Главная

Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун классдай экъечIай легьзеда, абур сада чантадай акъудна, чуьнуьхна».

 

Рушахъ яб акалайдалай кьулухъ, дидеди лагьана: «Чан Айша, Аллагьди ﷻ ваз адалайни еке савкьватар багъишда, муькуь дуьньяда чIехи паяр гуда, фикирдик кьамир. Вири Аллагьдиз ﷻ кIан хьайила жезвайди я.

 Виликдай и мектебда Расулани Агьмеда кIелзавай. Агьмед чи къунши тир, гуьгъуьнлай абур маса шегьердиз хъфенай. Са сеферда Агьмедан кьилел ихьтин агьвалат атанай.

Мектебда Расул пис хесетрин аялрикай сад тир. Ам гьина аваз хьайитIани, гьамиша къал-къиж жедай: гъвечIибурун хатур хадай, абурун тIуьн къакъуддай, гатадай, вири мектебдиз ам такIандай, виридаз адакай къурху авай. ГьакIни ада писдиз кIелзавай, анжах кьведар къазанмишзавай, мектебдиз гьамиша геж ийидай, муаллимрин чина акъваздай. Гьа и классда Агьмедани кIелзавай. Ам отличник, вич-вичел алахънавай гада тир.

КIелунин йисан эхирда муаллимди вири классдин вилик Агьмедаз медаль гана. Гададиз лап хвеши хьана ва вичин муаллимдиз чухсагъул лагьана, гьа и вахтунда Расулан рикIе ажугъ гьатна ва Агьмедавай медаль къакъудун кьетIна.

Агьмед кIвализ хъфидайла, Расула ам рекьел гуьзетна. Хура акъвазна, Расула адаз лагьана: «Медаль вахце!» Агьмеда медаль вичи хъсан къиметрай гьакъисагъвилелди къазанмишнавайди ва адав вахкуниз акси тирди лагьана. И арада Расул адал тепилмиш хьана, гатана, медаль къакъудна. И дуьшуьшдилай кьулухъ са шумуд югъ алатна, амма Расул мектебдиз къвезвачир. И кардал вирида шадвалзавай, ам мектебдиз гьич хкведач лагьана умудар кутазвай. Анжах Агьмед и карди фикиррик кутунвай. Ада классда авай са гададиз вичихъ галаз санал Расулан патав фин теклифна, белки ам азарлу хьанватIа лагьана. Юлдашди адаз икI жаваб гана: «Расула чи патай фикир къазанмишзавач, ам мектебдай акъуддайдак чна умуд кутазва». Агьмеда, ятIа вич текдиз фида лагьайла, дустунизни физ кIан хьана.

Абур кьведни Расулан кIвал галай патахъ фена, ракIар гатана. Рак ачухай дидедиз, гадаяр акурла, хвеши хьана. Агьмедани адан дустуни Расул мектебдиз татунин себеб хабар кьурла, адан дидеди, хва пис азарлу тирди, меселай къарагъ тежезвайди лагьана. Дидеди абур хва авай кIвализ тухвана ва атайбур акур Расул шехьна, багъишламишун тIалабиз эгечIна. Агьмеда лагьана: «Къуй Аллагьди ﷻ ваз чандин сагъвал гурай, мусурманри сада-садалай гъил къачузвайди я, икI авун Пайгъамбарди ﷺ меслят къалурнава кьван!» Гадаяр сад-садан гарданра гьатна.

Расулаз гьасятда медаль вахкуз кIан хьана, амма Агьмеда лагьана: «Жуваз тур, къуй ада чи дуствал мадни мягькем авурай».

- Аквазвани, чан Айша, - лагьана дидеди, - лап пис кардикайни аламат хьун мумкин я: анжах сада вичин гьахъсузвал рикIин сидкьидай аннамишун, муькуьда мергьяматлувал къалурун лазим я. Гьавиляй вунни пашман жемир. Ви кьилел атай агьвалатни гьеле квелди куьтягь жедатIа чизвач.

 

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Цавун ракIарар ахъа жезвай йиф

Лайлату-ль-Къадрдин гьа-къиндай Аллагь Таалади «аль-Къадр» лугьудай сура ракъурна (мана): «За Къуръан Лайлату­ль­Къадрдин йифиз ракъурнава».   А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди ﷻ Пайгъамбардихъ ﷺ элкъвена икI лугьузва: «Лайлату-ль-Къадрдин...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Муса фейила (Синай дагъдиз), адан халкьди (самаритянвидин меслятдалди) чпин безекрикай (цIурурна) му-у ийиз гьарайдай жунгав авуна (ва адаз ибадат ийиз гатIумна). Абуруз аквазвачирни кьван, ам чпихъ галаз рахан тийизвайди ва абур (дуьз) рекьел эциг тийизвайди?! Абуру ам...


ФитIр закатдин важиблувал

Закату-ль-ФитIр – сагь гьар са мусурманди, Рамазан вацра сивер хуьн-техуьнилай аслу тушиз гузвай ферз тир садакьа я. Умаран хва Абдуллагьа Пайгъамбардин ﷺ гьадис ахъайна: «Мусурманрин арадай итим ва дишегьли, азадди ва лукI талагьна, Рамазан вацра закату-ль-ФитIр гун гьар са инсандиз...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрада   Эгер куьн бизнесмен ятIа, жувавай хабар яхъ: квез гьихьтин ниятдалди куь мал-девлет артухариз кIанзава? Мусурманриз хийир гудай крариз харж авунин ниятдалди? Муьгьтежбуруз, етимриз, кесиб хизанриз куьмек гун патал? Куьне куь пул мусурманрин игьтияжриз харж...