Пәйғәмбәребеҙ ﷺ эскән эсемлектәр тураһында

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ эскән эсемлектәр тураһында

Аллаһ Рәсүле ﷺ һәр йотом һыуҙы эсер алдынан «Бисмилләһ» тип әйткән, йотомдар араһында тын алған, һәр өс йотомдан һуң «Әлхәмдүлилләһ» тип әйтер булған. Ул һыуҙы бәләкәй йотомдар менән һурып ҡына эскән, төп күтәреп эсеп ҡуймаған. Ҡайһы берҙә бер тында бөткәнсә эскән. Һауыт эсенә тынын өрмәгән. Үҙенән ҡалған һыуҙы унан уң яҡта торған кешегә бирә торған ғәҙәте булған.

Бер заман Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ һөт менән бал ҡушылған эсемлек алып киләләр. Ул уны эсеүҙән баш тарта: «Ике төрлө эсемлек бер эсемлек кеүек һәм ике тәмләткес бер һауытта», – ти ҙә, дауам итә: «Мин һеҙҙе уны эсеүҙән тыймайым, әммә мин бөйөклөктө яратмайым һәм донъя артыҡлыҡтары өсөн яуап тотҡом килмәй».

Сәхәбәләрҙән еткерелгәнсә, Рәсүлебеҙ ﷺ, Ҡәғбә тирәләй тәүәф ҡылған саҡта, Зәм-зәм шишмәһе эргәһенә килеп, унан һыу эсергә була. Шул саҡ ул киҫмәктә (ағас һауытта) ебетелгән финиктарҙы күреп ҡала. Башҡалар килеп, ундағы финиктарҙы ашайҙар һәм шунан уҡ һыу эсәләр икән. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ киҫмәккә ҡарап: «Миңә эсергә бирегеҙ әле», − ти. Ғәббәс: «Йә Рәсүлуллаһ! Был эсемлеккә күп ҡул ҡағылған, әйҙәгеҙ мин һеҙгә өйҙән бынан таҙараҡ, өҫтө ябыулы көршәк менән һыу алып киләм», − ти. Ул ﷺ: «Юҡ. Миңә ошо һауыттан эсерегеҙ. Мин мосолмандарҙың ҡулдарының бәрәкәтен алырға теләйем», − тип, шул һауыттан эскән.

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ керамиканан эшләнгән ҡомғаны булған, уны ул тәһәрәт алыр өсөн ҡулланған һәм унан эскән. Кешеләр аң ингән бәләкәй балаларын Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ өйөнә ебәрер булған. Был балаларҙы берәү ҙә ҡыумаған. Балалар Рәсүлебеҙҙең ﷺ ҡомғанында һыу тапһалар, шунан эскәндәр һәм шул һыуҙы бәрәкәт өсөн йөҙҙәренә, тәндәренә һөрткәндәр.

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ултырыуы тураһында

Күбеһенсә Рәсүлебеҙ ﷺ аяҡ сираҡтарын ҡулдары менән тотоп ултырыр булған. Ашаған саҡта, тубыҡтарын, табандарын йыйып, намаҙ үтәгән кеше һымаҡ ултырған. Ҡайһы саҡ бер тубығы икенсе тубығынан һәм бер табаны икенсе табанынан өҫтәрәк булған. «Мин – ҡол, һәм ҡол һымаҡ ултырам, һәм ҡол кеүек ашайым», − тигән.

Кешеләр менән ултырған саҡта, улар әхирәт тураһында һөйләшһәләр, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ уларға ҡушылып һөйләшкән. Әгәр улар донъя тураһында әңгәмәләшһәләр, Рәсүл дә ﷺ уларға ҡушылған.

Аҙыҡ һәм эсемлектәр тураһында һүҙ сыҡһа, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ҙә, уларға хөрмәт йөҙөнән, әңгәмәлә ҡатнашҡан.

Мәжлестән торғас, Аллаһ Рәсүле ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Сөбхәнәкә Аллаһуммә үә бихәмдикә әшһәдү әл лә иләһә иллә әнтә әстәғфирүкә үә әтүбү иләйк». Шунан: «Был һүҙҙәрҙе миңә Ябраил өйрәтте», − тигән.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Дауыт пәйғәмбәр

Нисек кенә булмаһын, Сәбиғ Дауыттың йөҙөнсө ҡатыны була, ә бер генә ҡатынлы Аурия яңғыҙ ҡала. Һөйгәненән айырылыуҙы Аурия бик ауыр кисерә. Башта әйтелгәнсә, шәриғәттә бындай хәлгә тыйыу булмаһа ла, Аллаһтың яҡын ҡолдары өсөн был ҙур хата була. Дауыттың тәҡүәлек дәрәжәһен күтәрер өсөн, Аллаһу Тәғәлә...


Балаларға ҡағылышлы им-том йолалары

Әйтеп киткәнебеҙсә, хәҙерге ваҡытта бүҫер (өс йән), күкрәк шешен (мастопатия), тимерәү, күҙгә сыҡҡан арпаны һәм сөйәлде имләү, ҡот ҡойоу, мейе үлсәү кеүек йолаларҙы белгән кешеләр юҡ кимәлендә. Яңы тыуған сабый балалар өсөн бик кәрәкле был йолаларҙы белгән, балаларға шуның менән ярҙам күрһәткән...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Халыҡ әйтһә – хаҡ әйтә

Намыҫлы кеше – ырыҫлы кеше. Яҡшы менән юлдаш булһаң – эшең бөтөр, Яман менән юлдаш булһаң – башың бөтөр. Нәфсе шайтан – аҡыл иман Иҫән саҡта йөрөп ҡал, был донъяны күреп ҡал. Аҡсаң булмаһа ла, выжданың булһын. Сәләм бирмәгән бер оятлы, яуап бирмәгән мең оятлы. Күлдең...


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...