Харамдан һаҡ булығыҙ!

Харамдан һаҡ булығыҙ!

Ҡәғбәтулла тирәләй тәүәф ҡылған ваҡытта бер кеше һәр ваҡыт тик бер үк һүҙҙәрҙе ҡабатлай икән: «Йә, Аллаһ, хаҡ мосолмандарға ярҙамсы, харамдан һаҡланыусыларҙы яҡлаусы!» Эргәһендәге кеше: «Һин әллә башҡа доға белмәйһеңме, ниңә гел бер үк һүҙҙәрҙе ҡабатлайһың?» – тип һораған. Яуап итеп, ул үҙе менән булған хәлде һөйләп биргән.

 

«Бер нисә йыл элек, матди яҡтан бик үк еңел хәлдә булмаһам да, һуңғы аҡсаларымды йыйып, хажға барҙым. Тауаф ҡылған саҡта, аяғым нимәгәлер эләкте, эйелеп ҡараһам, алдымда бер төргәкте күрҙем. Бер мең динар аҡса менән тулған ҡапсыҡты күргәс тә, ҡәлебемдә шайтан менән көрәш башланды. Аҡсаны үҙемә алырғамы, әллә хужаһын эҙләргәме? Шул ваҡыт кемдеңдер: «Эй, кешеләр! Минең бер мең динар аҡсам юғалды. Табып биреүсегә бүләккә утыҙ динар вәғәҙә итәм!» – тигәнен ишеттем. «Хәләл утыҙ динар мең динар харамдан яҡшыраҡ», – тип аҡсаларҙы хужаһына тапшырҙым.

Хаждан ҡайтышлай ҡолдар баҙарынан шул утыҙ динарға бер йәш ҡол һатып алдым.

Бер ваҡыт ҡалабыҙға бик бай бер төркөм кешеләр килде. Уларҙың минең ҡолом менән һөйләшеп торғандарын күрҙем. Эштең нимәлә икәнен һорашҡас, ҡолом һөйләп бирҙе. «Мин Эфиопия батшаһының улымын, һуғыш ваҡытында тотҡонға эләктем. Һин һатып алғансы, мине тотҡондар баҙарҙарында күп йөрөттөләр. Минең менән һөйләшкән кешеләрҙе атайым ебәргән һәм ул илле мең динарға мине һатып алып ҡайтырға ҡушҡан. Һин минең менән бик яҡшы мөғәмәләлә булдың, яҡшылыҡҡа яҡшылыҡ менән яуап биргем килә. Һин мине уларға һат һәм хаҡты илле меңдән төшөрмә», – тине.

Шул илле мең динарға мин Бағдадта ҙур магазин астым, һатыу итә башланым.

Бер көндө дуҫым бик бай бер сауҙагәрҙең вафат булыуын, уның ҡыҙының яңғыҙ ҡалыуын әйтте һәм миңә шул ҡыҙға өйләнергә тәҡдим итте.

Һәм мин шулай эшләнем дә. Сауҙагәр ҡыҙына бик бай мираҫ ҡалдырған. Меңәр динар тултырылған бер нисә ҡапсыҡ та бар ине. Тик бер ҡапсыҡта 970 динар. Хәлдең асылын һорағас, хәләлем: «Был ҡапсыҡты атайым хаж ваҡытында юғалтҡан. Аҡсаны табып биргән, харамдан һаҡланған хаҡ мосолман иҫтәлеге итеп шул көйө һаҡланы», – тине. Мин дә хәлдең нисек булғанын һөйләнем.

Аллаһу Тәғәлә ҡөҙрәтенең киңлегенә, хәләлдең, һәр ваҡытта ла ғәҙел булып ҡалыуҙың ни тик-лем мөһим икәнлегенә тағы ла нығыраҡ инандыҡ. Шул ваҡыттан алып мин әлеге доғамды телемдән төшөрмәйем».

 

(Ислам календаренан)

 

Гөлзәминә Кәримова тәржемәһе

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...


Рәхмәтлемен Һиңә, Аллаһ Раббым!

Бисмиллалап, наҙлап, һәр бер таңды Башлайым мин изге намаҙҙан. Ғүмерҙәрем булһа, уҡырмын, тип, Һорайым мин ихлас Хоҙайҙан. Ғүмерҙәрҙе бирһәң, Хаҡ Тәғәләм, Һаулығын да миңә йәлләмә, Шатлыҡ-ҡыуаныстар килгән һайын, Ихласлыҡтан донъя йәмләнә. Ҡыуандырып атай-әсәйҙәрҙе, Һөйөндөрөп...


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...