бар. Исламға тиклем был осор япраҡтар һарғайған көҙгө ай булған һәм ғәрәптәр был айҙа сәфәргә сыға торған булған.

Был айҙың «сәфәр әл-мозаффар», «сәфәр әл-хәйр» тигән атамалары ла бар. Һуңғыһы «уңышлылыҡ», «алдынғылыҡ», «хәйерлелек» мәғәнәһенә тап килә. Һанап үтелгән атамалар, ислам дине ҡабул ителгәс, был айға бәйле төрлө хөрәфәттәрҙән арыныу өсөн ҡуланылған.

Хәҡиҡәт нуры менән кешеләрҙең йөрәген яҡтыртҡан Аллаһ Илсеһе ﷺ төрлө ырым-ышаныуҙарға, шул иҫәптән, сәфәр айына ҡағылышлы хөрәфәттәргә лә сик ҡуйған. Имам Бохари аша килтерелгән Пәйғәмбәребеҙ ﷺ хәҙисендә: «Исламда тәшәүмгә (аҡылһыҙ хөрәфәттәргә, насар юрау-ышаныуҙарға) урын юҡ, иң һәйбәте – тәфәүл (бар нәмәнең хәйерле булыуына ышаныу)», – тиелә. Икенсе бер хәҙисендә Аллаһ Илсеһе ﷺ ауырыу кешеләр, ҡоштар, өкө һәм сәфәр айына бәйле хөрәфәттәргә ышаныуҙан тыя. Был айға ҡарата бер ниндәй ҙә насар билдә булмауын әйтә. Өкө тауышының да бер ниндәй ҙә бәлә-ҡазаға алып килмәүен иҫкәртә.

«Бар айҙар ҙа – Аллаһ айы, бар көндәр ҙә – Аллаһ көнө», – ти Ул ﷺ. Был айҙа сәфәргә сығырға ярамай, тигән фекерҙе Имам әл-Бохари аша килтерелгән түбәндәге хәҙис инҡар итә: «Ғөмрә ҡылыу теләгән ваҡытта рөхсәт ителә».

Шулай итеп, хәҙистәр сәфәр айының хәүефле ай булыуы тураһындағы фекергә ҡаршы килә. Исламда бындай яңылышлыҡтарға урын булмаҫҡа тейеш. Сәфәр айы бәхетһеҙлектәр айы түгел. Был айҙа никахҡа инеүҙе, сәфәргә сығыуҙы һәм башҡа мөһим эштәрҙе кисектереү – аҡылһыҙлыҡ!

Улай ғына ла түгел, сәфәр айының башҡа айҙарҙыҡы кеүек фазиләттәре бар. Был айҙа башҡарылған изге эштәр, намаҙҙар, ураҙалар, хәйер-саҙаҡалар – улар, һәр ваҡыттағыса, Аллаһу Тәғәлә тарафынан ҡабул ителәсәк. Үҙенән-үҙе бәхетһеҙ тип нарыҡланған бер генә көн дә, ай ҙа юҡ икәнлеген аңлау фарыз. Бәхетһеҙлеккә ниндәйҙер көндәр йәки айҙар түгел, ә Аллаһтың асыуына юлыҡтырған гонаһлы эштәр килтерә. Бына шулар өсөн ысын күңелдән тәүбә итеү урынлы, сөнки гонаһ ҡылған көндәребеҙ – ул беҙҙең иң бәхетһеҙ көндәребеҙ. Мәҫәлән, Изге Китапта әйтелә (мәғәнәһе): «Бәлә намаҙ уҡығанда намаҙына иғтибарһыҙ булғандарға» («Әл-Мәғүн» сүрәһе, 4-5-се аяттар).

Шул уҡ ваҡытта күп изгелек эшләгән, Аллаһу Тәғәләнең ризалығына ирештерерҙәй гүзәл ғәмәлдәр ҡылған көндәребеҙ – беҙҙең иң бәхетле көндәребеҙ булыр.

Раббыбыҙ барыбыҙға ла хаҡты – хаҡ, ялғанды ялған итеп таный алыу мөмкинлеген бирһен, Исламға ҡаршы килеүсе төрлө хөрәфәттәрҙән, аҙашыуҙарҙан ҡурсалап, барыбыҙҙы ла иман юлында нығытһын! Амин.

 

(Интернет селтәрҙәренән)

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...


Бай васыяты

Байлыҡта, етеш тормошта йәшәгән ҡарт кеше үлем түшәгендә ята. Уңышлы үткән ғүмеренең серен сисер өсөн улын саҡырған: «Минең үлемем яҡын. Тормошомда һәр саҡ, ниндәй генә ваҡиға булмаһын, миңә ярҙам икән серемде әйтеп ҡалдыраһым килә: -        беренсенән,...


«Хажда үҙеңде Аллаһ ҡаршыһында итеп тояһың...»

Изге ерҙәрҙә оло хаж ғибәҙәтен имен-аман үтәгән мосолмандар төркөм-төркөм булып тыуған яғына ҡайта башланы. Бөгөн телевидение һәм радио журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, ике тапҡыр изге ерҙәрҙә булып хаж һәм ғөмрә ғәмәлдәрен үтәп ҡайтҡан Морат Нәжип улы Лоҡманов менән ошо оло яуаплылыҡ талап иткән...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...