Главная

Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун классдай экъечIай легьзеда, абур сада чантадай акъудна, чуьнуьхна».

 

Рушахъ яб акалайдалай кьулухъ, дидеди лагьана: «Чан Айша, Аллагьди ﷻ ваз адалайни еке савкьватар багъишда, муькуь дуьньяда чIехи паяр гуда, фикирдик кьамир. Вири Аллагьдиз ﷻ кIан хьайила жезвайди я.

 Виликдай и мектебда Расулани Агьмеда кIелзавай. Агьмед чи къунши тир, гуьгъуьнлай абур маса шегьердиз хъфенай. Са сеферда Агьмедан кьилел ихьтин агьвалат атанай.

Мектебда Расул пис хесетрин аялрикай сад тир. Ам гьина аваз хьайитIани, гьамиша къал-къиж жедай: гъвечIибурун хатур хадай, абурун тIуьн къакъуддай, гатадай, вири мектебдиз ам такIандай, виридаз адакай къурху авай. ГьакIни ада писдиз кIелзавай, анжах кьведар къазанмишзавай, мектебдиз гьамиша геж ийидай, муаллимрин чина акъваздай. Гьа и классда Агьмедани кIелзавай. Ам отличник, вич-вичел алахънавай гада тир.

КIелунин йисан эхирда муаллимди вири классдин вилик Агьмедаз медаль гана. Гададиз лап хвеши хьана ва вичин муаллимдиз чухсагъул лагьана, гьа и вахтунда Расулан рикIе ажугъ гьатна ва Агьмедавай медаль къакъудун кьетIна.

Агьмед кIвализ хъфидайла, Расула ам рекьел гуьзетна. Хура акъвазна, Расула адаз лагьана: «Медаль вахце!» Агьмеда медаль вичи хъсан къиметрай гьакъисагъвилелди къазанмишнавайди ва адав вахкуниз акси тирди лагьана. И арада Расул адал тепилмиш хьана, гатана, медаль къакъудна. И дуьшуьшдилай кьулухъ са шумуд югъ алатна, амма Расул мектебдиз къвезвачир. И кардал вирида шадвалзавай, ам мектебдиз гьич хкведач лагьана умудар кутазвай. Анжах Агьмед и карди фикиррик кутунвай. Ада классда авай са гададиз вичихъ галаз санал Расулан патав фин теклифна, белки ам азарлу хьанватIа лагьана. Юлдашди адаз икI жаваб гана: «Расула чи патай фикир къазанмишзавач, ам мектебдай акъуддайдак чна умуд кутазва». Агьмеда, ятIа вич текдиз фида лагьайла, дустунизни физ кIан хьана.

Абур кьведни Расулан кIвал галай патахъ фена, ракIар гатана. Рак ачухай дидедиз, гадаяр акурла, хвеши хьана. Агьмедани адан дустуни Расул мектебдиз татунин себеб хабар кьурла, адан дидеди, хва пис азарлу тирди, меселай къарагъ тежезвайди лагьана. Дидеди абур хва авай кIвализ тухвана ва атайбур акур Расул шехьна, багъишламишун тIалабиз эгечIна. Агьмеда лагьана: «Къуй Аллагьди ﷻ ваз чандин сагъвал гурай, мусурманри сада-садалай гъил къачузвайди я, икI авун Пайгъамбарди ﷺ меслят къалурнава кьван!» Гадаяр сад-садан гарданра гьатна.

Расулаз гьасятда медаль вахкуз кIан хьана, амма Агьмеда лагьана: «Жуваз тур, къуй ада чи дуствал мадни мягькем авурай».

- Аквазвани, чан Айша, - лагьана дидеди, - лап пис кардикайни аламат хьун мумкин я: анжах сада вичин гьахъсузвал рикIин сидкьидай аннамишун, муькуьда мергьяматлувал къалурун лазим я. Гьавиляй вунни пашман жемир. Ви кьилел атай агьвалатни гьеле квелди куьтягь жедатIа чизвач.

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Руш низ гъуьлуьз гуда?

Салафрин (Исламдин сифтегьан асирра яшамиш хьайи михьи несилар) девирда Нугь ибн Марьям лугьудай са кас яшамиш хьанай. Адахъ гзаф мал-девлет ва иер са руш авай. Ам це лугьуз тIвар-ван ва девлет авай ксар гзаф къвезвай. Амма адаз вичин руш низ гудатIа чизвачир.   А касдихъ емишдин тарарин еке...


КапI тавун къиямат я!

Вилер ахъайиз кIанзавачир…генани къарагъна чин­гъил чуьхуьдай ашкъи авачир. «Бррр…яд къайиди я эхир!» ­ ФатIимадин и карни рикIел хтана ва ам генани яргъандик алчуд хъхьана.   «Къе гьяд югъ я. Мектебдизни физвайди туш, гьавиляй яргъалди ксайтIа...


Ван ша, инсан, ахпа геж я

  Ван ша, инсан!   Аллагьди ﷻ ваз акьул ганва Пис-хъсанди кьатIун патал, Шуьше хьтин кьве вил ганва Экуь дуьнья акун патал.   Ваз руьгь ганва гьисс ийидай, РикIни уьмуьрдал шад жедай, Пай ганва ваз каинатдай Гьар жуьредин ванер къведай.   Вучиз и экуь дуьньяда Йиф...


Исламда мазгьабар гьикl арадал атана?

Са гьихьтин хьайитIани месэладин гьакъиндай къарар кьабулдайла, имамар сифтени-сифте Къуръанда адакай вуч лагьанватIа, гьаниз килигзава.   Эгер анай абуруз жаваб жагъун тавуртIа, абур гьадисриз килигзава. Эгер гьанайни жагъун тавуртIа, а месэладин гьакъиндай асгьабри сад авунвай гафуниз...


Чам дустагъдай гуьзетдани?

Чам дустагъда ацукьарна. Чна мехъериз гьазурвал аквазвай ва вири хъсанзавай, амма садлагьана ам дустагъ авуна. Адаз са шумуд йис къвезва. Дустагъдай ахъайнамазди зал эвленмиш жеда лагьана гаф гузва. Заз вуч ийидатIа чизвач, ам дустагъдай гуьзетун герек яни?    Алимдин жаваб: Эгер куьн...