Мәрт мөғжизәләре

Мәрт мөғжизәләре

Мәрт мөғжизәләре

Тыуыу

...Йәйге айлы төн. Июнь баштарында ғына була тоған сафлыҡ бөркөлә тирә-йүндән. Тауҙар, ағастар, үләндәр, бөтә донъя яп-яҡты – ай нурына солғанып, ниндәйҙер мөғжизә көткәндәй сихри тынғылыҡҡа сумған. Серҙәре мәңге асылып бөтмәҫ икһеҙ-сикһеҙ йыһанда – меңәрләгән йондоҙҙар араһында – саң бөртөгөндәй генә ер шары юлдашы ай менән, үҙҙәрен барлыҡҡа килтереүсене данлағандай, Ул күрһәткән юлдан һис тайпылмай, тик үҙҙәре генә аңлаған телдә һөйләшәләр кеүек...

Өйҙән ир кеше килеп сыҡты, борсолоуы йөҙөнә сыҡҡан. Ниҙелер көткәндәй, ишек алдында йөрөп алды, ауыл өҫтөндә ишетелгән тауыштарға ҡолаҡ һалды, ҡаршылағы тауға күҙ ташланы. Тәбиғәттең тыныслығы ирҙең күңеленә күсте, күтәрелеп айға ҡараны, уныһы, бының хәлен аңлағандай, көмөштәй нурҙары менән ҡосоп алды. Айҙың матурлығына һоҡланып, нурҙарына ҡойоноп, рәхәтлек кисереп ултырғанда, өйҙән яңы тыуған сабый тауышы ишетелде. Ир ҡыуанысынан тороп баҫты, башынан, ҡыҙым тыуһа, Айһылыу тип исем ҡушам, тигән уй үтте.

Өс ҡыҙҙан һуң тыуған Айһылыу татыу ғаиләлә атай иркәләүен, әсәй хәстәрен, ҡартәсәй яратыуын, апай-һеңлеләр иғтибарын татып, иркәләнеп үҫте. Өфөлә урта мәктәпте тамамлаған үҙе сибәр, шаян, тиктормаҫ һәм шул уҡ ваҡытта аҡыллы ҡыҙ, яҙмыш ҡушыуы буйынса ата йортона ҡайтты һәм эшкә төштө.

Йәшлек

Әхирәте менән ауылдан ауылға йөрөп, магазиндарҙа ҡуйылған электр ҡоролмаларын тикшерҙеләр, боҙолған-дарын йүнәттеләр. Кис клубтарға йөрөп, йәштәр менән бейеп, күңел астылар. Ут кеүек дәртле, эштә лә, уйында ла янып торған ҡыҙҙарға күҙ атыусылар күп булды. Айһылыу, аҡыллы, баҫалҡы Фәнилдең һөрмәле күҙҙәренә ғашиҡ булып, уны һайланы. Матур ғына итеп йәшәп киттеләр, тик бер нисә айҙан Фәнилде ике йылға армияға алдылар. Бала тыуырын көтөп, иркәләнеп кенә йәшәгән Айһылыуға был мәңгелеккә айырылышыу кеүек тойолдо, тормошонда бер йәм дә ҡалмағандай булды. Ул ҡайғыға батты. Бала тыуыр мәл етте. Бик ҡаты ауырыны Айһылыу, хатта ауыртыныуға сыҙай алмай, тәҙрә аҫтындағы батареяны урынынан ҡуҙғатты.

Үткән быуаттың 80-се йылдарында ауылдарҙа мәсеттәр юҡ тиерлек, булғандарының да ишектәре бикле. Ҡөрьән тотоп ултырған имамдар ҙа юҡ, халыҡ һуҡыр һәм һаңғырау ине. Айһылыу ҙа бисмилләһте белмәне: “Йә Аллам, балаҡайымды иҫән-һау табырға насип ит!” – тип доға ҡылып, Аллаһтан ярҙам һорарға кәрәклеге башына ла инеп сыҡманы.

