Пәйғәмбәребеҙ ﷺ эскән эсемлектәр тураһында

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ эскән эсемлектәр тураһында

Аллаһ Рәсүле ﷺ һәр йотом һыуҙы эсер алдынан «Бисмилләһ» тип әйткән, йотомдар араһында тын алған, һәр өс йотомдан һуң «Әлхәмдүлилләһ» тип әйтер булған. Ул һыуҙы бәләкәй йотомдар менән һурып ҡына эскән, төп күтәреп эсеп ҡуймаған. Ҡайһы берҙә бер тында бөткәнсә эскән. Һауыт эсенә тынын өрмәгән. Үҙенән ҡалған һыуҙы унан уң яҡта торған кешегә бирә торған ғәҙәте булған.

Бер заман Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ һөт менән бал ҡушылған эсемлек алып киләләр. Ул уны эсеүҙән баш тарта: «Ике төрлө эсемлек бер эсемлек кеүек һәм ике тәмләткес бер һауытта», – ти ҙә, дауам итә: «Мин һеҙҙе уны эсеүҙән тыймайым, әммә мин бөйөклөктө яратмайым һәм донъя артыҡлыҡтары өсөн яуап тотҡом килмәй».

Сәхәбәләрҙән еткерелгәнсә, Рәсүлебеҙ ﷺ, Ҡәғбә тирәләй тәүәф ҡылған саҡта, Зәм-зәм шишмәһе эргәһенә килеп, унан һыу эсергә була. Шул саҡ ул киҫмәктә (ағас һауытта) ебетелгән финиктарҙы күреп ҡала. Башҡалар килеп, ундағы финиктарҙы ашайҙар һәм шунан уҡ һыу эсәләр икән. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ киҫмәккә ҡарап: «Миңә эсергә бирегеҙ әле», − ти. Ғәббәс: «Йә Рәсүлуллаһ! Был эсемлеккә күп ҡул ҡағылған, әйҙәгеҙ мин һеҙгә өйҙән бынан таҙараҡ, өҫтө ябыулы көршәк менән һыу алып киләм», − ти. Ул ﷺ: «Юҡ. Миңә ошо һауыттан эсерегеҙ. Мин мосолмандарҙың ҡулдарының бәрәкәтен алырға теләйем», − тип, шул һауыттан эскән.

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ керамиканан эшләнгән ҡомғаны булған, уны ул тәһәрәт алыр өсөн ҡулланған һәм унан эскән. Кешеләр аң ингән бәләкәй балаларын Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ өйөнә ебәрер булған. Был балаларҙы берәү ҙә ҡыумаған. Балалар Рәсүлебеҙҙең ﷺ ҡомғанында һыу тапһалар, шунан эскәндәр һәм шул һыуҙы бәрәкәт өсөн йөҙҙәренә, тәндәренә һөрткәндәр.

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ултырыуы тураһында

Күбеһенсә Рәсүлебеҙ ﷺ аяҡ сираҡтарын ҡулдары менән тотоп ултырыр булған. Ашаған саҡта, тубыҡтарын, табандарын йыйып, намаҙ үтәгән кеше һымаҡ ултырған. Ҡайһы саҡ бер тубығы икенсе тубығынан һәм бер табаны икенсе табанынан өҫтәрәк булған. «Мин – ҡол, һәм ҡол һымаҡ ултырам, һәм ҡол кеүек ашайым», − тигән.

Кешеләр менән ултырған саҡта, улар әхирәт тураһында һөйләшһәләр, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ уларға ҡушылып һөйләшкән. Әгәр улар донъя тураһында әңгәмәләшһәләр, Рәсүл дә ﷺ уларға ҡушылған.

Аҙыҡ һәм эсемлектәр тураһында һүҙ сыҡһа, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ҙә, уларға хөрмәт йөҙөнән, әңгәмәлә ҡатнашҡан.

Мәжлестән торғас, Аллаһ Рәсүле ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Сөбхәнәкә Аллаһуммә үә бихәмдикә әшһәдү әл лә иләһә иллә әнтә әстәғфирүкә үә әтүбү иләйк». Шунан: «Был һүҙҙәрҙе миңә Ябраил өйрәтте», − тигән.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан

2026-09-01 (Рабиғел әүүәл, 1448 йыл.) №9.


Ҡыҙым йәнһүрәттәргә ныҡ мыуығып китте

Һуңғы ваҡытта балам сит ил йәнһүрәттәрен һәм сериалдарын даими рәүештә ҡарай. Геройҙарына телмәрендә, кейем стилендә, ҡыҙыҡһыныуҙарында оҡшарға тырыша. Ә ундағы өҫтөнлөктәр беҙҙең ғаиләлә һәм йәмғиәттә ҡабул ителгәндәрҙән айырыла. Ҡыҙымдың әле үҫмер генә булыуы мине борсой. Нимә...


Ябай ғына сәйәхәт түгел...

Бөтә нәмәнең аҙағы булған кеүек, һәр беребеҙҙең тыны менән һурып алырҙай булып көтөп алған сәфәре тамамланып килә, һөҙөмтәһе күркәм: ике көн эсендә ун ике изгегә зыярат ҡылдыҡ, әлхәмдүлилләһ! Төркөмөбөҙ татыу, үҙ-ара ихтирамлы, иғтибарлы булды, сауап алырға теләп, әле береһе, әле икенсеһе, төрлө...


Һандыҡта нимә бар?

Башҡалабыҙҙың иҫтәлекле урындарының береһенә әйләнгән «Каруанһарай» cауҙа һәм күргәҙмә үҙәгендә башҡорт халыҡ ижадының матур өлгөләрен тәшкил иткән һуғылған балаҫ, милли орнаменттар менән биҙәлгән өҫ һәм баш кейемдәре, төрлө көнкүреш әйберҙәре һәм башҡа бик күп тауарҙар тәҡдим...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр ҙә мин, әйтәйек, йәмәғәт менән уҡылған төнгө (йәстү) намаҙының дүртенсе рәҡәғәтендә генә килеп ҡушылһам, ғибәҙәтем ҡабул булһын өсөн, тағы ла нисә рәҡәғәт уҡып сығырға тейешмен мин? Һәм нисә тапҡыр тәшәһһүд (Әт-Тәхиәтте) уҡырға кәрәк? Мәсбүк – йәмәғәт намаҙына бер йәки бер нисә...


Һөлөк менән дауалау

Йософ Төркмәни «Әл муғтәмәд» китабында: «Һөлөктө кешенең, күҙ сите, биттәре, сираҡтары (голень) кеүек көсһөҙ ағзаларына һәм башҡа ауыртҡан проблемалы урындарына ултыртҡанда файҙа бирә.   Ул, бигерәк тә балалар һәм ҡатын-ҡыҙҙар, физик хеҙмәт менән аҙ шөғөлләнгәндәр өсөн,...