Главная

Аял чIурун

Аял чIурун

Вичин гъуьлелай яхцIур йикъалай тIимил яз аялдик квай дишегьлидиз аял чIурун гунагь туш, амма карагьат (яни айиб, туьгьмет ийидай кар) я. Эгер аялдин яхцIур йикъалай гзаф хьанваз хьайитIа, ам чIурун гунагь я.

 

Аял чIурун гунагь тахьун патал пуд шартI ава: гъуьлуьн разивал; папан разивал; и карди дидедин бедендиз зиян тагудайдан гьакъиндай духтурдин ихтияр.

Эгер и шартIарикай сад хьайитIани кьиле тухун тийиз хьайитIа, аял чIурун гунагь жезва. Эгер аялдин яхцIур йикъалай гзаф ятIа, яшамиш хьайи гьар са йикъа ам чIурунай къвезвай гунагь артухарзава. Аял чIурзавай духтурдиз ва адаз ихтияр ганвай касдиз гьа сад хьиз гунагь жезва. Гьатта гъуьлни паб аял чIурунал рази яз хьайитIани, духтурдиз аял кьинай гунагь жеда.

Эгер Аллагьдихъай ﷻ кичIе мусурман кьве духтурди аялдик хьуникди дидедин сагъламвилиз зиян жезвайдан ва я 120 югъ жедалди (яни юзадалди) аял рекьидайдан нетижа эцигнаваз хьайитIа, и вахтунда аял чIурдай ихтияр ава. Духтуррин чIалаз килигна диде яхун ва я аял сагъсузди жеда лугьуз яхцIур йикъалай алатайла аял чIурдай ихтияр авач. Духтурри вуч лагьайтIани, эгер аялдин 120 югъ хьанватIа, ам чIурдай ихтияр авач. Аял хадай чIавуз чIуру гьалар арадал атана аял ва я диде къутармишунин месэла хьайитIа, гьелбетда, диде къутармишда.

Зинавална хьанвай аял я яхцIур йикъалди, я адалай алатайла чIурдай ихтияр авач. Ахьтин аял чIурай духтурдиз гьа аял авай папаз хьиз гунагь жеда. Эгер а аял туникай дишегьлидин сагъламвилиз зиян жез хьайитIа, адан гунагь (зинавал) кьуд шагьидди тестикьарнаваз ва я вичи а кар хиве кьунваз хьайитIа, духтурри я аял, я диде къутармишуникай фикирна кIанда.

Эгер аялдин яхцIур йикъалай гзаф хьанватIа, дидедиз кIан хьайитIани ам чIурдай ихтияр авач. Гьадисда лагьанвайвал, Аллагьдиз ﷻ муьтIуьгъ тахьана инсанриз муьтIуьгъ хьана кIандач. Аял чIурунни Аллагьдиз ﷻ яб тагун я, гьакI хьайила, папа, гъуьлуь, бубади, дидеди ва масабуру тIалабна лугьуз а кар авуна кIандач. ТахьайтIа ам кафарат (кьве вацра акъваз тавуна сив кьун) ва гъуррат (иви экъична гузвай штраф) гуниз акъатда.

Гьатта диде ва буба кьведни рази яз хьайитIани, духтурдиз аял чIурдай ихтияр авач. Вучиз лагьайтIа, диде-бубади адалай гъил къачуз хьайитIа, ада тек гъуррат гана кIан жеда. Амма Аллагьдин ﷻ вилик ам аялар рекьизвай кас яз амукьда ва ада кафарат гана кIан жеда.

 

К. Рамазанов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...