Цlерид лагьай чlехи гунагь
Газет кlелзавай гьуьрметлу мусурманар, авайвал лагьайтlа, и гунагьдикай заз гьич кхьиз кlанзавачир. Гьакьван ам чиркин ва эйбежер гунагь я. Гьакl ятlани за адакай кхьин кьетlна, чирвилер чуьнуьхун кутугнавач.
Цlерид лагьай чlехи гунагь – эркек эркекдихъ галаз лап мукьва (месин) алакъайра хьун я. А чlехи гунагьдал инсаниятдикай эвел Лутl пайгъамбардин халкь машгъул хьанвай. Абур вири Аллагьди ﷻ терг авуна.
Къуръанда икl лагьанва (мана): «Ва Лутl (За ракъурна пайгъамбар яз). Ада вичин халкьдиз лагьана: «Квел къведалди алемда гьич садани тавур мурдарвал (алчахвал) куьне ийизвани? Куьн кlеви гьевес аваз итимрал физва дишегьлийрал (некягь авуна) ваъ, куьн сергьятрилай элячlзавай (гунагькар) халкь я». Адан халкьди ихьтин жаваб гана: «Калтуг акъуд абур (Лутl, адан хизан ва муъминар) куь хуьряй, гьакъикъатда абур михьивал хуьзвай инсанар я (яни чпи хьтин чиркин амалар тийизвай)». Гьакl хьайила, За абур (Лутl ва адан хизан) къутармишна (Аллагьди ﷻ абуруз хуьряй экъечlун эмирна), анжах адан (Лутlан) папалай гъейри, ам амукьайбурун (терг хьайибурун) жергеда гьатна. За абурал (гунагькаррал) цlай квай къванерин марф къурна. Вун (Мугьаммад ﷺ) килиг гунагькаррин эхир гьихьтинди хьанатlа» («Аль-Араф» сурадин 80-84-аятар).
Алай вахтунда вучиз терг ийизвач?
Суал къвезва, бес алай вахтунда винидихъ тlвар кьур чlехи гунагь ийизвайбур (ва абуруз ухшар авайбур) гьасятда Аллагьди ﷻ терг вучиз ийизвач? Вучиз лагьайтlа Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ и дуьньядиз регьим яз атайдалай кьулухъ Халикьди ﷻ гунагькарриз абуру чан гудалди туба-астагъфир ийидай ва дуьз рекьел хкведай вахт гузва. Гьадисда лугьузвайвал: «Руьгь туьтуьнив агакьдалди туба авур касдилай Аллагьди ﷻ гъил къачуда» (Тирмизи, Агьмад). Гьавиляй Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ и дуьньядиз атайдалай кьулухъ чlехи гунагьар авур инсанар, виликдай хьиз, гьасятда терг ийизвач. Эхь, абуруз (гунагькарриз) Аллагьдин ﷺ патай жуьреба-жуьре пис жазаяр къвезва, мисал яз, начагъ жезва, са квекай ятlани магьрум жезва, жуьреба-жуьре дуьшуьшар кьилел къвезва, Аллагь ﷻ рикlелай алатзава. Аллагь ﷻ рикlелай алатун, кпlуникай магьрум хьун – ибур мусурман патал виридалайни чlехи бедбахтвилер я.
Шариатда гьихьтин жаза ава?
Эркек эркекдахъ ва гьакlни дишиди дишидахъ галаз лап мукьва хьунизни зина (ашервал) лугьузва. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанва: «Кьве эркекдин арада жезвай мукьва алакъа зина я» (Байгъакъи). Яни абуруз зина авур итимдизни дишегьлидиз гьихьтин жаза къвезватlа, гьам къвезва. Абур чпихъ некягь авунвай папар авайбур ва я са мус ятlани ахьтин папар хьайибур ятlа, абуруз кьиникьин жаза къвезва. Нагагь акl туштlа, виш сеферда тlвалуналди (къирмаждалди) гатада.
Гьакlни Пайгъамбарди ﷺ ахьтинбурун патахъай лагьанвай махсус гафар ава: «Лутl пайгъамбардин халкьди авур амалар ийизвай инсанар квез акуртlа, куьне абуруз кьиникьин жаза це» (Абу Давуд, Тирмизи).
Гьафиз Мунизиди лагьана: «Лутl пайгъамбардин халкьди авур амалрал машгъул хьайи инсанриз кьуд халифди (гьатта цlалди) кьиникьин жаза гана. А халифар: Абу Бакр ас-Сиддикь, Али бин Абу Тlалиб, Абдуллагь бин Зубайр ва Гьишам бин Абдулмалик» («Ат-Таргъиб ва ат-Таргьиб»). Абурун къарарар асгьабрин ижмадал (яни вирида сад авуна лагьанвай гафунал) бинеламиш хьанвай. Асгьабри лагьана: «Лутl пайгъамбардин халкьдин мурдар амалрал машгъул хьайи кьве эркекдизни цlалди кьиникьин жаза гузва» (Байгьакъи).
Къейд: винидихъ тlвар кьунвай къарарар анжах Шариатдин къазиди акъудун лазим я. Эгер къази авачтlа ва я ада къарар акъуднавачтlа (Россияда алай вахтунда къазияр авач) жергедин инсанриз абуруз ахьтин жаза гудай ихтияр жезвач.
Жуван папахъ галаз вуч авун гьарам я?
Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Вичин папахъ галаз Лутl пайгъамбардин халкьдин мурдар амал авур кас Аллагьди ﷻ лянетламишзава (яни ам Аллагьдин ﷻ регьимдивай яргъа жезва)» (Абу Давуд). Тирмизиди агакьарнавай гьадисда лугьузвайвал, ахьтин касдиз Аллагь ﷻ гьич килигдач (регьимдалди).
Абу Гьурайради агакьарнавай гьадисда лагьанва: «Вацран кьилер авай вахтунда папахъ галаз месин алакъа авур, папахъ галаз гьарам тир чкадиз (Лутl пайгъамбардин халкьди авур) алакъа авур, гьакlни суьгьуьрчидин кьилив фейи кас Мугьаммадаз ﷺ ракъурнавайдан патахъай имансуз хьана (яни эгер ада а кlвалахар ийидай ихтияр ава лугьуз хьайитlа, ам кафир жезва, тахьайтlа адаз чlехи гунагь жезва)(Тирмизи).
Дуьз гъавурда акьун патал
Гьуьрметлубур, фикир це, и макъалада авай делилар ам кlелайбуру гунагькарриз жаза гудайвал ва я жаза гуниз эвер гун патал гъанвач, абур мусурманриз гьалал-гьарам чир хьун ва гьарамдикай чеб хуьн патал гъанвайбур я.
Къуй Аллагьди ﷻ чун, чи кlанибур ва вири мусурманар чlехи гунагьрикай хуьрай!
