Главная

Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун классдай экъечIай легьзеда, абур сада чантадай акъудна, чуьнуьхна».

 

Рушахъ яб акалайдалай кьулухъ, дидеди лагьана: «Чан Айша, Аллагьди ﷻ ваз адалайни еке савкьватар багъишда, муькуь дуьньяда чIехи паяр гуда, фикирдик кьамир. Вири Аллагьдиз ﷻ кIан хьайила жезвайди я.

 Виликдай и мектебда Расулани Агьмеда кIелзавай. Агьмед чи къунши тир, гуьгъуьнлай абур маса шегьердиз хъфенай. Са сеферда Агьмедан кьилел ихьтин агьвалат атанай.

Мектебда Расул пис хесетрин аялрикай сад тир. Ам гьина аваз хьайитIани, гьамиша къал-къиж жедай: гъвечIибурун хатур хадай, абурун тIуьн къакъуддай, гатадай, вири мектебдиз ам такIандай, виридаз адакай къурху авай. ГьакIни ада писдиз кIелзавай, анжах кьведар къазанмишзавай, мектебдиз гьамиша геж ийидай, муаллимрин чина акъваздай. Гьа и классда Агьмедани кIелзавай. Ам отличник, вич-вичел алахънавай гада тир.

КIелунин йисан эхирда муаллимди вири классдин вилик Агьмедаз медаль гана. Гададиз лап хвеши хьана ва вичин муаллимдиз чухсагъул лагьана, гьа и вахтунда Расулан рикIе ажугъ гьатна ва Агьмедавай медаль къакъудун кьетIна.

Агьмед кIвализ хъфидайла, Расула ам рекьел гуьзетна. Хура акъвазна, Расула адаз лагьана: «Медаль вахце!» Агьмеда медаль вичи хъсан къиметрай гьакъисагъвилелди къазанмишнавайди ва адав вахкуниз акси тирди лагьана. И арада Расул адал тепилмиш хьана, гатана, медаль къакъудна. И дуьшуьшдилай кьулухъ са шумуд югъ алатна, амма Расул мектебдиз къвезвачир. И кардал вирида шадвалзавай, ам мектебдиз гьич хкведач лагьана умудар кутазвай. Анжах Агьмед и карди фикиррик кутунвай. Ада классда авай са гададиз вичихъ галаз санал Расулан патав фин теклифна, белки ам азарлу хьанватIа лагьана. Юлдашди адаз икI жаваб гана: «Расула чи патай фикир къазанмишзавач, ам мектебдай акъуддайдак чна умуд кутазва». Агьмеда, ятIа вич текдиз фида лагьайла, дустунизни физ кIан хьана.

Абур кьведни Расулан кIвал галай патахъ фена, ракIар гатана. Рак ачухай дидедиз, гадаяр акурла, хвеши хьана. Агьмедани адан дустуни Расул мектебдиз татунин себеб хабар кьурла, адан дидеди, хва пис азарлу тирди, меселай къарагъ тежезвайди лагьана. Дидеди абур хва авай кIвализ тухвана ва атайбур акур Расул шехьна, багъишламишун тIалабиз эгечIна. Агьмеда лагьана: «Къуй Аллагьди ﷻ ваз чандин сагъвал гурай, мусурманри сада-садалай гъил къачузвайди я, икI авун Пайгъамбарди ﷺ меслят къалурнава кьван!» Гадаяр сад-садан гарданра гьатна.

Расулаз гьасятда медаль вахкуз кIан хьана, амма Агьмеда лагьана: «Жуваз тур, къуй ада чи дуствал мадни мягькем авурай».

- Аквазвани, чан Айша, - лагьана дидеди, - лап пис кардикайни аламат хьун мумкин я: анжах сада вичин гьахъсузвал рикIин сидкьидай аннамишун, муькуьда мергьяматлувал къалурун лазим я. Гьавиляй вунни пашман жемир. Ви кьилел атай агьвалатни гьеле квелди куьтягь жедатIа чизвач.

 

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Буба туна, диде хъфизва…

Дидедиз бубадихъ галаз чара жез кIанзава ва за вуч фикир ийизва лугьуз, ада завай хабар кьазва. Буба инсульт себеб яз кьве йис я инвалид хьана, амма вич-вичихъ гелкъвезва, кIвалахал физва. Дидедин ва бубадин арада мукьвал-мукьвал къалмакъалар жезвай ва заз чизва, чара хьайила дидедиз регьят жеда,...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...


Ислен йикъалай башламишда

Квез мукьвал-мукьвал ихьтин фикир къвезвани: «КIвалахар куьтягьда ва фадлай рикIик квай кар гъиле кьада»? Дустарихъ галаз гуьруьшар, машгъулатар, сиягьатар ва гьатта гьакIан шадвилерни кваз «хъсан вахтарал» вегьезвани? Эгер гьакI ятIа, куьн тек туш.   Алай девирдин...


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...