Главная

Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?

 

Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин гьадис гъизва: «Зун атайла, куьн ажамар (арабрилай гъейри маса халкьар) къарагъзавайди хьиз къарагъмир». Абуру и гьадисдиз чIуру баян гузва. И гьадисда къарагъун къадагъа я лугьузвач. Анжах гьа девирдин халкьарин адетриз, ялтахвилиз ва такабурлувилиз, инсандиз вичиз гьуьрмет авуна кIан хьуниз туьгьмет ийизва. Маса гьадисди вич атайла инсанар къарагъна кIанзавай ксариз айиб ийизва. Халкьди гьуьрмет ийизвай, савадлу ва яш хьанвай инсан кIвализ гьахьайла, къарагъдай ихтияр ава. Им субутарзавай делиларни бес кьадар ава. Насаиди, Абу Давуда, Тирмизиди Айшадилай гьадис агакьарна: «Пайгъамбардин ﷺ кьилив адан руш ФатIима атай чIавуз ам кIвачел къарагъзавай, рушан гъилиз темен гузвай ва гъил кьуна вичин патав ацукьарзавай. ГьакIни Пайгъамбар ﷺ атайла, адаз гьуьрмет авуна ФатIимани гьамиша къарагъдай. Са сеферда Мединадин асгьабрин (ансаррин) чIехиди Са’ду бин Муаз атайла, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьанай: «Къарагъ куь жанабидин (саййид) вилик» (Бухари).

Пайгъамбардин ﷺ асгьаб Жафар Эфиопиядай хтана (рекье адахъ Зайд бин Гьарисатни агалтна), гьа вахтунда Аллагьдин Расулди ﷺ кIвачел къарагъна абур къаршиламишна. «Шаргьуль-Муслим» ктабда имам Нававиди кхьизва: «Лайихлу инсанриз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъун меслят къалурнавай амал (сунна) я. Идан шагьид гзаф кьадар гьадисар я. Гьуьрмет авун патал кIвачел къарагъун къадагъа ийизвай гьич са гьакъикъи гьадисни авач» (12-том, 93-чин).

 

«Гьакъикъатдин суракьда» ктабдай

 

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


РикI пашманвиликай гьикI хуьда?

Чи уьмуьрда «иммунитет» гафуни мягькем чка кьунва. И гаф гьамиша духтуррин меслятрай ван къвезва, ам чаз витаминар авай кьватийрал аквазва ва мукьвабурухъ галаз кефидикай ийизвай ихтилатра веревирд ийизва.   Пандемиядилай кьулухъ беден хуьзвай къуватриз куьмек гун гзафбуруз...


Дуьнья ислягь хьурай!

  Арабрин чил   Арабар гьаниз акъатдалди, Къумлух, кьуру чуьллер тир. Са стlал яд жагъидалди, Чан акъатай вахтар тир.   Чабалмишиз, чlугваз зегьмет, Арадиз гъана шегьерар. Гуьрчегвилиз авач къимет, Акурла вилиз меркезар.   Йифиз-юкъуз алимри Гьуьжетдивди ийиз...


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...