Себеб хьана
Желил буба гьар нин кlвализ хьайитlани фидай кас тушир. Ам мукьувай чидай инсанри и кар тестикьардай. Гьар са хуьре адаз вич фидай кlвалер авалдай. Мегьарамдхуьре ихьтин кlвалерикай сад Къадиран гадайрикай тир Абас халудин кlвал тир.
Са сеферда чун (тахминан 1957-йис я), са десте жегьилар, Абас халудин кlвале ацукьнавайла, анал гьикl ятlани Желил бубадикай ихтилат кватна. Абас халудин къари Пержагьан халади (кьведазни рагьмет хьурай) чаз адакай ихьтин ажайиб суьгьбет авуна.
– Желил бубадай инсанриз гзаф аламатар акурди я лугьуда, са аламат зи вилералди зазни акуна. Чи хуьре, чан балаяр, са тамарзлу, яни аял тежезвай дишегьли авай. Заз адан тlвар кьаз кlанзавач, вучиз лагьайтlа алай вахтунда ам сагъ-саламат я, бейкеф хьун мумкин я. Адаз килигдай чкада са фалчиди лугьуда кьван, эгер вуна шейхди гъилер чуьхвей яд хъвайитlа, себеб жеда. И дишегьлиди заз лагьана:
– Чан Пержагьан хала, куь кlвализ шейх Желил къведайди я, ам атайла заз хабар це.
Къада-къудратдай хьиз, гьа юкъуз чи кlвализ Желил буба атана. Зани а дишегьлидал хабар агакьарна, амни, тlвалун балкlандал алайди хьиз, атана акъатна.
Желил бубади айвандин кьиле чин-гъил чуьхуьз башламишна. А чlавуз умывальникар авайди тушир. Абаса адан гъилерал яд иличзавай, вучиз лагьайтlа дишегьлидиз адан гъилерал яд иличдай ихтияр авачир. Са къерехдивай фена за Абасав бади вугана, адаз ишара авуна. За ам виликамаз гъавурда тунвай. Абаса Желил бубадин гъилерик бади кутунмазди, ада хабар кьуна:
– Вуна вуч ийизва, чан хва?
Абас жаваб гуз тежез, къуьнер чуькьвез акъвазна. Желил бубади мад са сеферда хабар кьун хъувурла, за адаз регъуьз-кичlез авайвал лагьана. Гьалтна гъилер чуьхуьзвай Желил буба, хъел акатай саягъда, садлагьана тик акъвазна.
– Гьинава ам? Атурай кван инал, – истемишдай тегьерда лагьана ада. Аквадай гьаларай, адаз, вич михьи кас тирвиляй, вичи гъилер чуьхвей яд хъвана кlан хьанач (гьакlни килигдай чкайриз, фалчийрин кьилив фин чlехи гунагь хьуниз килигна, абурухъ инанмиш инсанар гьатта Ислам диндай акъатун мумкин тирвиляй адаз хъел атана жеди – ред.). Дишегьли атана ва Желил бубадин вилик есир хьиз акъвазна. Ада вуч ийидатlа лугьуз, зунни Абас серсер хьана акъвазнвай. Дишегьлидиз кlвачелай кьилелди са вил яна, ахпа хъуьтуьл сесиналди ада лагьана:
– Я чан руш, вун гьелелиг аял я. Сабурлу хьухь. Умуд атlумир. Аллагь чlехи я, адан регьим – пара. Вун пай атlана тадач Ада. Ин ша Аллагь, – лагьана, Желил бубади а дишегьлидиз вичин кьежей гъилерикай цин стlалар яна.
Са йис алатайла чи кlвализ Желил буба акъат хъувуна. Ам хъфидайла Абаса адавай хабар кьуна:
– Желил буба, зи сала гьер ава, адаз вуч ийида?
– Вучтин гьер, чан хва?
– Ви рикlел аламатlа, шаз чи айвандик атай дишегьлидиз вуна гъилерикай цин стlалар янай гьа. Абурукай адаз себеб хьана (велед хьана). Ада, ви тlварцlиз акъуднавай садакьа я лугьуз, зи салаз са гьер гъана ахъайнава…
– Адан садакьа Аллагьди ﷻ кьабулрай. Гьер тукlуна неъ. Гьалал хьурай квез, – лагьана ада.