Бала менән әсә өйгә ҡайттылар, ошндай ҡыуаныслы мәлдә эргәһендә иң яҡын кешеһенең булмауы Айһылыуҙың күңелен һағышландырҙы, балаға ҡарап Фәнилен иҫенә төшөрҙө. Әсәһе ҡыҙының хәлен аңлап, үҙҙәренә алып ҡайтты. Бер нисә көн әсәй эргәһендә йәшәп, күңеле тынысланып ҡалды Айһылыуҙың. Тик бер көн иртәнсәк бала илағанға ла уянманы йәш әсә.

Осоу

Айһылыу йоҡоға талды. Матур аҡ йөҙө, алһыуланып торған бит остары, үксәһендәге тамырҙың саҡ-саҡ ҡына булһа ла һуғып тороуы уның тере икәнлеген белдерә. Әммә Айһылыуҙың йәне, баланың ышаныслы ҡулдарҙа икәнен тойғандай, Мәңгелектең үҙенә табан юл алды.

Бына ул, йәш сибәр ҡыҙ, оҙон сәстәре түбәһенә өйөп ҡуйылған, ҡара ерлектә ҡып-ҡыҙыл розалар төшөрөлгән күлдәктә, бейек үксәле ҡыҙыл туфлиҙарҙа йәм-йәшел ағастар араһында баҫып тора. Шулай торған ерҙән ҡапыл ниндәйҙер көс тарафынан еңел генә күккә күтәрелә башланы. Бер ере лә һелкенмәй, төп-төҙ генә оса. Бына ағастар аҫта ҡалды, өйҙәр, тауҙар, ер ҙә артта ҡалды, хатта ҡояш та артта тороп ҡалды, ә Айһылыу һаман күтәрелә лә, күтәрелә...

(Дауамы бар)

Айһылыу Сәләхова, Сибай ҡалаһы

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Балаларға ҡағылышлы им-том йолалары

Әйтеп киткәнебеҙсә, хәҙерге ваҡытта бүҫер (өс йән), күкрәк шешен (мастопатия), тимерәү, күҙгә сыҡҡан арпаны һәм сөйәлде имләү, ҡот ҡойоу, мейе үлсәү кеүек йолаларҙы белгән кешеләр юҡ кимәлендә. Яңы тыуған сабый балалар өсөн бик кәрәкле был йолаларҙы белгән, балаларға шуның менән ярҙам күрһәткән...


Шәүүәл айы

Рамаҙан айынан һуң Шәүүәл айы башлана. Рамаҙанда иһә һәр хаҡ мосолман күберәк изегелектәр эшләп ҡалырға ашыҡһа, тырышһа, Шәүүәл айы ла беҙгә ошо яҡшылыҡтарыбыҙҙы тағы ла арттырырға, байытырға мөмкинлек бирә. Бәлки, тотҡан ураҙаларҙа хата-кәмселектәр булғандыр, йә ҡайһы бер көндәре тороп ҡалғандыр,...


Дауыт пәйғәмбәр

Нисек кенә булмаһын, Сәбиғ Дауыттың йөҙөнсө ҡатыны була, ә бер генә ҡатынлы Аурия яңғыҙ ҡала. Һөйгәненән айырылыуҙы Аурия бик ауыр кисерә. Башта әйтелгәнсә, шәриғәттә бындай хәлгә тыйыу булмаһа ла, Аллаһтың яҡын ҡолдары өсөн был ҙур хата була. Дауыттың тәҡүәлек дәрәжәһен күтәрер өсөн, Аллаһу Тәғәлә...


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...


Һөйәк һурпаһы

Һурпаны әҙерләү өсөн һөйәктәр, алма һеркәһе, ҡара борос, зәғферән (куркума) тамыры кәрәк. Дөрөҫ итеп әҙерләнгән һурпала коллаген, аминокислоталар, гликозаминогликандар, микроэлементтар (магний, фосфор, баҡыр, цинк, калий, тимер) күп була. Көтөүҙә йөрөгән, үлән ашаған малдың һөйәктәрен ҡулланырға...