Главная

Истикъама

Истикъама

Истикъама (гьамиша ва бушвал тийиз дуьз рекье аваз фин) – им нефсиниз хас тир хесетрикай ва адетрикай яргъа хьун ва гьамиша гьакъикъат кьун ва Аллагь Таалади эмирнавай дуьз рекье аваз фин я. Эй зи аялар, куьн чинебан ва ачух крарихъ инанмишбурукай хьухь ва истикъамадин гьалкъадиз гьахь – им керематрилай гьайбатлу кар я.

РикIел хуьх, истикъама хьуни Аллагьдихъай кичIе хьун тамамди ийизва. Истикъама – им, чпикай Къуръанда ва гьадисра лагьанвай, къилихар кьиле тухун патал жуван нефс гьевеслу авун я.

Аллагьди лагьана (мана):

«Инсанрихъ галаз мергьяматлу хьухь, абуруз хъсанвал авун буйругъ ая ва авамрихъ галаз алакъаяр атIутI» («Аль-Араф» сура, 199-аят).

Жуван заманадин гъвечIибуруз буба хьиз хьухь, чIехибуруз – хва хьиз. Инсанриз арифдарвилелди (вуна масабуруз гузвай насигьатар кьилди ва я Къуръандин куьмекдалди уьмуьрда кьиле тухуналди) ва иер насигьатралди ви Раббидин рекьиз эвера, хъсанвилин куьмекдалди абурухъ галаз гьуьжет ая.

Хъуьтуьл хьухь, инсанрихъ галаз абурун акьулдин дережада аваз, абур гъавурда акьадай чIалал рахух. Ахьтин дуьшуьшда умуд ава хьи, Аллагьди вун ихтибарлубурукай, умуд кутаз жедайбурукай сад ийидайдахъ ва ваз куьмекчияр яз мусурманар гудайдахъ. Истикъамадин гьалкъадай экъечIмир ва Аллагьди вун ахтармишунрикай (макр) хуьда лагьана умуд ийимир, вучиз лагьайтIа ам виридалайни чинебан сир я.

Аллагь Таалади лагьана (мана):

«Гьакъикъатда, «Чи Рабби – Аллагь я» лагьай ва ахпа крара кIевиз дуьз рехъ кьурбурун патав рекьидай вахтунда малаикар эвичIда ва лугьуда:

«КичIе жемир ва пашман жемир, квез и дуьньяда хиве кьур Женнетдал шадвал ая» («Фуссилат» сура, 30-аят). Аллагьдин гафарин:

«Ва ахпа крара кIевиз дуьз рехъ кьурбурун» мана – мусурманри крар рикIин сидкьидай, Аллагь патал ийизвай ва Шариатдин истемишунрив кьурвал Халикьдиз ибадат ийизвай я. Абу Бакр ас-Сиддикьа лугьудай хьи, а гафарин мана – абуру Аллагьдилай гъейри маса са худадивайни тIалабнач. Умара гьисабзавай хьи, абурун мана – дуьз рехъ хкягъайдалай кьулухъ абур къерехдиз алат тавун, сикIери хьиз амалдарвилер тавун (Шариатдин эмиррилай элячIиз алахъиз) я.

Пайгъамбарди лагьана:

«Дуьз рехъ яхъ ва адай жезвай кьван суваб квевай гьисабиз жедач (ва я: жуван къуватдалди ва алакьунралди квевай дуьз рехъ кьаз жедач). Чир хьухь, куь динда виридалайни хъсан кар – капI я, ва анжах гьакъикъатда инанмиш кас алахъзава гьамиша дастамаз хуьз».

ГьакIни чир хьухь хьи, динда дуьз рехъ кьун – им вичин куьмекдалди гьар са карда тамамвилив агакьзавай дережа я. И дережадик анжах зурба инсанрин тIем акакьда. Им тестикь авун яз са шейхди агакьарай кьиса гъин. Адаз ахварай Пайгъамбар акуна ва ада жузуна:

«Я Аллагьдин Расул , чал агакьайвал, вуна икI лагьана:

«Гьуд» сура ракъурайла зун рехи хьана». Адай вун куь рехи авуна: пайгъамбаррикай кьисайри, я тахьайтIа халкьар кьиникьикай кьисайри?»

Ада лагьана:

«Абуру ваъ, Аллагьдин гафари (мана):

«Ваз эмирнавайвал дуьз рехъ яхъ!»».

ДАГЪУСТАНДИН МУФТИЙ, ШЕЙХ АГЬМАД ЭФЕНДИ АБДУЛАЕВ

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Аял Исламди хъсан яз гьисабзавай лацу рангунин парталар алукIиз вердишарна кIанда, гьеле аял чIавуз рушарик кьил кIевирдай вердишвал кутуна кIанда, яни чIарар къалур тийидай. ГъвечIи чIавалай тербиясуз аял табий тежедайди, терсди, тапарардайди, буш рахунрал рикI алайди,...


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


Исламда мазгьабар гьикl арадал атана?

Са гьихьтин хьайитIани месэладин гьакъиндай къарар кьабулдайла, имамар сифтени-сифте Къуръанда адакай вуч лагьанватIа, гьаниз килигзава.   Эгер анай абуруз жаваб жагъун тавуртIа, абур гьадисриз килигзава. Эгер гьанайни жагъун тавуртIа, а месэладин гьакъиндай асгьабри сад авунвай гафуниз...


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...


Ван ша, инсан, ахпа геж я

  Ван ша, инсан!   Аллагьди ﷻ ваз акьул ганва Пис-хъсанди кьатIун патал, Шуьше хьтин кьве вил ганва Экуь дуьнья акун патал.   Ваз руьгь ганва гьисс ийидай, РикIни уьмуьрдал шад жедай, Пай ганва ваз каинатдай Гьар жуьредин ванер къведай.   Вучиз и экуь дуьньяда Йиф...