Гонаһтарҙан һаҡланыу

Гонаһтарҙан һаҡланыу

Гонаһтарҙан һаҡланыу

Шуны бел, дин ике өлөштән тора: тыйылғандан тыйылыу һәм ҡушылғанды үтәү. Иң ҡыйыны – тыйылғандан тыйылыу. Сөнки ҡушылғанды һәр кем үтәй ала, әммә теләктәрҙән баш тартыу бары тик һүҙе менән ғәмәле тап килгән кешеләрҙең генә көсөнән килә.

Шуға ла Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ : «Мөхәджир – ул насар ғәмәлдәрҙән баш тартыусы, ә мөджәхид – үҙенең аҙғын теләктәре менән көрәшеүсе», − тигән.

Бел, һин Аллаһ ниғмәттәре − һиңә ваҡытлыса бирелгән тәнең (ағзаларың) менән гонаһ ҡылаһың. Һәм шул ниғмәттәрҙе насар ғәмәлдәр ҡылыуҙа ҡулланыу − рәхмәтһеҙ булыуҙың иң юғары кимәле. Аллаһу Тәғәлә һиңә аманат итеп биргәнде юғалтыу − түбәнлектең иң һуңғы сиге.

Аманатҡа бирелгәнде һаҡлау һәм файҙаланыу − кешеләр өсөн яуаплы булыуға тиң.

Шуға ла, иң башта уларҙы нисек һаҡлаясағың тураһында уйла! Һәр кеше көтөүсе һәм һәр көтөүсе үҙенең һарыҡтары өсөн яуап бирә.

Бел, Ҡиәмәт көнөндә тәнеңдең һәр бер ағзаһы асыҡ тел менән һиңә ҡаршы шаһитлыҡ ҡыласаҡ һәм бар халыҡ алдында һине оятҡа ҡалдырасаҡ. Аллаһ әйтә: «Уларҙың ҡылған ғәмәлдәре тураһында үҙҙәренең теле, ҡул һәм аяҡтары уларға ҡаршы шаһитлыҡ иткән көндө». («Ән-Нур», 24-се аят).

«Бөгөн Беҙ уларҙың ауыҙҙарын томаланыҡ. Беҙҙең менән уларҙың ҡулдары һөйләшер, ә аяҡтары ҡылған эштәре хаҡында шаһитлыҡ ҡылыр». («Йәсин», 65-се аят).

Бөтөн тәнеңде, бигерәк тә ете ағзаңды, гонаһтан һаҡла. Сөнки Тамуҡтың ете ҡапҡаһы бар, һәм һәр ағзаға үҙ өлөшө билдәләнгән. Шул ҡапҡалар аша күҙ, ҡолаҡ, тел, ашҡаҙан, енси ағзалар, ҡул һәм аяҡтар менән гонаһ ҡылғандар үтер.

Күҙҙәр һиңә ҡараңғыла юл табыр өсөн, үҙ хәжәттәреңде үтәр өсөн, Аллаһтың барлығын раҫлаусы ерҙәге һәм күктәрҙәге билдәләрҙе күҙәтеп, һығымта яһар өсөн бирелгән. Күҙҙәреңде дүрт әйберҙән һаҡла: хәрәмгә ҡарама, матур һүрәткә шәһүәт менән текәлмә, мосолманға кәмһетеүле ҡараш менән баҡма һәм уның етешһеҙлектәрен күрмә.

Ҡолағыңды биҙғәттән, ғәйбәттән, бысраҡ һүҙҙәрҙән, буш һәм мәғәнәһеҙ әңгәмәнән һаҡла һәм мосолмандарҙың яман ҡылыҡтары тураһында тыңлама.

Ишетеү һәләте Аллаһ һүҙен, Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сөннәтен, әүлиәләрҙең хикмәтле һүҙҙәрен тыңлар өсөн бирелгән. Һәм шуның һөҙөмтәһендә тупланған белем аша ике донъя бәхетенә ирешергә мөмкинлек бирелә.

