Аллагьдихъай кичIе хьун ва Адан регьимдик умуд кутун
Аллагьдихъай кичIе хьун ва Адан регьимдик умуд кутун
Квез чир хьухь хьи, инсандивай Аллагьдин регьимдик умуд кутаз анжах къутармиш хьунин рехъ жагъайла ва гьа мураддив агакьун патал куьмек ийидай затI жагъайла жеда. Нагагь инсандиз къутармиш хьунин рекьер ва жуьреяр жагъун тавуртIа, адаз зарар жеда.
КичIевал – им ви рикIин чирагъ я, ам себеб яз вавай вак квай хъсандини писди кьатIуз жеда. Вун гьамиша Аллагьдин ажугъдин вилик кичIевилин ва Адан регьимдик умуд кутунин арада хьун лазим я, жуваз хабар авачиз алдатмиш (истидраж) тахьун патал. Гьа им шейхер-устазрин веси я ва ам абуру садалай-садал агакьарзава.
Аллагьдихъай кичIе кас анжах Аллагьдихъай кичIебуруз аквада. Хва кьейи дишегьлидиз гьа вичиз хьтин дерт хьайибур акуна кIан жеда.
Пайгъамбарди лагьана:
«Жегьеннемдиз гьахьдач а кас, вуж Аллагьдихъай кичIе яз шехьнатIа, гьатта эгер нек элкъвена регъуьдиз хъфейтIани».
Чир хьухь, гьар са шейиниз вичин иервал ава, ибадатдин иервал лагьайтIа, Аллагьдихъай кичIе хьун я. Иблис лянетламишайла ва Аллагьдин регьимдикай магьрум хьайила, Жабраил ва Микаил u малаикар гзаф гагьди шехьиз хьана.
А чIавуз Аллагь Таалади абуруз вагьйу ракъурна:
«Квез вуч хьанва, вучиз куьн акьван гзаф шехьзава?»
Абуру лагьана:
«Я чи Рабби , чун Ви ахтармишуникай (макр) хатасузвиле ава лагьана агъунвач».
А вахтунда Аллагь Таалади абуруз ихьтин гафар лагьана:
«Гьахьтин гьалда аваз хьухь, ва куьн Зи ахтармишуникай хвенва лагьана куьн-квехъ агъамир». Дугъриданни, руьгьдин тамамвилив агакьай кас, вич Аллагьдин ахтармишунрикай хатасузвиле ава лагьана инанмиш жезвач, гьикьван кьакьан дережайриз Халикьди ам акъудайтIани.
Нагагь Аллагьди адаз лагьанайтIа:
«Зун валай лап рази я!», гьатта гьа чIавузни ам Къудратлу Аллагьдин ахтармишунрин вилик кичIевиликай азад жедачир.
Аллагь Таалади лагьана (мана):
«Хъсанвилер ийиз рикIера кичIевал авайбур» («АльМуъминун» сура, 6-аят).
Алимри и аятдиз ихьтин баян гана. Ихтилат а мусурманрикай физва хьи, ни закат ва гуьгьуьллувилин садакьаяр гузватIа ва Аллагьди абур кьабулдач лагьана, рикIе кичI аватIа. Вучиз лагьайтIа закат гудайла къайгъусузвал авуна лугьуз ва я лазим къайдада ам ганач лугьуз, абуру игьтият ийизва.
Асгьабри Аллагьдин Расулдивай винидихъ лагьай аятдикай:
«Я Аллагьдин Расул , «рикIе кичI авайди» им чуьнуьхайди, зина авурди ва я ички хъвайиди яни?» лагьана хабар кьурла, Пайгъамбарди жаваб гана: «Ваъ, ихтилат сив хуьзвай, капI ийизвай ва садакьаяр гузвай ва Аллагьди адавай абур кьабулдач лагьана кичIезвай касдикай физва»
(Аллагьди садакьаяр гузвай ва чпин мал-девлет пайзавай, амма гьа са вахтунда абуруз чпин Раббидин вилик кичIевал авай инсанрикай хабар гайила, бязи асгьабар а гафарин гъавурда акьунач. Абуру фикирзавай хьи, кичIе хьунин себеб абуру ийизвай гунагьра ава ва а гунагьри хъсан крар кьабулуниз манийвал ийизва.
Амма Аллагьдин Расулди абур гъавурда туна хьи, кичIе хьунин себеб гунагьар ваъ, абур Аллагь Тааладиз мукьва хьун я, ва и карди Адан вилик кичIевал артухарна).
Имам аш-Шаараниди лагьана:
«Чун гьи гьалда аваз хьайитIани, чна къуватдихъ ваъ, зайифвилихъ майилвал ийидайвал ва Аллагь чир хьунин дережадин къадир жедайвал чав хиве кьаз туна. Аллагь чир хьанвай кас патал шартI – Раббидин вилик гзаф кичIевал хьун я.
