«Тура юлға күндер, эй Раббым!..»

«Тура юлға күндер, эй Раббым!..»

Яҙҙың иң матур бер ҡояшлы көнөндә Башҡортостаныбыҙҙың үҙәгендә урынлашҡан Сәйетбаба ауылына юлға сыҡтыҡ. Юлдаштарым менән һүҙебеҙ берегеп, көндөң, тәбиғәттең матурлығына һоҡланып, ауылға барып еткәнде һиҙмәй ҙә ҡалғанбыҙ.

 

Ауылға кергәс тә һул яҡта урынлашҡан Әбйәлил ишан Ҡанһөйәр улының ҡәбере, ауыл эшҡыуарҙары хәстәре менән, матур итеп ҡойма менән уратып алынған. Был боронғо зыяратта башҡа бер ҡәберлек тә ҡалмаған, әммә ошо әүлиәнең ерләнгән урыны ауыл халҡы һәм бында килеп киткән кешеләр өсөн ҙур иҫтәлек, хәтер төйәге һымаҡ.

 Ҡөрьән аяттары бағышлап, ҡәберлек эргәһенән ҡуҙғалғас, күҙебеҙ мыжғып торған ҙур бер иләүгә төштө. Иң көсһөҙ, ләкин иң тырыш зат булған ҡырмыҫҡалар күсе иләүҙе һырып, йәнле тормош алып бара. Берҙәмлектең иң сағыу һынланышы булған ҡырмыҫҡа иләүенә аптырау ҡатыш һоҡланып ҡарап торҙоҡ. Гүйә, бөгөнгө көн ауырлыҡтарына бирешмәй, берҙәм, ныҡ булырға саҡырыусы ишара ине был күренеш.

Юлдың уң яғында урынлашҡан зыяратҡа индек. Ҡәберлектәр, хәҙерге менән үткәнде тоташтырған һымаҡ, өнһөҙ тынлыҡта ҡалған. Ләкин был мәғәнәле тынлыҡ. Уйлай китһәң, күпме яҙмыш, күпме ғүмер!?

Иң бейек һәм мөһабәт ағас үҫкән ҡәберлектә әүлиә заттарҙың береһе Сабир хәҙрәт Халиков ерләнгән. Баҡыйлыҡҡа күсеүҙәренә күпме генә ваҡыт үтмәһен, уларҙың тормош юлы бөгөн дә йәшәйешебеҙгә йән өргән һымаҡ.

Әүлиәләр ҡәбере янында доғалар ҡабул. Быға иманыбыҙ камил. Шуны иҫбатларға тырышҡандай, эргәлә генә бер ҡош, Ҡөрьән аяттары уҡып, доға ҡылып бөткәнсе, һайрауҙан туҡтаманы. Бындағы хозурлыҡтан күңел йомшарып, күҙ йәштәре үҙенән-үҙе аға.

Эй Раббым, әүлиә заттарыңды булдырып, хәҡиҡәт юлын таба алмай аҙашып йөрөгәндәргә тура юл, нәсихәткә мохтаждарға көс һәм илһам бирәһең! Ҡайһылай ғына итеп шөкөр ҡылһаҡ та, телебеҙ зәғиф!

Төш етте. Әтәстәр кемуҙарҙан намаҙ ваҡыты яҡынлауын белгертте. Фәрештәләр төшә торған иң нурлы, һоҡланғыс мәл...

Ауыл өҫтөндә аҙан тауышы ишетелеү менән, беҙ ҙә мәсеткә юлландыҡ.

