Къалурун патал крар авунин амалдарвилер

Къалурун патал крар авунин амалдарвилерик Аллагь Тааладиз мукьва хьунин ниятдалди ибадат авун акатзава. Им гьакъидихъ кIвалах авуниз ухшар я.

И нукьсан виридалайни дуьздал алачирди я. Бязи вахтара ихьтин мураддалди ибадат ийизвай кас Аллагьдиз ﷻ мукьва хьунин дережадиз акъатун мумкин я. Ахпа адаз лугьуда: «Элкъвена ахлад, вун Аллагьдиз ﷻ мукьва хьуниз лайихлубурун жергедай туш». А дережадиз лайихлубур анжах абур я хьи, ни Адан эмирриз муьтIуьгъ яз ва Адан вилик вичин мажбурнама тамамариз, Адаз мукьва хьуниз умуд тавуна ибадат ийизватIа.

Къалурун патал крар авунин амалдалвилерик инсанар патал хъсан крар тавунни акатзава. Вали Фузайла лагьана: «Инсанар патал хъсан крар тавун – им къалурун патал крар авунин гьакъикъат я, инсанар патал крар авун лагьайтIа – ширк. РикIин сидкьивал (ихлас) Аллагьди ﷻ вун гьа и кьве гунагьдикайни къутармишуна ава».

Абурук мад муьруьддин патав адаз регъуьзвай инсан атайла, ада Раббиди ﷻ ихтияр ганвай зарафатар акъвазарун акатзава. Фузайла лугьудай: «Эгер заз лагьанайтIа: «Дугъриданни, исятда ви патав халиф къведа» ва за зи чуру дуьзар хъувунайтIа, заз зи тIвар мунафикьрин жергеда кхьиз кичIе жедай». Лагьай амалдалвилерик чIехи инсанрикай са кас атайла кьил агъуз авун ва муьтIуьгъвал артухарун акатзава.

Квез чир хьухь, эй мусурманар, рикIин сидкьивал авай касди инсанрин гафариз фикир гузвайди туш. Инсанри ам тахсирлу ийидайла адан рикIиз пис жезвач. Адалай тарифар ийидайла адаз бегенмиш жезвач ва ам а кардал шад жезвач.

РикIелди Аллагьдихъ ﷻ галаз хьухь ва, мумкинвилиз килигна, а кар патал вири къуватар эциг. Инсанриз хъсанвал ая, яшамиш хьун патал жуваз ва жуван хизандиз пул къазанмишиз алахъ. Гьалал мал-девлет къазанмиша, квез ам гьинай жагъайтIани.

Сайид Ибрагьим аль-Матбулиди лугьудай: «Аллагь Таалади инсанар яратмишайла, абурувай жузуна: «Куьн вужар я?» Абуру жаваб гана: «Вун кIанзавай Ви лукIар». Аллагьди ﷻ лагьана: «Куьне лугьузвай гафариз фикир це, Зун кIан хьайиди са затIуналдини Залай масанихъ алудиз жедач ва гьатта тураралдини ва бедбахтвилералдини элкъуьриз жедач». Инсанри лагьана: «Квелди кIантIани чун ахтармиша». А чIавуз Аллагьди ﷻ абуруз дуьньядин уьмуьрдин няметар яратмишна. Инсанрин цIуд паюникай кIуьд пай дуьньядин няметрин гуьгъуьниз фена ва абурун цIуд паюникай анжах са пай амукьна. Аллагьди ﷻ гьа инсанриз лагьана: «Куьн вужар я?» Абуру жаваб гана: «Вун кIанзавай Ви лукIар». Аллагьди ﷻ лагьана: «Куьне вуч лугьузватIа фикир це, Зун кIан хьайиди са затIуналдини Залай масанихъ алудиз жедач ва гьатта тураралдини ва бедбахтвилералдини элкъуьриз жедач. Квез куь юлдашар акуна хьи, гьикI абур дуьньядин няметрин гуьгъуьниз катнатIа». Абуру лагьана: «Чун квелди кIантIани ахтармиша». А вахтунда Аллагьди ﷻ абуруз Женнет яратмишна ва абурун вилериз ам гуьрчегарна. Амайбурун цIуд паюникай кIуьд пай Женнетдин гуьгъуьниз фена. А чIавуз Аллагьди ﷻ амукьайбурувай жузуна: «Куьн вужар я?» Абуру лагьана: «Вун кIанибур». Аллагьди ﷻ лагьана: «Куьне вуч лугьузватIа фикир це, квез куь юлдашар акуна хьи». Абуру лагьана: «Чун квелди кIантIани ахтармиша». А вахтунда Аллагьди ﷻ абур бедбахтвилерин са жуьредалди ахтармишна. Абуру дурумлувал къалурна ва кIевиз акъвазна. А пайни абуруз Аллагьди ﷻ гана. Ингье гьа чIавуз Халикьди ﷻ абуруз лагьана: «Куьн – Зи халис лукIар я, куьн я дуьньядин няметрин, я Женнетдин гуьгъуьниз фенач ва бедбахтвилерихъайни катнач. Эй Зи малаикар, Зун абурулай Зи мукьва тир лукIарилай хьиз рази тирди шагьидвал ая».