Пайгъамбарди лагьана:
«Заз Аллагь квелай виридалайни хъсандиз чизва ва виридалай гзаф Адахъай кичIезва».
Чав мад хиве кьаз туна, чи кьилел бедбахтвал атайла, Аллагьдивай куьмек тIалабдайвал ва Ада чун а баладикай къутармишун тIалабдайвал, амма са бязибуру ийизвайди хьиз дурумлувал ва сабурлувал къалуриз алахъна кIандач. Вучиз лагьайтIа ахьтин дурумлувал Аллагьдин кьадардиз аксивал авуниз ухшар жезва.
Амма бязи вахтара чи тIал ва начагъвал а саягъ къати хьун мумкин я хьи, чна михьиз сабур квадарда. А чIавуз чна, чи зайифвилиз килигна ва ахьтин гьал эхиз тахьана, Аллагь Тааладивай регьятвал тIалабзава. Жуван тIал дуьздал акъудун хъсан я, гьатта эгер ам анжах ветIрен кIасун яз хьайитIани. Аллагь Тааладиз кIанзавайди я Адан лукIари чпин зайифвал къалурдайла ва мукьвал-мукьвал гъил къачун, сагъламвал ва сагъ-саламатвал тIалабдайла».
Регьимлувал
Эй мусурманар, квез чир хьухь, Аллагь Таала Вичин лукIарихъ галаз абурун диде-бубайрилайни гзаф регьимлу я. Аллагьдин регьим къазанмишиз кIанзавай гьар са кас вичин стхадихъ галаз регьимлу хьана кIанда.
Кааб аль-Ахбара Инжилда икI кхьенва лагьана:
«Эй Адаман хва, вун гьикьван маса инсанрихъ галаз регьимлу хьайитIа, гьакьван вахъ галазни регьимлу жеда. Вавай гьикI Аллагьдин регьимдик умуд кутаз жеда, вуна Адан лукIариз регьим тийидайла?!»
Пайгъамбарди лагьана:
«Аллагь а ксарихъ галаз мергьяматлу я хьи, вуж масабурухъ галаз регьимлу ятIа. Чилел алайбурухъ галаз регьимлу хьухь, ва цаварин Пачагь квехъ галаз мергьяматлу жеда».
Эй мусурманар, гунагькаррикай сада квевай дарман тIалабдайла, адахъ далу элкъуьруникай игьтиятвал ая. Ахьтин дарман Аллагь рикIел гъун (зикир) я.
Имам аш-Шаараниди лагьана:
«Вуж гафуниз яб тагузвайбуруз регьимлувилелди килиг тийиз хьайитIа, ам тIарикъатдай акъатда. Садрани инсандиз пис крар тунин патахъай насигьат ийимир, та ви рикIе ам ваз дугъриданни язух къведалди».
Пайгъамбарди инсандихъ галаз хъуьтуьлдиз рафтарвал ийидай, эгер ада Ислам кьабулда лагьана умуд кутазвайтIа. Вучиз лагьайтIа хъуьтуьл гафари гзаф умуд гузва инсанди насигьат кьабулда лагьана. ТIарикъатдин терефдаррин арада малум я хьи, Аллагьдихъ эверзавайбурун вилера, Исламдин везифаяр тамамар тийизвай (фасикь) гьар са мусурман абурувай чпивай квахьай шейиниз ухшар я.
Эверзавайдаз гьинай ам жагъайтIани, ада ам кIватI хъийида.
Пайгъамбарди гьакIни къейдна:
«Аллагь паталди стхадин чиниз кIанивилелди килигун зи мискIинда яхцIур йисуз итикаф авунай (Аллагьдиз ибадат авунин мураддалди мискIинда хьунухь) жезвай сувабдилай хъсан я».
Гьакъикъатда, Аллагь Тааладин регьимдин и кьил а кьил авач. Давуд пайгъамбарди Аллагьдин ихьтин гафар агакьарзава:
«Са касдиз Жегьеннемдин цIалди азаб гудалди Заз агъзур касдилай гъил къачун кIани я, вучиз лагьайтIа Зун – гунагьрилай Гъил Къачудайди ва Регьимлуди я».
Ахъайзава хьи, са кас Пайгъамбардин патав атана ва адаз ахъайна:
«Са дишегьли кIвалин къавал алайла, адан хурухдай аял аватна. Ам язух атана, вичини адан гуьгъуьниз хкадарна».
Пайгъамбарди а чIавуз лагьана:
«Гьакъикъатда, а дишегьлидиз вичин аялдихъ авай регьимдилай Аллагьдиз зи умматдихъ авай регьим гзаф я».
ДАГЪУСТАНДИН МУФТИЙ, ШЕЙХ АГЬМАД ЭФЕНДИ АБДУЛАЕВ
