Азан гузвай вахтунда кикериз темен гун
Азан гузвай вахтунда кикериз темен гун
Муадзинди (азан гузвай касди) «Ашгьаду анна Мугьаммада-р-Расулюллагь» лугьудайла, гъилерин еке тупIарин кикер вилерилай гвягъун ва гьа вахтунда «Ашгьаду анна Мугьаммадан абдугьу ва расулюгьу разиту биллягьи раббан ва би-ль-Ислями динан ва би Мугьаммадин ﷺ набиййан» - Шариатди тестикьарнавай амал я.
И амал тестикьарзавай гьадисар: «Гьар гъилера Абу Бакраз азан гузвай касдин «Ашгьаду анна Мугьаммада-р-Расулюллагь» гафар ван хьайила, ада и гафар тикрар ийизвай ва еке тупIарин кикериз темен гана, абур вилеривай гвязавай. Ада ийизвай амал акурла, Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Зи дустуни (Абу Бакра) хьиз ийизвай гьар са инсандин гьакъиндай за шафаат ийида (Къияматдин юкъуз адан тереф хуьда)» (Дайлами).
Имам Сагьавиди лагьана: «Мужибату-р-рагьмати ва азаиму-ль- Магъфира» ктабда Абуль Аббас ибн Абу Бакралай агакьарнавай гьадис кхьенва: «Азан гузвай касди и гафар «Ашгьаду анна Мугьаммада-р-Расулюллагь» лугьудайла, «Маргьабан бигьабиби ва къуррати-ль-‘айни Мугьаммад ибн Абдулла ﷺ» лагьана еке тупIарин кикериз темен гана, абур вилеривай гвягъай касдин вилер буьркьуь ва гьич начагъ жедач».
Имам Сагьавиди мад лагьана: Аш-Шамсу Мугьаммад Салигь аль-Маданиди вичиз Маждидивай ван хьайи ихтилат ахъайна: «Азан гудайла Пайгъамбардин ﷺ тIварцIин ван хьайила, адал салават гъана ахпа еке тупIарин кикериз темен гана абур вилеривай гвягъай касдин вилер гьич начагъ жедач». Ахпа Ибн Салигьа лагьана: «Факъигь Мугьаммад ибн Зарнади Иракдин бязи алимрикай ихьтин ихтилат ахъайдайла, заз ван хьана: «Дугъриданни, абуру тупIар вилеривай гвядайла, икI лугьузвай: «Салляллагьу аляйка я саййиди я расуляллагь, я гьабиба къальби ва я нура басари ва къуррата айни». Абуру чпи гьа икI ийиз эгечIайдалай кьулухъ мад вилер тIа хьанач лагьана. Ибн Салигьа лагьана: «Аллагьдиз ﷻ шукур хьуй! И гафарин ван хьайидалай кьулухъ зани гьакI ийиз хьана ва зи вилер тIа хьанач ва за умуд кутазва, ин ша Аллагь, абур буьркьуь хьуникай Аллагьди ﷻ хуьда ва начагъ жедач».
«Шаргьу Нигьая» ктабда кхьенва: «Ваз чир хьухь! Азан гудайла сад лагьай «Ашгьаду анна Мугьаммада-р-Расулюллагь» гафарин ван хьайила, суннат я лугьун: «Салляллагьу Тааля аляйка, я Расуляллагь»; кьвед лагьай сеферда «Ашгьаду анна Мугьаммада-р-Расулюллагь» ван хьайила – суннат я лугьун: «Къуррату айни бика, я Расуляллагь», ахпа, кикер вилеривай, гвядайла лугьуда: «Аллагьумма матти’ни бисам’и ва басари». ИкI авур касдиз Пайгъамбарди ﷺ Женнетдин рехъ къалурда». Гьа и гафар «Канзу убад» лугьудай ктабда кхьенва.
Гьуьрметлу стхаяр ва вахар! И кIвалах неинки гьалал, ам гьакIни меслят къалурнавай амал тирди гьадисри ва алимрин гафари баян ганва. Гьар са инсанди вичи хкязава: ам зайиф гьадисриз ва алимрин гафариз табий жедани, жедачни! Эгер са мусурман хъсан амалар авун патал зайиф гьадисдиз табий жез хьайитIа, масадаз адаз айиб ийидай ихтияр авач. И амал хъсанди тирди Агьлу сунна ва-ль-жамаадин алимри тестикьарзава. Гьакl хьайила, ша чун гьа и алимриз табий жен.
Гьажимурад Омаргьажиев
