Шөкөр донъя

Шөкөр донъя

Шөкөр донъя

Ҡәҙерле гәзит уҡыусыларыбыҙ! Учалы районында йәшәүсе иманлы ҡәрҙәшебеҙ Зөбәйҙә Ҡәләмованың “Шөкөр донъя” исемле китабы донъя күрҙе. Сираттағы баҫмала автор дини тәрбиә, рухи ҡиммәт булараҡ, уның кеше тормошондағы әһәмиәте хаҡында һөйләй. “Был хеҙмәтем әүҙем тормош менән йәшәргә ынтылған, донъяның ығы-зығыһында юғалып ҡалырға теләмәгән, киреһенсә, рухи байлыҡҡа ынтылған кешеләр өсөн тәғәйенләнә” – ти ул. Һеҙҙең иғтибарға ошо китаптан өҙөктәр тәҡдим итәбеҙ.

Бисмил-ләһир-рахмәәнир-рахиим серҙәре

Әҙәм балалары көн оҙоно ниндәй генә эш башҡармаһын, барыһын да “бисмилла” менән башлайҙар. Өйөңә инер алдынан әйтһәң, шайтан, миңә был йортта урын юҡ, тип ҡасыр; ашар алдынан әйтергә ғәҙәтләнһәң, ризыҡ юҡ бында миңә, тип әйтер. Ошо һүҙ таҙартыу ҡеүәһенә эйә.

“Бисмил-ләһир-рахмәәнир-рахиим” тип һәр ваҡыт әйт!

Дини календарҙа, был изге һүҙҙе 786 мәртәбә ҡабатлаһаң, теләгеңә ирешерһең, тиелә.

Ҡағыҙға 35 мәртәбә яҙып, өйөңдөң ишек башына ҡуйһаң, төрлө яуызлыҡтарҙан һаҡланырһың.

Мөхәррәм айының беренсе көнөндә 130 мәртәбә яҙылған ҡағыҙҙы кеҫәңә һалһаң – ул һине ауырыу, ҡайғы-хәсрәттән аралар.

Йоҡларға ятыр алдынан 21мәртәбә әйтһәң, төрлө насарлыҡтан имен булырһың.

Ошо тылсымлы һүҙҙәрҙең йәшәйешебеҙгә тәрәнерәк үтә һәм тарала барыуына уғата һөйөнөс кисерәм. Айырыуса, йәш быуындың аңына һиҙелерлек көслө тәьҫир итә ул. Ғәҙәттә, дәрестәрҙә аңлатҡанда, бигүк илтифат итә һалып бармаһалар ҙа, көтөлмәгән хәлдәргә юлыҡҡанда күптәр ошо аҫыл һүҙҙәрҙе ҡотҡарыусы сифатында күрә. Шул хаҡта булған хәлде уҡыусыларға бәйән итәһе килә.

Билдәһеҙ йән эйәләре менән осрашҡанда

“Бисмилла”ны әйттем

Булған хәл был.

Бер директор (хәҙер инде мәрхүм) беҙҙең мәктәптә эшләне. Бер серле хәлгә тарығанын үҙе һөйләгәйне. Сентябрь айының сихри төнөндә ул ҡыҙы менән икенсе ауылдан машинаһында Сораманға ҡайтып килгән. Көсөк ауылына китә торған боролмаға еткәс, туҡтап, бер аҙ ғына иген урып алырға булалар. Ҡыҙы тоҡто тотоп тора, ә атаһы ураҡ менән иген ура башлай. Тап шул мәлдә, прожектор нуры һибелгән кеүек, бар тирә-яҡ сағыу яҡтылыҡҡа күмелә. Аталы-ҡыҙлы баштарын ҡалҡытыуға, ни күрәләр: уларҙан бер нисә аҙымда ғына, телеграмм бағанаһы бейеклегендәге мөһабәт һындар быларға ҡарап тора. Ҡыҙы хәрбиҙәрҙеке кеүек баҙлап торған көмөш төҫөндәге кейемдәрен, уларҙың шаҡтай киң яурынлы булғандарын, кәүҙәләренең аҫҡа табан тарая барғанын да абайлап өлгөрә.

Ағай менән уның ҡыҙы бер нисә минутҡа шулай аптырашып-юғалып ҡала. Аңдарына килгәс, әллә ҡыҙыҡһыныуҙан, атай кеше уларға табан бер нисә аҙым яһай (Һуңынан, ул был аҙымын аңларға тырышып, теге йән эйәләре үҙҙәренә тартҡан кеүек тойолдо, тип һөйләр).

