Главная

Аял чIурун

Аял чIурун

Вичин гъуьлелай яхцIур йикъалай тIимил яз аялдик квай дишегьлидиз аял чIурун гунагь туш, амма карагьат (яни айиб, туьгьмет ийидай кар) я. Эгер аялдин яхцIур йикъалай гзаф хьанваз хьайитIа, ам чIурун гунагь я.

 

Аял чIурун гунагь тахьун патал пуд шартI ава: гъуьлуьн разивал; папан разивал; и карди дидедин бедендиз зиян тагудайдан гьакъиндай духтурдин ихтияр.

Эгер и шартIарикай сад хьайитIани кьиле тухун тийиз хьайитIа, аял чIурун гунагь жезва. Эгер аялдин яхцIур йикъалай гзаф ятIа, яшамиш хьайи гьар са йикъа ам чIурунай къвезвай гунагь артухарзава. Аял чIурзавай духтурдиз ва адаз ихтияр ганвай касдиз гьа сад хьиз гунагь жезва. Гьатта гъуьлни паб аял чIурунал рази яз хьайитIани, духтурдиз аял кьинай гунагь жеда.

Эгер Аллагьдихъай ﷻ кичIе мусурман кьве духтурди аялдик хьуникди дидедин сагъламвилиз зиян жезвайдан ва я 120 югъ жедалди (яни юзадалди) аял рекьидайдан нетижа эцигнаваз хьайитIа, и вахтунда аял чIурдай ихтияр ава. Духтуррин чIалаз килигна диде яхун ва я аял сагъсузди жеда лугьуз яхцIур йикъалай алатайла аял чIурдай ихтияр авач. Духтурри вуч лагьайтIани, эгер аялдин 120 югъ хьанватIа, ам чIурдай ихтияр авач. Аял хадай чIавуз чIуру гьалар арадал атана аял ва я диде къутармишунин месэла хьайитIа, гьелбетда, диде къутармишда.

Зинавална хьанвай аял я яхцIур йикъалди, я адалай алатайла чIурдай ихтияр авач. Ахьтин аял чIурай духтурдиз гьа аял авай папаз хьиз гунагь жеда. Эгер а аял туникай дишегьлидин сагъламвилиз зиян жез хьайитIа, адан гунагь (зинавал) кьуд шагьидди тестикьарнаваз ва я вичи а кар хиве кьунваз хьайитIа, духтурри я аял, я диде къутармишуникай фикирна кIанда.

Эгер аялдин яхцIур йикъалай гзаф хьанватIа, дидедиз кIан хьайитIани ам чIурдай ихтияр авач. Гьадисда лагьанвайвал, Аллагьдиз ﷻ муьтIуьгъ тахьана инсанриз муьтIуьгъ хьана кIандач. Аял чIурунни Аллагьдиз ﷻ яб тагун я, гьакI хьайила, папа, гъуьлуь, бубади, дидеди ва масабуру тIалабна лугьуз а кар авуна кIандач. ТахьайтIа ам кафарат (кьве вацра акъваз тавуна сив кьун) ва гъуррат (иви экъична гузвай штраф) гуниз акъатда.

Гьатта диде ва буба кьведни рази яз хьайитIани, духтурдиз аял чIурдай ихтияр авач. Вучиз лагьайтIа, диде-бубади адалай гъил къачуз хьайитIа, ада тек гъуррат гана кIан жеда. Амма Аллагьдин ﷻ вилик ам аялар рекьизвай кас яз амукьда ва ада кафарат гана кIан жеда.

 

К. Рамазанов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Руш низ гъуьлуьз гуда?

Салафрин (Исламдин сифтегьан асирра яшамиш хьайи михьи несилар) девирда Нугь ибн Марьям лугьудай са кас яшамиш хьанай. Адахъ гзаф мал-девлет ва иер са руш авай. Ам це лугьуз тIвар-ван ва девлет авай ксар гзаф къвезвай. Амма адаз вичин руш низ гудатIа чизвачир.   А касдихъ емишдин тарарин еке...


Ван ша, инсан, ахпа геж я

  Ван ша, инсан!   Аллагьди ﷻ ваз акьул ганва Пис-хъсанди кьатIун патал, Шуьше хьтин кьве вил ганва Экуь дуьнья акун патал.   Ваз руьгь ганва гьисс ийидай, РикIни уьмуьрдал шад жедай, Пай ганва ваз каинатдай Гьар жуьредин ванер къведай.   Вучиз и экуь дуьньяда Йиф...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Аял Исламди хъсан яз гьисабзавай лацу рангунин парталар алукIиз вердишарна кIанда, гьеле аял чIавуз рушарик кьил кIевирдай вердишвал кутуна кIанда, яни чIарар къалур тийидай. ГъвечIи чIавалай тербиясуз аял табий тежедайди, терсди, тапарардайди, буш рахунрал рикI алайди,...


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...