Иман Йортондағы мөьминдәрҙең мөләйем ҡараштары, ихлас йылмайыуҙары, күңел көҙгөһөндә сағылып, иң аҫыл төҫтәр булып балҡыны. Йөрәк менән йөрәк араһында күҙгә күренмәгән күпер булыр, тип яҙыла китаптарҙа. Шуға күрә, һине яратҡан кешеләрҙең йөрәк йылыһын эске һиҙемләү менән тойоп була. Ул тойғо башҡа йылылыҡҡа оҡшамаған. Үҙенән-үҙе күңелдә доға хасил була: «Ауылдаштарымдың күңелендәге эскерһеҙ ябайлыҡты, ихлас алсаҡлыҡты бер үк кәметмә, Раббым, киләсәк быуындарын иманлы ҡыл, төрлө афаттарҙан һаҡла!»

Үҙебеҙ ҡайтыр юлда булһаҡ та, күңелебеҙ Сәйетбабала ине. Аңлатып булмаҫлыҡ йылы хис-тойғолар менән ҡанатланып, кемуҙарҙан тәьҫораттар менән бүлешеп, дәртләнеп килгәндә, юлдың ситендә генә ике торнаны күреп хайран ҡалдыҡ! Улар тик кенә баҫып тормай, әкиәт ҡоштары һымаҡ, зауыҡлы бейеү башҡара ине.

Мөғжизә бының менән генә бөтмәне әле, тигәндәй, бер аҙҙан ҡаршыбыҙҙа матур йәйғор хасил булды. Ундайҙы күрергә күнеккән юлдаштарым миңә ҡарап тын ғына йылмая ине...

 

Гөлнур Сәфәрғолова,

Өфө ҡалаһы

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Оҙаҡ йәшәү серҙәре

Окинава Япон утрауында йәшәүселәрҙең уртаса ғүмер оҙонлоғо ҡатын-ҡыҙҙар араһында 92, ир-егеттәр араһында 88 йәш. Бының сере куркума (һинд зәғферәне) нигеҙендә әҙерләнгән эсемлектәр ҡулланыуҙа, тигән фекерҙә ғалимдар. Эсемлекте даими ҡулланыу онкология сирҙәрен кәметә, инсульт, инфаркт осраҡтарын...


Милли кейем

Милли кейем – ул халҡымдың Сағылышы, йөҙө. Оҫта ҡулы, көс-ҡеүәте, Сәсәнлеге, һүҙе. Ҡыҙҙарының гүзәллеге, Ир-атының сәме. Ағинәйҙәр аҡылы ла, Аҡһаҡалдар ғәме. Милли кейем – ул халҡымдың Ҡабатланмаҫ йәме. Бал, ҡорото, сәксәгенең, Ҡымыҙының тәме. Меңдәр янында танытҡан Рух...


Ни ҡылаһың – шул ҡайта

Мәктәптә барыбыҙ ҙа математика дәрестәрен уҡыныҡ. Унда, иҫәпләп, һанарға ғына өйрәнмәнек, төрлө математик закондарҙы ла үҙләштерҙек. Миңә иң ныҡ иҫтә ҡалған закон – пропорционаллек, йәиһә ике дәүмәл араһында математик бәйлелек. Бында бер дәүмәлдең артыуы икенсеһенең артыуына килтерә. Тимәк,...


Әжәл менән яғалашҡанда

Ғәмәлдә, әсә менән ҡыҙ серҙәш була, тиҙәр. Бәлки, күпселектә шулайҙыр ҙа. Ә бына, һикһән йәшкә еткәнсе, оҙон ғүмер юлы үткән кешегә төрлөһөн осратырға тура килде.   Нуриман районының Яманйылға урман хужалығында эшләп йөрөгәнемдә, дөйөм ятаҡханала урман хужалығы техникумында үҙ аллы уҡып...


Сөләймән һәм Билҡис

Мөнҙир Сөләймән менән булған хәлдәр тураһында бөтәһен дә һөйләп биргәс, Билҡис Сөләймәндең пәйғәмбәр икәнен һәм уның менән көрәшеүҙән мәғәнә булмаҫын аңлай.   Ул пәйғәмбәргә, уның янына барырға һәм уның дине менән танышырға йыйыныуын белдереп, хат яҙа. Хатты сапҡын менән ебәрә һәм...