Быйыл хажда ниндәй үҙгәрештәр көтөлә?

Быйыл хажда ниндәй үҙгәрештәр көтөлә?

Быйыл хажда ниндәй үҙгәрештәр көтөлә?

Йыл һайын Ислам динен тотоусы тиҫтәләрсә мең Рәсәй граждандары Мәккә һәм Мәҙинә ерҙәренә фарыз булған оло ғибәҙәтте үтәргә бара. Хаж ҡылыу миҙгеленә әҙерлек барышында беҙ исламдың ошо терәге менән бәйле көнүҙәк мәсьәләләр буйынса фекер алышабыҙ.

 

2024 йылда хаж ҡылыусыларҙы ниндәй үҙгәрештәр көтә? Ошо хаҡта «Мәрүә-тур» хаж компанияһының генераль директоры Булат Ҡорбанов бәйән итә

 

Тәғәйенле рәсми ҡағыҙҙар һәм ваҡыты

«Хаж ҡылыу өсөн ғариза биреү ваҡыты үҙгәрҙе. Быйыл беҙ, изге сәфәргә сығыуға ай ярым ҡалғас, документтар ҡабул итмәйәсәкбеҙ, йәғни яҡынса март аҙағы – апрель баштарында ҡабул итеүҙән туҡтайбыҙ, – тип һөйләй Булат Ҡорбанов. – Был көндәрҙә һуңғы визалар биреләсәк.

Әгәр элек визаларҙы хажға ҡуҙғалыр саҡта алып булһа, хәҙер тапшырыу системаһы алдан, хаж миҙгеле башланғанға тиклем үк туҡтатыласаҡ. Был Сәғүд Ғәрәбстаны Короллегенең талабы, һәм ул СҒК-нең хажға яҡшыраҡ әҙерләнеү теләге менән бәйле. Элек улар һуңғы мәлгә тиклем хаж ҡылыусылар һанын белмәй ине, сөнки визалар тығын әҙерләнде һәм шуға күрә ҡабул итеүсе яҡ Мина, Мөздәлифә, Ғәрәфәттә хаж ҡылыу урындарын тулы кимәлдә әҙерләй алманы. Хәҙер сәғүдиҙәр алдан әҙерләнеү өсөн ваҡыт ҡалдыра.

Ошондай үҙгәрештәрҙе күҙ уңында тотоп, рәсми ҡағыҙҙарҙы ваҡытында өлгөртөр өсөн, 2024 йылда хаж сәфәренә йыйыныусыларға тәғәйен документтарҙы, мөмкин тиклем иртәрәк тапшырырға кәңәш бирер инем.

Кемдәрҙең сит ил паспорты юҡ икән, уларға мотлаҡ алдан хәстәрләргә кәрәк булыр, сөнки Сәғүд Ғәрәбстаны Короллеге талаптарына ярашлы, биометрик паспорт талап ителә. Ә уны әҙерләү ваҡыты ғәҙәти биш йыллыҡ паспорттыҡына ҡарағанда оҙа-ғыраҡ.

Легаль булмаған хаж ҡылыусылар

«Мәрүә-тур»ҙың генераль директоры белдереүенсә, Сәғү-диә илгә легаль булмаған хаж ҡылыусыларҙың инеүенә юл ҡуймау өсөн, саралар күрергә ниәтләй. Улар, рәсми рәүештә хаж визаһы буйынса килеүселәрҙең аныҡ һанын белер һәм башҡаларға үтергә юл ҡуймаҫ өсөн, Мина, Мөздәлифә, Ғәрәфәттәге террито-рияларҙы әҙерләү барышында, техник ҡоролмалар, турникеттар урынлаштырыуҙы күҙ уңында тота.