Шул саҡ ҡыҙы әсе итеп сәрелдәп ебәрә. Ҡыҙының сыр итеп ҡалыуынан ғына атай кеше ҡапыл айнып китә. Үҙенең белгән бер һүҙен, “Бисмилла”ны ҡабатлай-ҡабатлай, ҡыҙ атаһының ҡулынан тотоп ала ла уны юл ситендә торған машинаға табан әйҙәй. Әммә машинаны тиҙ генә ҡабыҙа алмай. Йәнә “Бисмилла” иҫкә төшә. Бер аҙҙан улар ҡуҙғалып китә. Ныҡ ҡурҡҡас, машина өҫтөндә тегеләр ултырған кеүек тойола. Имен-аман ҡайтып, улар өй алдына туҡтай. Ә ҡапҡа эсенә инеүгә, быларҙы йәнә бер сюрприз һағалап торған. Ире һәм ҡыҙының өйгә ҡайтып инеүен түҙемһеҙлек менән көтөп торған әсәһе ҡапҡаны шар асып, үҙе күтәрмәлә тора икән. Өҫтәүенә, ул төнгө аҡ күлдәген кейеп, ҡулдарын ҡаушырған булған. Ай нуры балҡышында ҡатын кеше икенсе төрлөрәк күренгәндер, моғайын. Тегеләр бында уҡ килеп еткән, тип ҡысҡырып ебәрә былар. Тауыш биргәс кенә, ире тыныслана төшә. Үҙҙәре менән булған хәлде, башҡаларға һөйләһәләр ҙә, уларға ышаныусы кеше булдымы икән? Юғиһә, серле урынға икенсе дуҫтарын алып барып күрһәтмәҫтәр ине. Барһалар, баяғы бағана янында тапалып бөткән үләндәрҙе һәм түңәрәк эҙҙәрен күрәләр. Ҡыҙы менән бәйләнешкә сыҡҡас,бынан бер нисә йыл элек булған хәлде ул ҡайтанан һөйләп биргәйне. Сәйер затты ауылыбыҙҙан тағы бер нисә кеше күргән икән. Кемеһенеңдер алдынан ҡыялатып үтеп киткән. Икенсеһенә, йәлләүес ҡараш ташлаған. Өсөнсөһөнөң алдынан Ҡөрьән сүрәләрен көйләй-көйләй үтеп киткән. Тимәк, ҡасандыр ишеткән бәйәндәр раҫҡа оҡшай: әбейҙәремдең ҡайһы берәүҙәре йәш саҡтарында фермала эшләгәндә, ҡара таңдан тороп эшкә барғанда, ап-аҡ кейемле берәүҙең йылғала тәһәрәт алғанын, йә ат эсереп торғанын күрә торған булған. Ул йылғаны бөгөн Әүлиә шишмәһе тип йөрөтәләр. Тирә-яғын таш менән уратып алынған ҡәберлекте Әүлиә ҡәберлеге тип атайҙар.

Шундай һорау тыуа. Сәйер һындар ниндәй заттан булған? Был һорауға яуапты “Ҡырҡ сөъәл” тигән китаптан табырға мөмкин. Йәһүд ғалимдарының Мөхәммәд Пәйғәмбәргә ﷺ биргән 40 һорауҙың унынсыһына яуап килтерелә: Аллаһу Тәғәлә ерҙе ете ҡатлы итеп яратҡан. Һәр ҡат араһында атмосфера. Беренсе ҡатта кешелек, үҫемлек, хайуандар, икенселә − ендәр, өсөнсөлә − Аллаһу Тәғәлә тарафынан ҡәһәрләнгәндәр, дүртенселә − тамуҡ утын дөрләтеү өсөн әҙерләнгән көкөрт таштары, бишенселә − зәһәр ағыулы саяндар мыжғыша. Алтынсыла − шөкәтһеҙ йән эйәләре, ә етенселә – иблис. Юғарыла телгә алынған йән эйәләренең ҡайһы донъянан килеүе тураһында бары бер Аллаһу Тәғәлә генә белә.

Зөбәйҙә Ҡәләмова, “Шөкөр донъя” китабынан

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Шайтан яҙмалары

Сөһәйел, ҡысҡыр!   Хафиз урамындағы матч, эй, көсөргәнешле булды ла инде бөгөн. Мин малайҙар араһында ыҙғыш тыуҙырҙым! Күҙ алдына килтерәһегеҙме: тик торғанда! Һа-һа-һа! Барыһы ла уйын уртаһында Сәджәдтең тупты көслө итеп тибеп ебәреүенән башланды. Ул туп Сөһәйелдең битенә килеп бәрелде....


Аллаһ йорто иғтибар үҙәгендә

Ҡалабыҙҙағы Ишембай йәмиғ мәсете һуңғы йылдарҙа бар халыҡтың иғтибар үҙәгенә әйләнде тиһәк, хата булмаҫ. Үткәндәренә лә күҙ һалһаҡ, йөрәктә – йылы хәтирәләр генә. Оҙаҡ йылдар мәсетте имам-хатип Рәфҡәт хәҙрәт етәкләне, уның тырышлығы менән ҡалабыҙҙа иман йорто ҡалҡып сыҡты. Дини ғилем алып...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...


Хәсән Басри тураһында ҡиссалар

Шәкерткә ярҙам итеүҙең файҙаһы Көндәрҙән бер көндә Хәсән Басри болонға сыҡты. Бер оло һыу ситендә туҡталып ҡарап тора ине, күрҙе: бер баҡа, бер күгәүенде арҡаһына мендереп, ҡайҙалыр китеп бара. Хәсән Басри ҡарап торҙо ла: «Был күгәүен ҡайҙа барыр икән?» – тип, артынан китте. Күгәүен бер ағас...


Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Беҙ бәләкәйҙән ишетеп үҫкән «Ағас күрке – япраҡ, кеше күрке − сепрәк» тигән мәҡәл кейемде нисек һайларға кәрәк икәнлеген өйрәтә. Кейем-һалым ҡиәфәтеңә килешле лә, уңайлы ла, өҫ-башыңды ҡапларға ла тейеш. Ә инде мосолман ҡатын-ҡыҙы матур кейенеп кенә ҡалмай, башын да ҡапларға тейеш икәнлеген һәр кем...