Пәйғәмбәребеҙ ﷺ эскән эсемлектәр тураһында

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ эскән эсемлектәр тураһында

Аллаһ Рәсүле ﷺ һәр йотом һыуҙы эсер алдынан «Бисмилләһ» тип әйткән, йотомдар араһында тын алған, һәр өс йотомдан һуң «Әлхәмдүлилләһ» тип әйтер булған. Ул һыуҙы бәләкәй йотомдар менән һурып ҡына эскән, төп күтәреп эсеп ҡуймаған. Ҡайһы берҙә бер тында бөткәнсә эскән. Һауыт эсенә тынын өрмәгән. Үҙенән ҡалған һыуҙы унан уң яҡта торған кешегә бирә торған ғәҙәте булған.

Бер заман Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ һөт менән бал ҡушылған эсемлек алып киләләр. Ул уны эсеүҙән баш тарта: «Ике төрлө эсемлек бер эсемлек кеүек һәм ике тәмләткес бер һауытта», – ти ҙә, дауам итә: «Мин һеҙҙе уны эсеүҙән тыймайым, әммә мин бөйөклөктө яратмайым һәм донъя артыҡлыҡтары өсөн яуап тотҡом килмәй».

Сәхәбәләрҙән еткерелгәнсә, Рәсүлебеҙ ﷺ, Ҡәғбә тирәләй тәүәф ҡылған саҡта, Зәм-зәм шишмәһе эргәһенә килеп, унан һыу эсергә була. Шул саҡ ул киҫмәктә (ағас һауытта) ебетелгән финиктарҙы күреп ҡала. Башҡалар килеп, ундағы финиктарҙы ашайҙар һәм шунан уҡ һыу эсәләр икән. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ киҫмәккә ҡарап: «Миңә эсергә бирегеҙ әле», − ти. Ғәббәс: «Йә Рәсүлуллаһ! Был эсемлеккә күп ҡул ҡағылған, әйҙәгеҙ мин һеҙгә өйҙән бынан таҙараҡ, өҫтө ябыулы көршәк менән һыу алып киләм», − ти. Ул ﷺ: «Юҡ. Миңә ошо һауыттан эсерегеҙ. Мин мосолмандарҙың ҡулдарының бәрәкәтен алырға теләйем», − тип, шул һауыттан эскән.

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ керамиканан эшләнгән ҡомғаны булған, уны ул тәһәрәт алыр өсөн ҡулланған һәм унан эскән. Кешеләр аң ингән бәләкәй балаларын Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ өйөнә ебәрер булған. Был балаларҙы берәү ҙә ҡыумаған. Балалар Рәсүлебеҙҙең ﷺ ҡомғанында һыу тапһалар, шунан эскәндәр һәм шул һыуҙы бәрәкәт өсөн йөҙҙәренә, тәндәренә һөрткәндәр.

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ултырыуы тураһында

Күбеһенсә Рәсүлебеҙ ﷺ аяҡ сираҡтарын ҡулдары менән тотоп ултырыр булған. Ашаған саҡта, тубыҡтарын, табандарын йыйып, намаҙ үтәгән кеше һымаҡ ултырған. Ҡайһы саҡ бер тубығы икенсе тубығынан һәм бер табаны икенсе табанынан өҫтәрәк булған. «Мин – ҡол, һәм ҡол һымаҡ ултырам, һәм ҡол кеүек ашайым», − тигән.

Кешеләр менән ултырған саҡта, улар әхирәт тураһында һөйләшһәләр, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ уларға ҡушылып һөйләшкән. Әгәр улар донъя тураһында әңгәмәләшһәләр, Рәсүл дә ﷺ уларға ҡушылған.

Аҙыҡ һәм эсемлектәр тураһында һүҙ сыҡһа, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ҙә, уларға хөрмәт йөҙөнән, әңгәмәлә ҡатнашҡан.

Мәжлестән торғас, Аллаһ Рәсүле ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Сөбхәнәкә Аллаһуммә үә бихәмдикә әшһәдү әл лә иләһә иллә әнтә әстәғфирүкә үә әтүбү иләйк». Шунан: «Был һүҙҙәрҙе миңә Ябраил өйрәтте», − тигән.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


Сабир хәҙрәт

2005 йылдың яҙ башы. Башҡортостан телевидениеһынан Ғафури районы Сәйетбаба ауылында төшөрөләсәк «Ҡуласа» тапшырыуы тураһында хәбәр килгәс, тыуған ауылыма юлландым. «Ҡуласа» тапшырыуының авторы һәм алып барыусыһы Әлфиә Сәлимйән ҡыҙы Батталова тапшырыуҙың темаһын һәм маҡсатын...


Мал тотоу – ҡот тотоу

(йәки әсәйемдең ауылдаш ҡатындың күҙһенгән һыйырын миңә нисек тәрбиәләргә өйрәтергә тырышыуы)   Электән һәр оҫта үҙ һөнәрен өйрәнсеккә ҡалдырған. Нәҫелдән килгән оҫталыҡмы, ҡайҙалыр, йә кемдәндер өйрәнгәнһеңме – мөһим түгел. Эшеңде дауам итеүсе үҙ һөйәгең булһа, тағы ла яҡшылыр...


Фани донъя – командировка ғына

Яңыраҡ ҡына билдәле дин әһеленең интервьюһын уҡып ултырғайным. Уның бигерәк тә: «Фани донъя – командировка ғына, ваҡыты еткәс, барыбыҙ ҙа мәңгелек йорт – Әхирәткә ҡайтабыҙ», – тигән һүҙҙәре күңелдә ҡалды һәм уйға һалды. Ысынлап та, иртәме, һуңмы, бар йән эйәһе:...


Мандарин бәлеше

  Ҡамыр өсөн: 1 йомортҡа 50 г шәкәр 60 мл көнбағыш майы 100 мл һөт 1 балғалаҡ ванилин 1 балғалаҡ ҡамыр йомшартҡыс 160 г он 4-5 мандарин 1 аш ҡалағы аҡ май 1-2 аш ҡалағы шәкәр   Әҙерләү: Мандариндарҙы, ҡабығынан әрсеп, урталай киҫегеҙ. Бешерәсәк табаға (20 см диаметрында) май...