 

Медицина ярҙамы күрһәтеү саралары

«Хаж ваҡытында ғибәҙәт ҡылыусы мосолмандарҙың һаулығына айырыуса иғтибар бүленә, – тип билдәләй Б. Ҡорбанов. – Сәғүд Ғәрәбстанының һаулыҡ һаҡлау йәһәтенән талаптары, хаж ҡылыусылар өсөн тәҡдимдәре бихисап. Әйткәндәй, хаж ҡылыусылар менингитҡа ҡаршы вакцина яһатырға тейеш, сөнки был ерҙәр – халыҡ күп йыйылған һәм сир йоҡтороу хәүефе юғары булған урындарҙың береһе булып тора. Бынан тыш, хаж ҡылыусыларҙың элек менингит менән зарарланған осраҡтары теркәлгән, шуға күрә ошо сирҙән прививка яһатыу – Һаулыҡ һаҡлау министрлығының төп талаптарҙың береһе».

«Беҙҙең тарафтан йыл һайын хажға юлланыусыларға медицина оҙатыуы ойошторола ине, – ти Булат Ҡорбанов. – Табиптар менән бергә алдан һатып алынған медикаменттар ҙа оҙатыла килде. Был, нигеҙҙә, тәү сиратта кәрәк булған медицина препараттары ине. Беҙҙең медицина бригадаһының бурысы – беренсе ярҙам күрһәтеү, ниндәйҙер ҙә булһа консультация биреү. Төп дауалау саралары Сәғүд табиптары иңенә йөкмәтелгән. Оло һәм бәләкәй хаж ҡылыусыларҙың бөтә медицина сығымдарын Сәғүд Ғәрәбстаны үҙ өҫтөнә ала. Был шулай уҡ операциялар, диагностик тикшереүҙәр һ.б. ҡағыла».

 

Алып йөрөтөү һәм транспорт мәсьәләләре

«Хажға виза алғанда түләгән хеҙмәтләндереү пакетына транспорт хеҙмәттәре лә инә. Һүҙ хажға барыусыларҙы аэропортта ҡаршы алыу, унан һуң уларҙы Мәҙинә отеленә, артабан Мәҙинәнән Мәккәгә, унан Минаға, Ғәрәфәткә, Мөздәлифәгә алып барыу хаҡында бара. Һанап үтелгән урындарға транспорт менән хеҙмәтләндереүҙе тулыһынса Сәғүд Ғәрәбстаны Короллеге ойоштора», – тип һыҙыҡ өҫтөнә ала «Мәрүә-тур»ҙың генераль директоры.

 

Туҡланыу

«Туҡланыу сифатын урында үҙебеҙ үк контролдә тотабыҙ, – тип һөйләй Булат Ҡорбанов. – Килешеү төҙөү барышында аш-һыу әҙерләү урыны билдәләнә, тәғәйен ризыҡты Мина, Ғәрәфәт, Мөздәлифә ҡунаҡханаларына алып барыу мәсьәләләре хәл ителә. Беҙҙең вәкилдәр Сәғүд Ғәрәбстаны Короллеге туҡланыуҙы ойоштороусылар менән төҙөлгән килешеүҙең ни тиклем сифатлы үтәлеүен контролдә тота.

Рацион бер аҙна алдан һайланыла, бер үк ризыҡ ҡабатланмаһын өсөн, ассортимент раҫлана. Аш-һыу әҙерләү барышы беҙҙең хеҙмәткәрҙәр күҙәтеүе аҫтында булһа ла, ҡайһы берҙә проблемалар килеп тыуа. Тәғәйен ризыҡтың күләме буйынса аҙыраҡ йәки сифатһыҙ булыуы мөмкин. Ҡайһы берҙә раҫланған меню урынына икенсе ризыҡтар әҙерләнеүе лә ихтимал. Беҙгә был проблемаларҙы урында хәл итергә тура килә».

