Пәйғәмбәребеҙҙең сифаттары, исемдәре һәм шәжәрәһе

Пәйғәмбәребеҙҙең сифаттары, исемдәре һәм шәжәрәһе

Пәйғәмбәребеҙҙең   сифаттары, исемдәре һәм шәжәрәһе

Пәйғәмбәребеҙҙең тыуған көнөнә килгәндә, уның Фил йылында тыуғанына шик юҡ. Әммә, бынан һуң утыҙ йыл үткәс, йәки ҡырҡ көн үткәс, донъяға килгән, тип тә әйтелгән. Барыһы ла Пәйғәмбәрҙең Рәбиғел әүүәл айында, дүшәмбе көн тыуғанлығы менән килешә. Кемдер, был айҙың ике төнө үткәс, ти, икенселәр − һигеҙенсе төнөндә, кемдер, унынсы төнөндә тыуған, тип баралар. Иң таралғаны, нығыраҡ билдәлеһе − айҙың ун икенсе төнөндә тыуған, тигән фекер.

Рәсүлебеҙҙең әсәһе уға ауырлы саҡта, атаһы мәрхүм була. Артабан уны олатаһы Ғәбделмоталлиб, ҡурсалап, тәрбиәләй башлай. Һигеҙ йәш тулыуға, олатаһы мәрхүм була. Шунан уны атаһының бер туған ағаһы Әбү Талиб (Ғәлиҙең атаһы) үҙ ҡанаты аҫтына ала. Әсәһенең исеме − Әминә Үәхб ҡыҙы. Пәйғәмбәребеҙгә алты йәш булғанда, ул әхирәткә күсә.

Шулай уҡ, уға биш йәш булғанда, тип тә әйтелгән. Уны имеҙеүсе ҡатын − Хәлимәт, Хәүәзин ырыуынан (ҡәбиләһенән) була. Мәккәлә йәшәгәндә, ҡырҡ йәшендә уға пәйғәмбәрлек килә: бөтөн кешелеккә Пәйғәмбәр итеп ебәрелә. Ун өс йыл ул ҡалала дин тарата. Шунан Мәҙинә ҡалаһына күсә (хижрә ҡыла). Унда ун йыл ғүмер итә.

Берҙәм фекер буйынса − Мөхәммәд 63-кә тиклем йәшәй. Ул Мәҙинә ҡалаһына (күсенгәндә) Рәбиғел-әүүәл айының 12-се көнөндә, дүшәмбе барып инә. Хәким һәм имам Әхмәд: «Ул (Пәйғәмбәр ) дүшәмбе көн тыуған, Мәккәнән дүшәмбе көн мөһәжир (күсенеүсе) булып юлға сыҡҡан, Мәҙинәгә дүшәмбе барып еткән һәм дүшәмбе мәрхүм булған», − тип әйткәндәр. Шулай итеп, хижри календаре дүшәмбенән башланған.

Пәйғәмбәребеҙ үҙ ғүмерендә бөтәһе ун дүрт ҡатынға өйләнә. Икенсе риүәйәттә, уның ун өс ҡатыны булған, тиелә. Мәрхүм булғанда, туғыҙ ҡатыны ҡала.

Тәүге ҡатыны Хуайлид ҡыҙы Хәдиджә (Хәҙисә) була. Ул ҡатындар араһында беренсе булып Ислам динен ҡабул итә һәм ул бар ҡатындарҙың хужабикәһе (госпожа) булып һанала. Артабан ул Зәмғәт ҡыҙы Сәүҙәгә, шунан Әбү Бәкерҙең ҡыҙы Ғәйшәгә өйләнә. Уларҙың барыһын да Мәккәлә саҡта ала. Мәҙинә ҡалаһында Ғүмәрҙең ҡыҙы Хафсаға, Үмәйәт ҡыҙы Өммә Сәләмәгә, Әбү Суфьяндың ҡыҙы Өммә Хәбибәгә өйләнә. Был алты ҡатын ҡорайыш ҡәбиләһенән була.

Артабан ул Бану Мосталаҡ ҡәбиләһенән Харис ҡыҙы Жәүәйрийәгә, Хүәййә ҡыҙы Сафияға өйләнә. Джәхшә ҡыҙы Зәйнәб, Зәйд Харис улы менән айырылышҡас, Рәсүлебеҙгә кейәүгә сыға. Ул Бану Хәшим ҡәбиләһенән була. Зәйнәбте йомартлығы арҡаһында «фәҡирҙәр әсәһе» тип йөрөтәләр, Пәйғәмбәребеҙ был донъянан киткәс, уның артынан ҡатындарынан беренсе булып Зәйнәб әхирәткә күсә. Шунан ул Бану Хәшим ҡәбиләһенән Харис ҡыҙы Мәймүнәгә, Бану Һиләл ҡәбиләһенән Хузаймат ҡыҙы Зәйнәбкә, Киндат һәм Кәлб ҡәбиләләренән булған ҡатындарға өйләнә.

(Дауамы бар)

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың “Фазаилүл Хәбиб” китабынан

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...


Үтеп барышлай ғына...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан.   Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...


Дөрөҫ туҡланыуҙың әһәмиәте

Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәлә кешене ашау һәм эсеүгә мохтаж итеп яратҡан.   Көнсығыш медицинаһы, Аллаһ тарафынан яратылғандарҙан − кеше булһынмы, хайуанмы, үҫемлекме – һәммәһенең тәбиғи торошон, сифатын һыуыҡ, йылы, ҡоро, еүеш кеүек дүрт элемент билдәләй, тип раҫлай. Дөрөҫ туҡланмау сәбәпле, ошо...


Ҡорбан салыу Аллаһу Тәғәләгә яҡынайта!

«Ҡорбан» һүҙе ғәрәп телендәге «ҡаруба» һүҙенән алынған. Был һүҙ яҡынайыу тигән мәғәнәне бирә. Дин тотҡан кешеләрҙең маҡсаты – Аллаһу Тәғәләгә яҡынайыу, Уның ﷻ рәхмәтенә ирешеү.   Раббыһының ризалығы өсөн ҡорбан салдырған кеше, оло фазиләттәргә...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...