Главная

Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?

 

Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин гьадис гъизва: «Зун атайла, куьн ажамар (арабрилай гъейри маса халкьар) къарагъзавайди хьиз къарагъмир». Абуру и гьадисдиз чIуру баян гузва. И гьадисда къарагъун къадагъа я лугьузвач. Анжах гьа девирдин халкьарин адетриз, ялтахвилиз ва такабурлувилиз, инсандиз вичиз гьуьрмет авуна кIан хьуниз туьгьмет ийизва. Маса гьадисди вич атайла инсанар къарагъна кIанзавай ксариз айиб ийизва. Халкьди гьуьрмет ийизвай, савадлу ва яш хьанвай инсан кIвализ гьахьайла, къарагъдай ихтияр ава. Им субутарзавай делиларни бес кьадар ава. Насаиди, Абу Давуда, Тирмизиди Айшадилай гьадис агакьарна: «Пайгъамбардин ﷺ кьилив адан руш ФатIима атай чIавуз ам кIвачел къарагъзавай, рушан гъилиз темен гузвай ва гъил кьуна вичин патав ацукьарзавай. ГьакIни Пайгъамбар ﷺ атайла, адаз гьуьрмет авуна ФатIимани гьамиша къарагъдай. Са сеферда Мединадин асгьабрин (ансаррин) чIехиди Са’ду бин Муаз атайла, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьанай: «Къарагъ куь жанабидин (саййид) вилик» (Бухари).

Пайгъамбардин ﷺ асгьаб Жафар Эфиопиядай хтана (рекье адахъ Зайд бин Гьарисатни агалтна), гьа вахтунда Аллагьдин Расулди ﷺ кIвачел къарагъна абур къаршиламишна. «Шаргьуль-Муслим» ктабда имам Нававиди кхьизва: «Лайихлу инсанриз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъун меслят къалурнавай амал (сунна) я. Идан шагьид гзаф кьадар гьадисар я. Гьуьрмет авун патал кIвачел къарагъун къадагъа ийизвай гьич са гьакъикъи гьадисни авач» (12-том, 93-чин).

 

«Гьакъикъатдин суракьда» ктабдай

 

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


КIвалахар туькIуьрзавайди

Муьгьуьддин ибн аль-Арабиди лугьудай: «Са гьихьтин ятIани игьтияж авай касди гъетрен ва адан гуьгъуьнай ийизвай кьве ракат ратибат кпIунилай кьулухъ яхцIур сеферда «Аль-Фатигьа» сура кIелрай. Ам кIелна куьтягьдалди чкадилай къарагъун кутугнавач.   40 сеферда кIелна...


Пак калам

Сура аль-А`раф (Манийвилер) эвел алатай нумрайра   196. Гьакъикъатда, зи арха – Аллагь я, (паяралди) Ктаб ракъурай. Ада (неинки са пайгъамбарриз, гьакI вири) авлияйриз архавалзава.   Адалай гъейри низ куьне ибадат ийизватIа, абурувай квез куьмек гуз жезвач. Абурувай гьатта...


ФатIимадиз Аллагь ﷻ кIан я

Эхирни, икьван вахтунда гуьзетай югъ алукьна! Им ФатIима хизанни галаз са вацра хуьруьз хъфизвай югъ тир.   Гьамиша хьиз, пакамаз фад къарагъна, дидедихъ галаз капI авуна, ФатIимади рекье гьатдайвал шейэр кIватиз башламишна. Дах мискIиндай хтайла, вирида санал экуьнин тIуьн нез...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран иман   Са сеферда Пайгъамбарди ﷺ асгьабривай хабар кьуна: «Квекай садаз кьванни (къе) ахвар акунани?» Са асгьабди лагьана: «Заз акуна, гьикI цаварилай терезар эвичIнатIа ва абурал вунни Абу Бакр алцумна, вун адалай залан хьана. Ахпа Абу Бакр ва Умар алцумна, Абу...


Бахтлу хьунин хиялар

Эхиримжи вахтара инсанри къвердавай гзаф жуьреба-жуьре чкайрай шейэр маса къачузва. Гзафбуру идакай зурба лезет хкудзава, гьатта абур акьван герек шейэр туштIани.   Са затI маса къачурла лезет гун – гьар садаз таниш гьисс я, ам къалурунин дережа гьар жуьре ятIани: садбуру лап шадвал...