 

Гидтар әҙерләү

«Хаж ҡылыусыларҙы оҙатып йөрөүсе гид сифатында барырға теләүселәр бик күп. Уларҙың барыһы ла алдан ғариза бирә. Һуңынан гидтар аттестация үтеп, имтихандарҙы уңышлы тапшырғандан һуң, квалификация күтәреү буйынса уҡыу курсы үтергә тейеш. Төп талаптар: хаждың ҡануни аспекттарын белеү, кешеләр менән эшләү тәжрибәһе, хаж йолаларын үҙ аллы башҡарыу практикаһы булыу, үҙ төркөмөндәге кешеләр өсөн яуаплылыҡ алырға ҡурҡмау; тағын да ғәрәп телен белеү ҙә мотлаҡ. Йыл һайын аттестация ҡатыраҡ үтә һәм шуға ла беҙ ыңғай һөҙөмтә күрәбеҙ, гидтарҙың да эшмәкәрлек сифаты камиллаша бара».

 

Кире бәйләнеш

«Беҙ мессенджерҙарҙа төр-көмдәр ойошторабыҙ, хаж ҡылыусыларҙың һәр төркөмө өсөн айырым һәм етәкселәре өсөн икенсе төркөм. Өҫтәүенә һәр хаж ҡылыусы туранан-тура компанияға, йәки телефон аша мессенджер аша бәйләнешкә инә ала. Ләкин, ҡағиҙә булараҡ, төп бәйләнештә торған кешеләр булып гидтар тора, улар хаж ҡылыусыларҙан кире бәйләнеш ала һәм уны компанияға тап-шыра».

 

Хәсән Мәхмүтов

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Оҙаҡ йәшәү серҙәре

Окинава Япон утрауында йәшәүселәрҙең уртаса ғүмер оҙонлоғо ҡатын-ҡыҙҙар араһында 92, ир-егеттәр араһында 88 йәш. Бының сере куркума (һинд зәғферәне) нигеҙендә әҙерләнгән эсемлектәр ҡулланыуҙа, тигән фекерҙә ғалимдар. Эсемлекте даими ҡулланыу онкология сирҙәрен кәметә, инсульт, инфаркт осраҡтарын...


Ике донъя араһында йәшәү...

Сафия өләсәйем Йылайыр районының Һаҡтау ауылында доньяға килә. Буй етер-етмәҫтән 16 йәшен дә тултырмаған ҡыҙҙы, урман аша алыҫ түгел Аралбай ауылындағы ҡатыны вафат булған тол иргә димләп, кейәүгә бирәләр.   Ауылдың бик күренекле муллаһы Абдулла Ыласыновтар араһына килен булып төшә. Балалары...


Милли кейем

Милли кейем – ул халҡымдың Сағылышы, йөҙө. Оҫта ҡулы, көс-ҡеүәте, Сәсәнлеге, һүҙе. Ҡыҙҙарының гүзәллеге, Ир-атының сәме. Ағинәйҙәр аҡылы ла, Аҡһаҡалдар ғәме. Милли кейем – ул халҡымдың Ҡабатланмаҫ йәме. Бал, ҡорото, сәксәгенең, Ҡымыҙының тәме. Меңдәр янында танытҡан Рух...


Шайтан яҙмалары

Йоҡлай бир   Роя иртәгә математиканан им-тихан бирергә бара. Шуға ла ул бөгөн баш күтәрмәй әҙерләнергә тейеш ине, ә мин уға ҡамасауланым. Һа-һа-һа! Бөгөн иртән әсәһе телефондан шылтыратҡанда ла, уға торорға ирек бирмәнем. Ҡолағына: «Роя! Әле үк уҡып ыҙаланма! Кискә тиклем ваҡыт күп бит...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ күккә ашыуы

Аллаһу Тәғәлә һөйөклө Пәйғәмбәренә ﷺ: «Был төндә һин Минең ҡунағым, шуға күрә нимә теләйһең, бөтәһен дә һора», – тигән. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ үҙе өсөн бер нимә лә һорамай. Фәҡәт Аллаһтан үҙенең өммәтенә рәхимлек күрһәтеүен үтенә.   Ул төндә Аллаһу Тәғәлә мосолмандарға көн һайын...