Главная

Истикъама

Истикъама

Истикъама (гьамиша ва бушвал тийиз дуьз рекье аваз фин) – им нефсиниз хас тир хесетрикай ва адетрикай яргъа хьун ва гьамиша гьакъикъат кьун ва Аллагь Таалади эмирнавай дуьз рекье аваз фин я. Эй зи аялар, куьн чинебан ва ачух крарихъ инанмишбурукай хьухь ва истикъамадин гьалкъадиз гьахь – им керематрилай гьайбатлу кар я.

РикIел хуьх, истикъама хьуни Аллагьдихъай кичIе хьун тамамди ийизва. Истикъама – им, чпикай Къуръанда ва гьадисра лагьанвай, къилихар кьиле тухун патал жуван нефс гьевеслу авун я.

Аллагьди лагьана (мана):

«Инсанрихъ галаз мергьяматлу хьухь, абуруз хъсанвал авун буйругъ ая ва авамрихъ галаз алакъаяр атIутI» («Аль-Араф» сура, 199-аят).

Жуван заманадин гъвечIибуруз буба хьиз хьухь, чIехибуруз – хва хьиз. Инсанриз арифдарвилелди (вуна масабуруз гузвай насигьатар кьилди ва я Къуръандин куьмекдалди уьмуьрда кьиле тухуналди) ва иер насигьатралди ви Раббидин рекьиз эвера, хъсанвилин куьмекдалди абурухъ галаз гьуьжет ая.

Хъуьтуьл хьухь, инсанрихъ галаз абурун акьулдин дережада аваз, абур гъавурда акьадай чIалал рахух. Ахьтин дуьшуьшда умуд ава хьи, Аллагьди вун ихтибарлубурукай, умуд кутаз жедайбурукай сад ийидайдахъ ва ваз куьмекчияр яз мусурманар гудайдахъ. Истикъамадин гьалкъадай экъечIмир ва Аллагьди вун ахтармишунрикай (макр) хуьда лагьана умуд ийимир, вучиз лагьайтIа ам виридалайни чинебан сир я.

Аллагь Таалади лагьана (мана):

«Гьакъикъатда, «Чи Рабби – Аллагь я» лагьай ва ахпа крара кIевиз дуьз рехъ кьурбурун патав рекьидай вахтунда малаикар эвичIда ва лугьуда:

«КичIе жемир ва пашман жемир, квез и дуьньяда хиве кьур Женнетдал шадвал ая» («Фуссилат» сура, 30-аят). Аллагьдин гафарин:

«Ва ахпа крара кIевиз дуьз рехъ кьурбурун» мана – мусурманри крар рикIин сидкьидай, Аллагь патал ийизвай ва Шариатдин истемишунрив кьурвал Халикьдиз ибадат ийизвай я. Абу Бакр ас-Сиддикьа лугьудай хьи, а гафарин мана – абуру Аллагьдилай гъейри маса са худадивайни тIалабнач. Умара гьисабзавай хьи, абурун мана – дуьз рехъ хкягъайдалай кьулухъ абур къерехдиз алат тавун, сикIери хьиз амалдарвилер тавун (Шариатдин эмиррилай элячIиз алахъиз) я.

Пайгъамбарди лагьана:

«Дуьз рехъ яхъ ва адай жезвай кьван суваб квевай гьисабиз жедач (ва я: жуван къуватдалди ва алакьунралди квевай дуьз рехъ кьаз жедач). Чир хьухь, куь динда виридалайни хъсан кар – капI я, ва анжах гьакъикъатда инанмиш кас алахъзава гьамиша дастамаз хуьз».

ГьакIни чир хьухь хьи, динда дуьз рехъ кьун – им вичин куьмекдалди гьар са карда тамамвилив агакьзавай дережа я. И дережадик анжах зурба инсанрин тIем акакьда. Им тестикь авун яз са шейхди агакьарай кьиса гъин. Адаз ахварай Пайгъамбар акуна ва ада жузуна:

«Я Аллагьдин Расул , чал агакьайвал, вуна икI лагьана:

«Гьуд» сура ракъурайла зун рехи хьана». Адай вун куь рехи авуна: пайгъамбаррикай кьисайри, я тахьайтIа халкьар кьиникьикай кьисайри?»

Ада лагьана:

«Абуру ваъ, Аллагьдин гафари (мана):

«Ваз эмирнавайвал дуьз рехъ яхъ!»».

ДАГЪУСТАНДИН МУФТИЙ, ШЕЙХ АГЬМАД ЭФЕНДИ АБДУЛАЕВ

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


Хциз кIелиз кIанзавач

Кьулан хциз гьич кIелиз кIанзавач. Мектебда адаз ялна пудар эцигзава – анжах кIуьд лагьай класс акьалтIарна аттестат вахчудайвал. Гъуьл а кардиз муьтIуьгъ хьанва ва лугьузва: «Виридакай академикар жедач кьван, садакай чубанни хьана кIанда». Ам акваз зи гъиляй кIвалах къвезмач. Вуч...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманди вичин атIанвай чIарарни кикер гьиниз авун лазим я? Мусурмандиз абур санал кIватIна са михьи чкадал, чилик кутун меслят къалурзава («Ианату-тI-тIалибин»).       Алай вахтунда некягь ийидайла, гададин паталай адан буба физва. Ихьтин некягь дуьз...


Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.   2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар,...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Вучиз чай хъваначир?   Шейх Желилаз, мугьмандиз ша лугьуз, гзаф теклифдай тир. Тlвар за кьадач, амма са касди Желилаз мугьмандиз ша лагьанай. Мугьмандиз фидайла, шейх Желилан суьрсет вичин гьебеда (чанта) жедай тир. Кlвализ фенмазди вичив гвай паярни фад-фад акъуддай. Ша лагьай чкадиз ам фидай...