Шәйех Зәйнулла Рәсүлевтың тыуыуына – 190 йыл

Шәйех Зәйнулла Рәсүлевтың тыуыуына – 190 йыл

 

Унынсы быуатта уҡ

Һиҙәйәт1 тапҡан башкорт.

Ғаләмдәр Раббыһына

Буйһонған был гүзәл йорт.

 

Дин Ислам аманатын

Йәндәй күреп һаҡлаған,

Кәрәкһә, ҡанын ҡойоп,

Йәнен биреп яҡлаған.

 

Быуындарҙан быуынға

Күскән изге аманат,

Атайсалды ҡурсалап

Мәләктәр2 йәйгән ҡанат

 

Башҡортомдоң араһынан

Оло ғалимдар сыҡҡан;

Ололарҙың олоһо

Булған Зәйнулла Ишан

 

Ҙур ғалимдың исеме

Есеменә тап килгән.

Ул Хоҙайҙың был ергә

Биргән биҙәге булған3.

 

Оло остаз Зәйнулла

Үҙе мәҙрәсә асҡан,

Мөхәммәд өммәтенә

Ғилем нурҙарын сәскән.

 

Уның биргән ғилеме –

Һыңар түгел, пар ҡанат.

Береһе уның – шәриғәт,

Икенсеһе – тәриҡәт

 

Шәриғәт – заһир4 ғилем,

Инсандың5 тышын йүнәтә.

Паклыҡҡа, намаҙға, хажға –

Ғибәҙәткә6 өйрәтә.

 

Тәриҡәт – ул батыйн7 ғилем,

Инсандың эсен паҡлай.

Нәфрәт, хөсөт8, ғөжөп9 кеүек

Рухи сирҙәрҙән һаҡлай.

 

Был ғилемдәргә эйә

Булған Зәйнулла Ишан,

Янына шәкерт йыйған

Балҡып торған нур иман.

 

Ҡаҙағстан, Үзбәкстан,

Алыҫ Кавказ – Дағстан

Ысын ғилем алырға

Өммәт уға ынтылған.

 

 

Егерменсе быуат башы.

Социалистик инҡилап.

Петербурҙа рус батшаһы

Тәхетенән төшә ҡолап.

 

Башланып китә ҙур бола,

Фани донъя фетнәһе.

Ғалимдарҙың ҡәҙере юҡ –

Наҙандарҙың фәтүәһе

 

Советтар союзы тигән

Дәһри дәүләт төҙөлә.

Яңы быуындың дин менән

Бәйләнеше өҙөлә

 

Аллаһ Зәйнулла Ишанды

Фетнәнән һаҡлап ҡала –

Болаға һигеҙ ай ҡалғас,

Уны хозурына ала.

 

Әхирәткә күсергә

Аҙ ғына ваҡыт ҡала,

Тәриҡәттең силсиләһен10

Уның шәкерте ала

 

Шәкерте Сәйфулла Ҡади –

Тау иленең улы ул,

Уның аша дауам итә

Исламда иң ҡәҙерле юл.

 

Көндән көн арта бара

Илдә мөриттәр11 һаны,

Тәриҡәт менән нығыһын

Башҡортомдоң иманы!

 

 

__________________________________

1 Һиҙәйәт – дөрөҫ юл

2 Мәләк (ғәр.) - фәрештә

3 Зәйнулла – Аллаһтың биҙәге

4 Заһир – тышҡы, асыҡ

5 Инсан - кеше

6 Ғибәҙәт – Аллаһуға ҡоллоҡ күрһәтеү

7 Батыйн – эске, йәшерен

8 Хөсөт - көнсөллөк

9 Ғөжөп – кешенең үҙ-үҙенә һоҡланыуы

10 Силсилә – тәриҡәт остаздарының күсәгишлек линияһы

11 Мөриттәр – тәриҡәт остаздарының шәкерттәре

 

Рамаҙан Оморҙаҡов, Өфө ҡалаһы

 

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Асығауыҙ

Кәрәк була: 230 г он 100 г ҡаймаҡ 70 г аҡ май 50 г шәкәр 1 йомортҡа 0,5 балғалаҡ сода (йәки 1 балғалаҡ ҡамыр йомшартҡыс) ванилин семтем тоҙ   Әҙерләү: Иләнгән онға ҡоро ингредиенттарҙы ҡушып болғатығыҙ. Һалҡын аҡ майҙы ҡырғыстан үткәрегеҙ ҙә он менән бер массаға ингәнсе ыуығыҙ....


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....