Главная

Йикъа шумуд кам къачун герек я?

Йикъа шумуд кам къачун герек я?

И суьгьуьрдин число – 10 000 – рикIел аламани? Ам чи кьилера сагъламвилин тек са рехъ хьиз мягькемдиз ацукьнава. Чун телефондин счётчикдиз килигзава ва, эгер ада 8500 къалуриз хьайитIа, чи кефи чIур хьун мумкин я: «Агакьнач! Алакьнач!» Амма гьа и 10 000 гьинай атайди я ва абур чакай гьар садаз герек яни?

 

А числодин тарих медицинадихъ галаз алакъалу туш. Ам яргъал тир 1960-йисара Японияда маркетингдин рехъ хьиз арадал атана. Са компанияди камар алцумдай «Манпо-кэй» тIвар алай алат акъудна, ам гафба-гаф таржума авурла «цIуд агъзур кам алцумдайди» лагьай чIал жезва. Иер число хъсандиз рикIел аламукьна ва ада инсанар къекъведайвал гьевеслу ийизвай. ГьакI и мах вири дуьньяда чкIана.

Амма идан гьакъиндай алай девирдин ахтармишунри вуч лугьузва? Алимри гзаф ахтармишунар кьиле тухвана, гьакъикъатда шумуд камуни чи бедендиз хийир гузватIа чирун патал. Абурун нетижайри умудлу ийизва.

КилигайтIа, гзаф азарар арадал атунин хатавал хейлин тIимиларун патал ва жув хъсандиз гьиссун патал, йикъа 7-8 агъзур кам къачун бес жезва. Бязи вахтара адалайни тIимил. Кьилинди – числодин гуьгъуьна гьат тавун ва жуван бедендиз яб гун я.

Са низ ятIани пуд агъзур камни игитвал я, иллаки кIвалах ацукьайди ятIа ва яшди, я тахьайтIа сагъламвили гзаф къекъведай мумкинвал гузвачиз хьайитIа. ТIимилдалай башламишун лазим я. Гьатта 4-5 агъзур камни – лап хъсан кьил кутун я. Им дивандал ярх хьунилай хъсан я. Фенвай гьар са кIар – куь кефияр хъсан хьун патал ийизвай са кар я.

Неинки кьадар важиблу я, гьакI къекъуьнин ерини. Галтад жез-галтад жез туьквенриз фин – им сад я. Амма тадиз къекъуьн ва къекъведай вахтунда са тIимил каш-кашухъ текъвез хьайила ва пульс фад-фад хьайила, - им лап маса кар я. Гьахьтин къекъуьни рикI, жигерар ва жакIумар хейлин нетижа гудай жуьреда вердишарзава.

 

Мира Кадиева

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...


Ислен йикъалай башламишда

Квез мукьвал-мукьвал ихьтин фикир къвезвани: «КIвалахар куьтягьда ва фадлай рикIик квай кар гъиле кьада»? Дустарихъ галаз гуьруьшар, машгъулатар, сиягьатар ва гьатта гьакIан шадвилерни кваз «хъсан вахтарал» вегьезвани? Эгер гьакI ятIа, куьн тек туш.   Алай девирдин...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...