Ғәрәптәргә ҡарата һөйөү тураһында

Ғәрәптәргә ҡарата һөйөү тураһында

Ғәрәптәргә ҡарата һөйөү тураһында

Беҙгә быны Әл-Һәйҫәм бин Химаз ﷻ , Ҫәбиттән ﷻ ишетеп, ул Әнәстән ишетеп һөйләне, Рәсүлебеҙe ﷻ : «Ҡорайыштарға ҡарата мөхәббәт – ул иман, уларға ҡарата нәфрәт – көфөрлөк, кем ғәрәптәрҙе ярата – улар мине лә ярата, кем ғәрәптәргә асыулана – ул миңә лә асыулана». Был хәҙисте Әл-Хәким үҙенең хәҙистәр йыйынтығы «ӘлМүстәдрак» та килтерә һәм «Был яҡшы, ышаныслы хәҙис» − тип әйтә. Быға дәлил итеп Ибне Ғүмәрҙән етекерелгән хәҙистәр бар. Улар Әт-Табәраниҙың «Әл-Мүғджәмүл Кәбир» йыйынтығында килтерелә

Джәрир ибне Ғәббәстән ﷻ Аллаһ Рәсүленең ﷻһүҙҙәре еткерелә. Пәйғәмбәребеҙ ﷻ әйткән:

«Ғәрәптәрҙе өс нәмә өсөн яратығыҙ: мин ғәрәп булған өсөн, Ҡөрьән ғәрәп телендә ебәрелгән өсөн, һәм Ожмах теле ғәрәп теле булған өсөн».

Был хәҙисте ӘтТабәрани «Әл-Мүғджәмүл Кәбир» йыйынтығында һәм Әл-Хәким «ӘлМүстәдрак»та килтерәләр.

Пәйғәмбәрлектең тәүге билдәләре тураһында

Ул рахмәни төштәр күрә башлай. Ҡояш нурына оҡшаған яҡтылыҡ күренә. Пәйғәмбәребеҙe Хира мәмерйәһендә йыш ҡына яңғыҙ ҡалып, төндәрен ғибәҙәттә үткәрә. Шунан Хәдижәгә ҡайтып, шул ваҡытҡа етерлек аҙыҡ алып, тағы мәмерйәгә киткән. Ошо хәл уға Хәҡиҡәт, йәғни, Ябраил u фәрештә, килгәнсе дауам итә.

Рәсүлебеҙ Хира мәмерйәһендә булғанда, Ябраил u уға: «Уҡы!», - тип әмер бирә. «Мин уҡый белмәйем», − тип яуап бирә Мөхәммәд. Сөнки ул үмми, йәғни, уҡый һәм яҙа белмәгән кеше булған,. Шунан фәрештә уны ныҡ итеп һыға һәм, ебәргәс, тағы: «Уҡы!», − ти. «Мин уҡый белмәйем», − тигән яуап була. Фәрештә уны тағы һыға ла ебәрә. Шунан йәнә: «Уҡы!»,− ти. Яуап шул уҡ була: «Мин уҡый белмәйем». Ябраил u Мөхәммәдте тағы ла ҡыҫа һәм, ебәргәс:

«Уҡы! Бөтә нәмәне яратыусы Раббың исеме менән уҡы. Ул кешене ойошҡан ҡандан барлыҡҡа килтерҙе. Уҡы. Һинең Раббың Аллаһ − сикһеҙ йомарт. Ул бер нәмә лә һорамайынса бирә. Ул ҡәләм менән яҙырға Өйрәтеүсе. Кешегә ишетеү, күреү һәм аңлау һымаҡ һәләттәр биреп, һәм аяттар индереү менән дәлилдәр биреп, белмәгән нәмәләрен Өйрәтеүсе»,

− тигән аяттарҙы әйтә.

Мөхәммәд был аяттар менән Хәдижәгә ҡайта ла:

«Мине урандыр, мине урандыр», − тип өндәшә. Уның ҡурҡыуы бөткәнгә тиклем ул уны урандыра. Ул:

«Йә Хәдижә, минең менән нимә булды?»

− тип үҙе менән булған хәлде һөйләй.

Шунан һуң:

«Мин, пәйғәмбәрлектең ауырлығын күтәрә алмаҫмын һәм халҡым мине үлтерер, тип ҡурҡам» − ти.

Шул саҡта Хәдижә :

«Юҡ! Ҡыуан! Аллаһ менән ант итәм, һине Аллаһ бер ҡасан да кәмһетмәҫ, сөнки һин туғанлыҡ ептәрен ныҡ һаҡлайһың, гел хаҡ һүҙ һөйләйһең, бәлә килгәндә, көсһөҙҙәргә ярҙам итәһең», − ти.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың “Фазаилүл Хәбиб” китабынан

Ләйсән Бәхтиева тәржемәһе

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Люля-кебаб

650 г фарш  2 һуған  тоҙ, борос  тәмләткестәр  ләүәш (теләк буйынса)  6-8 ағас таяҡса   Маринадланған һуған:  1 һуған  1 балғалаҡ аш һеркәһе (9 %)   Әҙерләү: Фаршҡа ваҡ итеп туралған һуғанды, тәмләткестәрҙе ҡушып тасҡағыҙ, бер аҙ һуҡҡылап алығыҙ. Һуңынан ярты сәғәткә һыуытҡысҡа...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...