Әгәр насар хәбәр, һүҙ (ғәйбәт) тыңлаһаң, һиңә бирелгән ниғмәт һиңә ҡаршы сығыр, ярҙам урынына, ул һине һәләкәткә илтәсәк. Был иһә һинең өсөн иң ҙур бәләгә әүерелеүе ихтимал. Һөйләгән кеше генә гонаһлы, тыңлаусыға бер ни ҙә булмай, тип уйлама. Бер хәҙистә әйтелгән: «Кем хәбәр тыңлай, ул да шунда ҡатнашыусы, кеше артында ғәйбәт һатыусы булып һанала».

Тел Аллаһты иҫкә алыр өсөн, Ҡөрьән уҡырға, кешеләргә Аллаһ юлын күрһәтер өсөн, һәм үҙеңдең донъяуи һәм дини хәжәттәреңде аңлатыр өсөн булдырылған. Әгәр телде тәғәйенләнеше буйынса ҡулланмаһаң, Аллаһ ниғмәттәренә шөкөр итмәүсе булаһың. Тел иң йоғонтоло ағзаларҙың береһе булып тора. Кешеләрҙе, теле ни сәскән, шуны йыйыр өсөн, ерҙән танауҙары менән һөйрәтеп, Тамуҡҡа алып китерҙәр. Телем Тамуҡҡа төшөрмәһен, тиһәң, һуңғы көсөңә тиклем телеңде тыйырға тырыш. Бер хәҙистә әйтелгәнсә: «Шулай ҙа була: кеше дуҫтарын көлдөрөр өсөн ниндәйҙер һүҙ әйтә, ләкин шул һүҙ арҡаһында ул етмеш йыл аҫҡа тәгәрәйәсәк».

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ҡатнашҡан яуҙарҙың береһендә бер мосолманды үлтерәләр. Бер сәхәбә: «Ул ҡайһылай бәхетле − Ожмахҡа лайыҡ булды!» − тип ҡысҡыра. Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Һин уны ҡайҙан беләһең? − ти. − Бәлки, ул үҙенә ҡағылмаған нәмә хаҡында һөйләгәндер һәм уны байытмай торған нәмәне бирмәй, һаранлыҡ күрһәткәндер».

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында )

Имам Әбү Хәмид әл-Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Мейе һелкенеүҙе Ҡөрьән аяттары менән дауалау

Ҡөрьән аяттары – шифалы, бөтә ауырыуҙарҙан дауа. Аллаһтың һүҙе, Изге Китабы менән дауалау борондан билдәле. Мәҫәлән, башҡорт халҡы элек-электән шифалы аяттар менән өшкөргән, имләгән, бүҫер ҡыуған, быуын ултыртҡан һәм башҡа сирҙәрҙән дауалаған, хәлдәрен шәбәйткән. Мәҫәлән, Миәкә яҡтарында...


Хаж ҡылыусыларҙы исламға саҡырыу

Пәйғәмбәрлек килгәндең ун беренсе йылында, хаж ҡылыу мәле еткәс, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ, Әбүбәкер менән Ғәлиҙең оҙатыуында, хажиҙар туҡталған урынға бара.   Мина яланында ул үҙ-ара бирелеп һөйләшеп ултырған алты кеше эргәһенә килә. Улар Йәсрибтән килгән Хазрадж ырыуы кешеләре булып сыға. Үҙҙәре...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...


Әжәл менән яғалашҡанда

Бер кем дә үлемдән ҡасып ҡотола алмай һәм уның ҡасан килерен дә белә алмай. Иртәгә, иртәнән һуңға килергә мөмкин. Бушҡа ғына әйтмәгәндәрҙер, вафатың − күҙең менән ҡашың араһында, тип. Тимәк, был фани донъя һәр кемдең ваҡытлыса йәшәйеш урыны, ә Әхирәт – мәңгелек йортобоҙ.   Шуның...


Тәһәжжүд намаҙы доғаһы

Ибне Ғәббәстең әйтеүенсә (шаһитлығынса), төндә тәһәжжүд намаҙына торғанда, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Аллааһүммә ләкәл-хәмдү әнтә ҡаййимүс-сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә нуурус сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә...