Главная

Аял чIурун

Аял чIурун

Вичин гъуьлелай яхцIур йикъалай тIимил яз аялдик квай дишегьлидиз аял чIурун гунагь туш, амма карагьат (яни айиб, туьгьмет ийидай кар) я. Эгер аялдин яхцIур йикъалай гзаф хьанваз хьайитIа, ам чIурун гунагь я.

 

Аял чIурун гунагь тахьун патал пуд шартI ава: гъуьлуьн разивал; папан разивал; и карди дидедин бедендиз зиян тагудайдан гьакъиндай духтурдин ихтияр.

Эгер и шартIарикай сад хьайитIани кьиле тухун тийиз хьайитIа, аял чIурун гунагь жезва. Эгер аялдин яхцIур йикъалай гзаф ятIа, яшамиш хьайи гьар са йикъа ам чIурунай къвезвай гунагь артухарзава. Аял чIурзавай духтурдиз ва адаз ихтияр ганвай касдиз гьа сад хьиз гунагь жезва. Гьатта гъуьлни паб аял чIурунал рази яз хьайитIани, духтурдиз аял кьинай гунагь жеда.

Эгер Аллагьдихъай ﷻ кичIе мусурман кьве духтурди аялдик хьуникди дидедин сагъламвилиз зиян жезвайдан ва я 120 югъ жедалди (яни юзадалди) аял рекьидайдан нетижа эцигнаваз хьайитIа, и вахтунда аял чIурдай ихтияр ава. Духтуррин чIалаз килигна диде яхун ва я аял сагъсузди жеда лугьуз яхцIур йикъалай алатайла аял чIурдай ихтияр авач. Духтурри вуч лагьайтIани, эгер аялдин 120 югъ хьанватIа, ам чIурдай ихтияр авач. Аял хадай чIавуз чIуру гьалар арадал атана аял ва я диде къутармишунин месэла хьайитIа, гьелбетда, диде къутармишда.

Зинавална хьанвай аял я яхцIур йикъалди, я адалай алатайла чIурдай ихтияр авач. Ахьтин аял чIурай духтурдиз гьа аял авай папаз хьиз гунагь жеда. Эгер а аял туникай дишегьлидин сагъламвилиз зиян жез хьайитIа, адан гунагь (зинавал) кьуд шагьидди тестикьарнаваз ва я вичи а кар хиве кьунваз хьайитIа, духтурри я аял, я диде къутармишуникай фикирна кIанда.

Эгер аялдин яхцIур йикъалай гзаф хьанватIа, дидедиз кIан хьайитIани ам чIурдай ихтияр авач. Гьадисда лагьанвайвал, Аллагьдиз ﷻ муьтIуьгъ тахьана инсанриз муьтIуьгъ хьана кIандач. Аял чIурунни Аллагьдиз ﷻ яб тагун я, гьакI хьайила, папа, гъуьлуь, бубади, дидеди ва масабуру тIалабна лугьуз а кар авуна кIандач. ТахьайтIа ам кафарат (кьве вацра акъваз тавуна сив кьун) ва гъуррат (иви экъична гузвай штраф) гуниз акъатда.

Гьатта диде ва буба кьведни рази яз хьайитIани, духтурдиз аял чIурдай ихтияр авач. Вучиз лагьайтIа, диде-бубади адалай гъил къачуз хьайитIа, ада тек гъуррат гана кIан жеда. Амма Аллагьдин ﷻ вилик ам аялар рекьизвай кас яз амукьда ва ада кафарат гана кIан жеда.

 

К. Рамазанов

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Ша, илиф, азиз Рамазан!

Рамазан варз гьар йисуз дуьньядин мусурманри гуьзлемишзавай багьа мугьман я, вучиз лагьайтlа а вацра хъсан амалар ийиз регьят жезва ва гьа са вахтунда абурай гузвай сувабдин кьадарни Аллагьди ﷻ артухарзава. Куьрелди лагьайтlа, Рамазан вацрахъ гьисабиз тежер кьадар хъсанвилер ава. Къуй чун абурукай...


Хциз кIелиз кIанзавач

Кьулан хциз гьич кIелиз кIанзавач. Мектебда адаз ялна пудар эцигзава – анжах кIуьд лагьай класс акьалтIарна аттестат вахчудайвал. Гъуьл а кардиз муьтIуьгъ хьанва ва лугьузва: «Виридакай академикар жедач кьван, садакай чубанни хьана кIанда». Ам акваз зи гъиляй кIвалах къвезмач. Вуч...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Вучиз чай хъваначир?   Шейх Желилаз, мугьмандиз ша лугьуз, гзаф теклифдай тир. Тlвар за кьадач, амма са касди Желилаз мугьмандиз ша лагьанай. Мугьмандиз фидайла, шейх Желилан суьрсет вичин гьебеда (чанта) жедай тир. Кlвализ фенмазди вичив гвай паярни фад-фад акъуддай. Ша лагьай чкадиз ам фидай...


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.   2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар,...