РикIин сидкьивиликай лагьай иер гафар

1. Аллагь Таалади лагьана (мана): «Аллагьдин дин михьи я хьи» («Аз-Зумар» сура, 3-аят). Яни Аллагьдиз ﷻ ибадат ийидайла шерик гъуникай михьи я.
2. Пайгъамбарди ﷺ лугьудай: «Мусурмандин рикIе такIанвал пайда хьуниз манийвал ийизвай пуд шей ава: крар рикIин сидкьидай Аллагь ﷻ патал авун, гьукум гъиле авайбуруз насигьат авун, мусурманрин жемятдихъ галаз санал хьун».
3. Гьасанавай рикIин сидкьивиликай хабар кьунай ва ада лагьана: «За рикIин сидкьивиликай суал Хузайфадиз гана ва ада и суал вичи Пайгъамбардиз ﷺ гана лагьана. Пайгъамбарди ﷺ вичи идан патахъай Жабраил малаикдивай жузуна лагьана. Жабраила лагьана хьи, вичи и суал Виридалайни ЧIехи Раббидиз ﷻ гана ва Ада жаваб гана: «РикIин сидкьивал – им Заз кIан хьайи лукIран рикIел За ихтибар авунвай Зи сирерикай са сир я».
4. Лагьанва: «Нагагь абуру чпин рикIин сидкьивал гьакъикъиди я лагьана фикирайтIа, ахьтин рикIин сидкьивал рикIин сидкьивилихъ муьгьтеж я».
5. Жунайда къейднай: «РикIин сидкьивал – им Аллагьдинни ﷻ лукIран арада авай сир я. Адакай я малаикдиз чизвач – ам кхьидайвал, я шейтIандиз – ам чIурдайвал, я кIеви гьевесдиз – адалай элкъуьрдайвал».
6. Вали Сагьлявай хабар кьуна: «Нефсиниз виридалайни четинди вуч я?» Ада лагьана: «Ам рикIин сидкьивал я, вучиз лагьайтIа ана нефсиниз пай авач».
7. Диндин алимрикай сада къейдна: «Ля илягьа илля-ллагь лугьузвай инсанар гзаф ава (яни мусурманар), амма абурун арада рикI михьибур тIимил ава».
8. ГьакIни лагьанва: «Нагагь лукIра яхцIур юкъуз рикIин сидкьидай ибадат авуртIа, адан рикIе арифдарвилин чешмеяр пайда жеда ва абур мецел фида».
9. Диндар инсанрикай сада лагьана: «И дуьньяда виридалайни кьериз жедай шей рикIин сидкьивал я. Къалурун патал крар авунихъ чалишмиш хьун жуван рикIяй акъудиз зун шумуд сеферда алахънатIани, ам ана маса рангуналди экъечI хъийизва».