Шәйех Зәйнулла Рәсүлевтың тыуыуына – 190 йыл

Шәйех Зәйнулла Рәсүлевтың тыуыуына – 190 йыл

 

Унынсы быуатта уҡ

Һиҙәйәт1 тапҡан башкорт.

Ғаләмдәр Раббыһына

Буйһонған был гүзәл йорт.

 

Дин Ислам аманатын

Йәндәй күреп һаҡлаған,

Кәрәкһә, ҡанын ҡойоп,

Йәнен биреп яҡлаған.

 

Быуындарҙан быуынға

Күскән изге аманат,

Атайсалды ҡурсалап

Мәләктәр2 йәйгән ҡанат

 

Башҡортомдоң араһынан

Оло ғалимдар сыҡҡан;

Ололарҙың олоһо

Булған Зәйнулла Ишан

 

Ҙур ғалимдың исеме

Есеменә тап килгән.

Ул Хоҙайҙың был ергә

Биргән биҙәге булған3.

 

Оло остаз Зәйнулла

Үҙе мәҙрәсә асҡан,

Мөхәммәд өммәтенә

Ғилем нурҙарын сәскән.

 

Уның биргән ғилеме –

Һыңар түгел, пар ҡанат.

Береһе уның – шәриғәт,

Икенсеһе – тәриҡәт

 

Шәриғәт – заһир4 ғилем,

Инсандың5 тышын йүнәтә.

Паклыҡҡа, намаҙға, хажға –

Ғибәҙәткә6 өйрәтә.

 

Тәриҡәт – ул батыйн7 ғилем,

Инсандың эсен паҡлай.

Нәфрәт, хөсөт8, ғөжөп9 кеүек

Рухи сирҙәрҙән һаҡлай.

 

Был ғилемдәргә эйә

Булған Зәйнулла Ишан,

Янына шәкерт йыйған

Балҡып торған нур иман.

 

Ҡаҙағстан, Үзбәкстан,

Алыҫ Кавказ – Дағстан

Ысын ғилем алырға

Өммәт уға ынтылған.

 

 

Егерменсе быуат башы.

Социалистик инҡилап.

Петербурҙа рус батшаһы

Тәхетенән төшә ҡолап.

 

Башланып китә ҙур бола,

Фани донъя фетнәһе.

Ғалимдарҙың ҡәҙере юҡ –

Наҙандарҙың фәтүәһе

 

Советтар союзы тигән

Дәһри дәүләт төҙөлә.

Яңы быуындың дин менән

Бәйләнеше өҙөлә

 

Аллаһ Зәйнулла Ишанды

Фетнәнән һаҡлап ҡала –

Болаға һигеҙ ай ҡалғас,

Уны хозурына ала.

 

Әхирәткә күсергә

Аҙ ғына ваҡыт ҡала,

Тәриҡәттең силсиләһен10

Уның шәкерте ала

 

Шәкерте Сәйфулла Ҡади –

Тау иленең улы ул,

Уның аша дауам итә

Исламда иң ҡәҙерле юл.

 

Көндән көн арта бара

Илдә мөриттәр11 һаны,

Тәриҡәт менән нығыһын

Башҡортомдоң иманы!

 

 

__________________________________

1 Һиҙәйәт – дөрөҫ юл

2 Мәләк (ғәр.) - фәрештә

3 Зәйнулла – Аллаһтың биҙәге

4 Заһир – тышҡы, асыҡ

5 Инсан - кеше

6 Ғибәҙәт – Аллаһуға ҡоллоҡ күрһәтеү

7 Батыйн – эске, йәшерен

8 Хөсөт - көнсөллөк

9 Ғөжөп – кешенең үҙ-үҙенә һоҡланыуы

10 Силсилә – тәриҡәт остаздарының күсәгишлек линияһы

11 Мөриттәр – тәриҡәт остаздарының шәкерттәре

 

Рамаҙан Оморҙаҡов, Өфө ҡалаһы

 

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


«Хажда үҙеңде Аллаһ ҡаршыһында итеп тояһың...»

Изге ерҙәрҙә оло хаж ғибәҙәтен имен-аман үтәгән мосолмандар төркөм-төркөм булып тыуған яғына ҡайта башланы. Бөгөн телевидение һәм радио журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, ике тапҡыр изге ерҙәрҙә булып хаж һәм ғөмрә ғәмәлдәрен үтәп ҡайтҡан Морат Нәжип улы Лоҡманов менән ошо оло яуаплылыҡ талап иткән...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...


Мейе һелкенеүҙе Ҡөрьән аяттары менән дауалау

Ҡөрьән аяттары – шифалы, бөтә ауырыуҙарҙан дауа. Аллаһтың һүҙе, Изге Китабы менән дауалау борондан билдәле. Мәҫәлән, башҡорт халҡы элек-электән шифалы аяттар менән өшкөргән, имләгән, бүҫер ҡыуған, быуын ултыртҡан һәм башҡа сирҙәрҙән дауалаған, хәлдәрен шәбәйткән. Мәҫәлән, Миәкә яҡтарында...