Пәйғәмбәребеҙҙең сифаттары, исемдәре һәм шәжәрәһе

Пәйғәмбәребеҙҙең сифаттары, исемдәре һәм шәжәрәһе

Пәйғәмбәребеҙҙең   сифаттары, исемдәре һәм шәжәрәһе

Пәйғәмбәребеҙҙең тыуған көнөнә килгәндә, уның Фил йылында тыуғанына шик юҡ. Әммә, бынан һуң утыҙ йыл үткәс, йәки ҡырҡ көн үткәс, донъяға килгән, тип тә әйтелгән. Барыһы ла Пәйғәмбәрҙең Рәбиғел әүүәл айында, дүшәмбе көн тыуғанлығы менән килешә. Кемдер, был айҙың ике төнө үткәс, ти, икенселәр − һигеҙенсе төнөндә, кемдер, унынсы төнөндә тыуған, тип баралар. Иң таралғаны, нығыраҡ билдәлеһе − айҙың ун икенсе төнөндә тыуған, тигән фекер.

Рәсүлебеҙҙең әсәһе уға ауырлы саҡта, атаһы мәрхүм була. Артабан уны олатаһы Ғәбделмоталлиб, ҡурсалап, тәрбиәләй башлай. Һигеҙ йәш тулыуға, олатаһы мәрхүм була. Шунан уны атаһының бер туған ағаһы Әбү Талиб (Ғәлиҙең атаһы) үҙ ҡанаты аҫтына ала. Әсәһенең исеме − Әминә Үәхб ҡыҙы. Пәйғәмбәребеҙгә алты йәш булғанда, ул әхирәткә күсә.

Шулай уҡ, уға биш йәш булғанда, тип тә әйтелгән. Уны имеҙеүсе ҡатын − Хәлимәт, Хәүәзин ырыуынан (ҡәбиләһенән) була. Мәккәлә йәшәгәндә, ҡырҡ йәшендә уға пәйғәмбәрлек килә: бөтөн кешелеккә Пәйғәмбәр итеп ебәрелә. Ун өс йыл ул ҡалала дин тарата. Шунан Мәҙинә ҡалаһына күсә (хижрә ҡыла). Унда ун йыл ғүмер итә.

Берҙәм фекер буйынса − Мөхәммәд 63-кә тиклем йәшәй. Ул Мәҙинә ҡалаһына (күсенгәндә) Рәбиғел-әүүәл айының 12-се көнөндә, дүшәмбе барып инә. Хәким һәм имам Әхмәд: «Ул (Пәйғәмбәр ) дүшәмбе көн тыуған, Мәккәнән дүшәмбе көн мөһәжир (күсенеүсе) булып юлға сыҡҡан, Мәҙинәгә дүшәмбе барып еткән һәм дүшәмбе мәрхүм булған», − тип әйткәндәр. Шулай итеп, хижри календаре дүшәмбенән башланған.

Пәйғәмбәребеҙ үҙ ғүмерендә бөтәһе ун дүрт ҡатынға өйләнә. Икенсе риүәйәттә, уның ун өс ҡатыны булған, тиелә. Мәрхүм булғанда, туғыҙ ҡатыны ҡала.

Тәүге ҡатыны Хуайлид ҡыҙы Хәдиджә (Хәҙисә) була. Ул ҡатындар араһында беренсе булып Ислам динен ҡабул итә һәм ул бар ҡатындарҙың хужабикәһе (госпожа) булып һанала. Артабан ул Зәмғәт ҡыҙы Сәүҙәгә, шунан Әбү Бәкерҙең ҡыҙы Ғәйшәгә өйләнә. Уларҙың барыһын да Мәккәлә саҡта ала. Мәҙинә ҡалаһында Ғүмәрҙең ҡыҙы Хафсаға, Үмәйәт ҡыҙы Өммә Сәләмәгә, Әбү Суфьяндың ҡыҙы Өммә Хәбибәгә өйләнә. Был алты ҡатын ҡорайыш ҡәбиләһенән була.

Артабан ул Бану Мосталаҡ ҡәбиләһенән Харис ҡыҙы Жәүәйрийәгә, Хүәййә ҡыҙы Сафияға өйләнә. Джәхшә ҡыҙы Зәйнәб, Зәйд Харис улы менән айырылышҡас, Рәсүлебеҙгә кейәүгә сыға. Ул Бану Хәшим ҡәбиләһенән була. Зәйнәбте йомартлығы арҡаһында «фәҡирҙәр әсәһе» тип йөрөтәләр, Пәйғәмбәребеҙ был донъянан киткәс, уның артынан ҡатындарынан беренсе булып Зәйнәб әхирәткә күсә. Шунан ул Бану Хәшим ҡәбиләһенән Харис ҡыҙы Мәймүнәгә, Бану Һиләл ҡәбиләһенән Хузаймат ҡыҙы Зәйнәбкә, Киндат һәм Кәлб ҡәбиләләренән булған ҡатындарға өйләнә.

(Дауамы бар)

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың “Фазаилүл Хәбиб” китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Нимә ул оялсанлыҡ?

Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә алдында йәки кешеләр алдында ғәйеп эш ҡылып ҡуйыуҙан ҡурҡыу сәбәпле, күңелдә тыуған баҫалҡылыҡ, тыйнаҡлыҡ. Был күркәм, юғары әхлаҡи сифат кешенең күңел...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...


Иремде юғалттым

Ауыр хәлгә дусар булдым – ҡапыл ғына ҡәҙерле иремде юғалттым. Беҙ 30 йылдан ашыу бергә йәшәнек, бер-беребеҙҙе аңлап, пландар төҙөнөк. Барлыҡ хыялдар бер мәлдә өҙөлдө. Артабан нисек йәшәргә икәнен аңламайым.   Р., Колпино ҡалаһы   Дин белгесе яуабы Был донъяға килгән һәр кеше Аллаһу Тәғәлә...