Иммануил Кант һәм Ислам

Иммануил Кант һәм Ислам

Европаның иң бөйөк остаздарының береһе булған И.Кант 1724 йылда Көнсығыш Пруссияла (хәҙерге Калининград) тыуған.

 

Йәшлек йылдары ялған йәшәйештән ситтә, дин тойғолары менән тулы мөхиттә уҙа. 13 йәш тулғанда, әсәһе үлеп, тормош мәрхәмәтһеҙлегенә беренсе тапҡыр юлыға. Уның фекеренсә, ғазап сикмәгәндәр хаят (ғүмер) серҙәренә тулыһынса төшөнә алмай. Кант күп яҡшы әҫәрҙәр яҙҙы һәм ғүмеренең һуңында үлеме алдынан: «Хәйерлеһе булыр», – тине.

Кантты факультет студенттары күмешә һәм ҡәбер ташына, уның васыяты буйынса, «Өҫтөмдә йондоҙло күк һәм уның эсендә – әхлаҡ ҡануны» тигән һүҙҙәрҙе яҙып ҡуялар.

Кант әҫәрҙәрен өйрәнеү беҙгә уның Ислам ғалимдары Имам Ғазали һәм Мөхөтдин Әл-Ғәраби хәҙрәттәре тәьҫирендә булғанын күрһәтә.

Тағы бер иғтибарға лайыҡ нәмә: Кант үҙ дипломы өҫтөнә «Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим» тип яҙып ҡуйған була.

 

 

Г. Ичаловтың “Илаһи мөғжизәләр” китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


Талут батша һәм Дауыт

Бер ваҡыт Талут ҡунаҡ йыя һәм кейәүе Дауытты ла саҡыра. Ҡунаҡтар таралышҡас, Дауытҡа йоҡлар урынын күрһәтә. Дауыт Талутҡа ышанмай һәм йәйелгән урынға буҙалы ҙур турһыҡты һала ла өҫтөнә юрған ҡаплай, ә үҙе ситкәрәк китеп күҙәтеп тора.   Төн уртаһында Талут килә, Дауытты үлтерергә теләп,...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...