Ғәрәптәргә ҡарата һөйөү тураһында

Ғәрәптәргә ҡарата һөйөү тураһында

Ғәрәптәргә ҡарата һөйөү тураһында

Беҙгә быны Әл-Һәйҫәм бин Химаз ﷻ , Ҫәбиттән ﷻ ишетеп, ул Әнәстән ишетеп һөйләне, Рәсүлебеҙe ﷻ : «Ҡорайыштарға ҡарата мөхәббәт – ул иман, уларға ҡарата нәфрәт – көфөрлөк, кем ғәрәптәрҙе ярата – улар мине лә ярата, кем ғәрәптәргә асыулана – ул миңә лә асыулана». Был хәҙисте Әл-Хәким үҙенең хәҙистәр йыйынтығы «ӘлМүстәдрак» та килтерә һәм «Был яҡшы, ышаныслы хәҙис» − тип әйтә. Быға дәлил итеп Ибне Ғүмәрҙән етекерелгән хәҙистәр бар. Улар Әт-Табәраниҙың «Әл-Мүғджәмүл Кәбир» йыйынтығында килтерелә

Джәрир ибне Ғәббәстән ﷻ Аллаһ Рәсүленең ﷻһүҙҙәре еткерелә. Пәйғәмбәребеҙ ﷻ әйткән:

«Ғәрәптәрҙе өс нәмә өсөн яратығыҙ: мин ғәрәп булған өсөн, Ҡөрьән ғәрәп телендә ебәрелгән өсөн, һәм Ожмах теле ғәрәп теле булған өсөн».

Был хәҙисте ӘтТабәрани «Әл-Мүғджәмүл Кәбир» йыйынтығында һәм Әл-Хәким «ӘлМүстәдрак»та килтерәләр.

Пәйғәмбәрлектең тәүге билдәләре тураһында

Ул рахмәни төштәр күрә башлай. Ҡояш нурына оҡшаған яҡтылыҡ күренә. Пәйғәмбәребеҙe Хира мәмерйәһендә йыш ҡына яңғыҙ ҡалып, төндәрен ғибәҙәттә үткәрә. Шунан Хәдижәгә ҡайтып, шул ваҡытҡа етерлек аҙыҡ алып, тағы мәмерйәгә киткән. Ошо хәл уға Хәҡиҡәт, йәғни, Ябраил u фәрештә, килгәнсе дауам итә.

Рәсүлебеҙ Хира мәмерйәһендә булғанда, Ябраил u уға: «Уҡы!», - тип әмер бирә. «Мин уҡый белмәйем», − тип яуап бирә Мөхәммәд. Сөнки ул үмми, йәғни, уҡый һәм яҙа белмәгән кеше булған,. Шунан фәрештә уны ныҡ итеп һыға һәм, ебәргәс, тағы: «Уҡы!», − ти. «Мин уҡый белмәйем», − тигән яуап була. Фәрештә уны тағы һыға ла ебәрә. Шунан йәнә: «Уҡы!»,− ти. Яуап шул уҡ була: «Мин уҡый белмәйем». Ябраил u Мөхәммәдте тағы ла ҡыҫа һәм, ебәргәс:

«Уҡы! Бөтә нәмәне яратыусы Раббың исеме менән уҡы. Ул кешене ойошҡан ҡандан барлыҡҡа килтерҙе. Уҡы. Һинең Раббың Аллаһ − сикһеҙ йомарт. Ул бер нәмә лә һорамайынса бирә. Ул ҡәләм менән яҙырға Өйрәтеүсе. Кешегә ишетеү, күреү һәм аңлау һымаҡ һәләттәр биреп, һәм аяттар индереү менән дәлилдәр биреп, белмәгән нәмәләрен Өйрәтеүсе»,

− тигән аяттарҙы әйтә.

Мөхәммәд был аяттар менән Хәдижәгә ҡайта ла:

«Мине урандыр, мине урандыр», − тип өндәшә. Уның ҡурҡыуы бөткәнгә тиклем ул уны урандыра. Ул:

«Йә Хәдижә, минең менән нимә булды?»

− тип үҙе менән булған хәлде һөйләй.

Шунан һуң:

«Мин, пәйғәмбәрлектең ауырлығын күтәрә алмаҫмын һәм халҡым мине үлтерер, тип ҡурҡам» − ти.

Шул саҡта Хәдижә :

«Юҡ! Ҡыуан! Аллаһ менән ант итәм, һине Аллаһ бер ҡасан да кәмһетмәҫ, сөнки һин туғанлыҡ ептәрен ныҡ һаҡлайһың, гел хаҡ һүҙ һөйләйһең, бәлә килгәндә, көсһөҙҙәргә ярҙам итәһең», − ти.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың “Фазаилүл Хәбиб” китабынан

Ләйсән Бәхтиева тәржемәһе

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Беҙ бәләкәйҙән ишетеп үҫкән «Ағас күрке – япраҡ, кеше күрке − сепрәк» тигән мәҡәл кейемде нисек һайларға кәрәк икәнлеген өйрәтә. Кейем-һалым ҡиәфәтеңә килешле лә, уңайлы ла, өҫ-башыңды ҡапларға ла тейеш. Ә инде мосолман ҡатын-ҡыҙы матур кейенеп кенә ҡалмай, башын да ҡапларға тейеш икәнлеген һәр кем...


Аллаһу Тәғәләнең Сөләймәнде һынауы

Ниндәй сәбәптән Аллаһ Сөләймәнгә һынау ебәргән? Фараздар күп һәм төрлө. Шуларҙың бер нисәһе менән танышайыҡ.   Бөтә кешеләргә лә инеү рөхсәт ителмәгән бер утрауҙа бер мөшрик батша йәшәгән. Уның байлығы һәм көсө тураһында ишетеп, Сөләймән һуғышҡа әҙерләнә. Ул ел ҡанатында кешеләр һәм ендәрҙән...


Бай васыяты

Байлыҡта, етеш тормошта йәшәгән ҡарт кеше үлем түшәгендә ята. Уңышлы үткән ғүмеренең серен сисер өсөн улын саҡырған: «Минең үлемем яҡын. Тормошомда һәр саҡ, ниндәй генә ваҡиға булмаһын, миңә ярҙам икән серемде әйтеп ҡалдыраһым килә: -        беренсенән,...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


Хәсән Басри тураһында ҡиссалар

Шәкерткә ярҙам итеүҙең файҙаһы Көндәрҙән бер көндә Хәсән Басри болонға сыҡты. Бер оло һыу ситендә туҡталып ҡарап тора ине, күрҙе: бер баҡа, бер күгәүенде арҡаһына мендереп, ҡайҙалыр китеп бара. Хәсән Басри ҡарап торҙо ла: «Был күгәүен ҡайҙа барыр икән?» – тип, артынан китте. Күгәүен бер ағас...