Главная

Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун классдай экъечIай легьзеда, абур сада чантадай акъудна, чуьнуьхна».

 

Рушахъ яб акалайдалай кьулухъ, дидеди лагьана: «Чан Айша, Аллагьди ﷻ ваз адалайни еке савкьватар багъишда, муькуь дуьньяда чIехи паяр гуда, фикирдик кьамир. Вири Аллагьдиз ﷻ кIан хьайила жезвайди я.

 Виликдай и мектебда Расулани Агьмеда кIелзавай. Агьмед чи къунши тир, гуьгъуьнлай абур маса шегьердиз хъфенай. Са сеферда Агьмедан кьилел ихьтин агьвалат атанай.

Мектебда Расул пис хесетрин аялрикай сад тир. Ам гьина аваз хьайитIани, гьамиша къал-къиж жедай: гъвечIибурун хатур хадай, абурун тIуьн къакъуддай, гатадай, вири мектебдиз ам такIандай, виридаз адакай къурху авай. ГьакIни ада писдиз кIелзавай, анжах кьведар къазанмишзавай, мектебдиз гьамиша геж ийидай, муаллимрин чина акъваздай. Гьа и классда Агьмедани кIелзавай. Ам отличник, вич-вичел алахънавай гада тир.

КIелунин йисан эхирда муаллимди вири классдин вилик Агьмедаз медаль гана. Гададиз лап хвеши хьана ва вичин муаллимдиз чухсагъул лагьана, гьа и вахтунда Расулан рикIе ажугъ гьатна ва Агьмедавай медаль къакъудун кьетIна.

Агьмед кIвализ хъфидайла, Расула ам рекьел гуьзетна. Хура акъвазна, Расула адаз лагьана: «Медаль вахце!» Агьмеда медаль вичи хъсан къиметрай гьакъисагъвилелди къазанмишнавайди ва адав вахкуниз акси тирди лагьана. И арада Расул адал тепилмиш хьана, гатана, медаль къакъудна. И дуьшуьшдилай кьулухъ са шумуд югъ алатна, амма Расул мектебдиз къвезвачир. И кардал вирида шадвалзавай, ам мектебдиз гьич хкведач лагьана умудар кутазвай. Анжах Агьмед и карди фикиррик кутунвай. Ада классда авай са гададиз вичихъ галаз санал Расулан патав фин теклифна, белки ам азарлу хьанватIа лагьана. Юлдашди адаз икI жаваб гана: «Расула чи патай фикир къазанмишзавач, ам мектебдай акъуддайдак чна умуд кутазва». Агьмеда, ятIа вич текдиз фида лагьайла, дустунизни физ кIан хьана.

Абур кьведни Расулан кIвал галай патахъ фена, ракIар гатана. Рак ачухай дидедиз, гадаяр акурла, хвеши хьана. Агьмедани адан дустуни Расул мектебдиз татунин себеб хабар кьурла, адан дидеди, хва пис азарлу тирди, меселай къарагъ тежезвайди лагьана. Дидеди абур хва авай кIвализ тухвана ва атайбур акур Расул шехьна, багъишламишун тIалабиз эгечIна. Агьмеда лагьана: «Къуй Аллагьди ﷻ ваз чандин сагъвал гурай, мусурманри сада-садалай гъил къачузвайди я, икI авун Пайгъамбарди ﷺ меслят къалурнава кьван!» Гадаяр сад-садан гарданра гьатна.

Расулаз гьасятда медаль вахкуз кIан хьана, амма Агьмеда лагьана: «Жуваз тур, къуй ада чи дуствал мадни мягькем авурай».

- Аквазвани, чан Айша, - лагьана дидеди, - лап пис кардикайни аламат хьун мумкин я: анжах сада вичин гьахъсузвал рикIин сидкьидай аннамишун, муькуьда мергьяматлувал къалурун лазим я. Гьавиляй вунни пашман жемир. Ви кьилел атай агьвалатни гьеле квелди куьтягь жедатIа чизвач.

 

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...