Беренсе кеше

Беренсе кеше

Барлыҡ дини сығанаҡтар, тарихи документтар буйынса кешелек донъяһы үҙенең башын Әҙәм  менән Һауанан  ала. Аллаһу Тәғәлә юҡтан бар иткән Беренсе кеше урындағы хужа, рәсүл һәм пәйғәмбәр булып тора. Ҡайһы бер философтар, ғалимдар, кешене маймылдан барлыҡҡа килгән, тиҙәр.

 

Был «Эволюция теорияһы» тигән теория һуңынан «дарвинизм»ға әйләнде, Англия ғалимы Чарльз Дарвин (1809-1882) башлап ошо теорияны тәҡдим итте. Ғалимдың фекеренсә, барлыҡ төрҙәр (виды) уратып алған мөхиткә, туҡланған ризығына һәм башҡа факторҙарға бәйле. Улар йәшәү өсөн (выживание) тырышалар, төрҙәр үҙгәрә башлай, мутация барлыҡҡа килә. Шуның арҡаһында айырым ваҡыт эсендә маймылдар кешегә әйләнә.

Дарвин һәм уға эйәреүселәр быға дини күҙлектән түгел, ә материализм һәм позитивизм күҙлегенән ҡарағандар. Уларҙың фәнни тикшеренеүҙәр ысулы тәжрибәләр, лаборатор күҙәтеүҙәр үткәреүгә ҡайтып ҡалған.

Маймылдың кешегә әүерелеүенә Ява утрауындағы (ул ваҡытта Англия ере) өс археологик табыш дәлил итеп алынған. Әммә күп палеонтологтар был һөлдәләрҙе кешенеке тип иҫбатлай. Тәүге ике баш һөйәге һәм умыртҡа һөйәге ныҡ серегән, идентификацияға бармай, умыртҡа төҙмө, кәкреме (кәкре булһа, маймыл) – билгеһеҙ. Ләкин ҡайһы бер ғалимдар «эволюция теориһы» тәьҫирендә, был умыртҡаларҙы маймылдыҡы, тип иҫәпләй.

Был ҡалдыҡтар XIX быуат аҙағында табылған. 2,6 һәм 1,8 млн йыл элек йәшәгән тип фаразлана.

Ләкин һуңынан табылған археологик ҡаҙылмалар дарвинизм теорияһы тигән мифты селпәрәмә килтерә.

1972 йылда Ричард Лики Кениялағы Рудольф күле эргәһендә (икенсе исеме Туркана) кеше һөлдәһенең ҡалдыҡтарын таба. Был табыш ошоға тиклем кешенең барлыҡҡа килеү теорияһын бөтөнләй үҙгәртә.

Ғалимдар фекеренсә, был табышҡа 2,8 млн йәш. Быны тапҡан Ричард Лики белдерә: Беҙ был табылған баш һөйәген йә юҡ итергә, йә эволюция теорияһынан ваз кисергә тейеш. Кешенең ҡалдыҡтары быға тиклем табылған ҡалдыҡтарға бөтөнләй оҡшамаған.

Һөлдәнең баш һөйәге ҙур күләмле, мейе ҡыуышлығы ла ҙур була. Был кешенең үҙгәреше этап менән дауам ителмәгәнен, һәм фәндә эволюция теорияһының бөтөнләй урынһыҙ икәнлеген иҫбатлай (Лики Р.Е. Национальный географический том, 143, 198). Табылған баш һөйәге әлеге кешенекенән бер нимә менән дә айырылмай.

Доктор Глин Айзактың археологик ҡаҙылмаларында 300-гә яҡын таш, ҡая таштарын эшкәртеү предметтары табылған. Табылған эш ҡоралдары 2,6 млн йыл элек ҡулланышта булған. Был инде кешеләрҙең юғары аҡыл кимәленә эйә булыуҙарын, юғары кимәлдәге әйберҙәр эшләй белгәндәрен күрһәтә. (Лики Р. Е. Национальный географический том, 143, 108).

