Әҙәптәр

Әҙәптәр

Бала ата-әсәһе менән үҙен нисек тоторға тейеш?

 

  • Атай-әсәй һөйләгәндә, иғтибар менән тыңлау
  • Атай-әсәй баҫҡанда, баҫырға
  • Үтенестәрен үтәргә кәрәк
  • Улар саҡырғас уҡ килергә
  • Улар менән яҡшы мөғәмәләлә булырға
  • Ата-әсәңде, теләктәреңде үтәүҙе талап итеп, мәжбүр итергә ярамай
  • Тыңлауың һәм үтенестәрен үтәүең менән уларҙы шелтәләргә ярамай
  • Үпкә һәм асыу менән атай-әсәйгә ҡарарға ярамай
  • Ата-әсәгә ҡаршы килергә, бойороҡтарын үтәүҙән баш тартырға ярамай

 

Ата-әсәләрҙең балаларына ҡарата вазифалары

 

  • Балалар менән яҡшы мөнәсәбәттә булыу
  • Балаларға көстәре етмәҫлек талаптар ҡуймау
  • Ауыр саҡтарҙа талаптар ҡуйып ныҡышмау
  • Аллаһтың бойороуҙарын үтәүгә ҡаршы килмәү
  • Үҫтереүең һәм тәрбиәләүең менән шелтәләмәҫкә

 

Дуҫтарыңа ҡарата вазифалар

 

  • Күрешкәндә, йылмайырға
  • Улар менән беренсе булып иҫәнләшергә
  • Уларға яҡшы мөнәсәбәтеңде күрһәтергә
  • Урын бирергә
  • Дуҫтар киткәндә, тороп оҙатып ҡалырға
  • Улар һөйләгәндә тыңларға
  • Ҡаршы килмәҫкә һәм бәхәсләшмәҫкә
  • Ҡыҙыҡ ваҡиғалар һөйләргә
  • Күркәм исемдәр менән өндәшергә

 

 

Күршеләр менән ниндәй мөғәмәләлә булырға кәрәк?

 

  • Күрешкәндә, беренсе иҫәнләшергә
  • Һөйләшеүҙе һуҙмаҫҡа
  • Артыҡ һорау бирмәҫкә
  • Ауырып китһәләр, хәлдәрен белергә
  • Берәй кем үлһә, ҡайғыһын уртаҡлашырға
  • Бәләкәй хаталарын ғәфү итергә
  • Әгәр улар хата ҡылғандар икән, йомшаҡ итеп аңлатырға
  • Күрше ҡатындарына ҡарамаҫҡа
  • Ярҙам кәрәк саҡтарҙа, булышырға

 

 

Имам Әбү Хәмид әл- Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Иремде юғалттым

Ауыр хәлгә дусар булдым – ҡапыл ғына ҡәҙерле иремде юғалттым. Беҙ 30 йылдан ашыу бергә йәшәнек, бер-беребеҙҙе аңлап, пландар төҙөнөк. Барлыҡ хыялдар бер мәлдә өҙөлдө. Артабан нисек йәшәргә икәнен аңламайым.   Р., Колпино ҡалаһы   Дин белгесе яуабы Был донъяға килгән һәр кеше Аллаһу Тәғәлә...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Нимә ул оялсанлыҡ?

Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә алдында йәки кешеләр алдында ғәйеп эш ҡылып ҡуйыуҙан ҡурҡыу сәбәпле, күңелдә тыуған баҫалҡылыҡ, тыйнаҡлыҡ. Был күркәм, юғары әхлаҡи сифат кешенең күңел...