Ошо табылған экспонаттар Дарвиндың теорияһын инҡар итеүгә этәргес була. Кеше эволюцияһы үҙгәреш этабы үтмәгән. Киреһенсә, боронғо кешеләр хәҙергеләрҙән бер нимә менән дә айырылмай. Боронғо кешеләр ныҡ, ҙур кәүҙәле булғандар, оҙаҡ йәшәгәндәр. Быға дәлил булып, Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең күп яҙмаларында Әҙәм ғәләйһиссәләмдең ҙур кәүҙәле булыуы телгә алына (Бохари, Әбү Дәүд, Тирмизи).

Тарихсы ибне Джарира әт-Табәри һөйләүенсә, хөрмәтле әсәбеҙ Һауа  гел игеҙәк бала тапҡан: бер ҡыҙ һәм бер малай. Барлығы ҡырҡ бала донъяға тыуҙырған (Әз-Забиди).

Ҡайһы бер хайуандарҙың үҙенсәлектәре тураһында Ҡөрьәндә былай тиелә (мәғәнәһе): “Һәм Аллаһ барлыҡ тереклекте һыуҙан барлыҡҡа килтерҙе; берәүҙәре ҡорһағында йөрөй, ҡайһылары ике аяҡта, ҡайһылары дүрт аяҡта йөрөй. Аллаһу Тәғәлә нимә теләй, шуны барлыҡҡа килтерә. Сөнки ул барыһынан өҫтөн, барыһынан да ҡеүәтле” (сүрә Ән-Нур, 24:45).

 

Рәхимйән Ғәләүетдинов әҙерләне, Белорет районы

 

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Аллаһу Тәғәләнең Ҡөҙрәте менән килгән бәхет

Йырлаған һайын гел генә хискә бирелеп, йә булмаһа, үткәндәр иҫкә төшөп, һағыштарға күмелеп китеп йырлайым. Ошо мәлдә ауыр саҡтар иҫкә төшөп, күҙҙәремә йәштәр тулып, йөрәгем һыҡтап ала.   Балаларымдың береһен етәкләп, икенсеһен күтәреп, яңғыҙ аҡҡош кеүек ике яр ситендә тороп ҡалған ваҡыттар,...


Хаж ҡылыусыларҙы исламға саҡырыу

Пәйғәмбәрлек килгәндең ун беренсе йылында, хаж ҡылыу мәле еткәс, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ, Әбүбәкер менән Ғәлиҙең оҙатыуында, хажиҙар туҡталған урынға бара.   Мина яланында ул үҙ-ара бирелеп һөйләшеп ултырған алты кеше эргәһенә килә. Улар Йәсрибтән килгән Хазрадж ырыуы кешеләре булып сыға. Үҙҙәре...


Аллаһ йорто иғтибар үҙәгендә

Ҡалабыҙҙағы Ишембай йәмиғ мәсете һуңғы йылдарҙа бар халыҡтың иғтибар үҙәгенә әйләнде тиһәк, хата булмаҫ. Үткәндәренә лә күҙ һалһаҡ, йөрәктә – йылы хәтирәләр генә. Оҙаҡ йылдар мәсетте имам-хатип Рәфҡәт хәҙрәт етәкләне, уның тырышлығы менән ҡалабыҙҙа иман йорто ҡалҡып сыҡты. Дини ғилем алып...


Аллаһу Тәғәләнең Сөләймәнде һынауы

Ниндәй сәбәптән Аллаһ Сөләймәнгә һынау ебәргән? Фараздар күп һәм төрлө. Шуларҙың бер нисәһе менән танышайыҡ.   Бөтә кешеләргә лә инеү рөхсәт ителмәгән бер утрауҙа бер мөшрик батша йәшәгән. Уның байлығы һәм көсө тураһында ишетеп, Сөләймән һуғышҡа әҙерләнә. Ул ел ҡанатында кешеләр һәм ендәрҙән...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...