Главная

Истикъама

Истикъама

Истикъама (гьамиша ва бушвал тийиз дуьз рекье аваз фин) – им нефсиниз хас тир хесетрикай ва адетрикай яргъа хьун ва гьамиша гьакъикъат кьун ва Аллагь Таалади эмирнавай дуьз рекье аваз фин я. Эй зи аялар, куьн чинебан ва ачух крарихъ инанмишбурукай хьухь ва истикъамадин гьалкъадиз гьахь – им керематрилай гьайбатлу кар я.

РикIел хуьх, истикъама хьуни Аллагьдихъай кичIе хьун тамамди ийизва. Истикъама – им, чпикай Къуръанда ва гьадисра лагьанвай, къилихар кьиле тухун патал жуван нефс гьевеслу авун я.

Аллагьди лагьана (мана):

«Инсанрихъ галаз мергьяматлу хьухь, абуруз хъсанвал авун буйругъ ая ва авамрихъ галаз алакъаяр атIутI» («Аль-Араф» сура, 199-аят).

Жуван заманадин гъвечIибуруз буба хьиз хьухь, чIехибуруз – хва хьиз. Инсанриз арифдарвилелди (вуна масабуруз гузвай насигьатар кьилди ва я Къуръандин куьмекдалди уьмуьрда кьиле тухуналди) ва иер насигьатралди ви Раббидин рекьиз эвера, хъсанвилин куьмекдалди абурухъ галаз гьуьжет ая.

Хъуьтуьл хьухь, инсанрихъ галаз абурун акьулдин дережада аваз, абур гъавурда акьадай чIалал рахух. Ахьтин дуьшуьшда умуд ава хьи, Аллагьди вун ихтибарлубурукай, умуд кутаз жедайбурукай сад ийидайдахъ ва ваз куьмекчияр яз мусурманар гудайдахъ. Истикъамадин гьалкъадай экъечIмир ва Аллагьди вун ахтармишунрикай (макр) хуьда лагьана умуд ийимир, вучиз лагьайтIа ам виридалайни чинебан сир я.

Аллагь Таалади лагьана (мана):

«Гьакъикъатда, «Чи Рабби – Аллагь я» лагьай ва ахпа крара кIевиз дуьз рехъ кьурбурун патав рекьидай вахтунда малаикар эвичIда ва лугьуда:

«КичIе жемир ва пашман жемир, квез и дуьньяда хиве кьур Женнетдал шадвал ая» («Фуссилат» сура, 30-аят). Аллагьдин гафарин:

«Ва ахпа крара кIевиз дуьз рехъ кьурбурун» мана – мусурманри крар рикIин сидкьидай, Аллагь патал ийизвай ва Шариатдин истемишунрив кьурвал Халикьдиз ибадат ийизвай я. Абу Бакр ас-Сиддикьа лугьудай хьи, а гафарин мана – абуру Аллагьдилай гъейри маса са худадивайни тIалабнач. Умара гьисабзавай хьи, абурун мана – дуьз рехъ хкягъайдалай кьулухъ абур къерехдиз алат тавун, сикIери хьиз амалдарвилер тавун (Шариатдин эмиррилай элячIиз алахъиз) я.

Пайгъамбарди лагьана:

«Дуьз рехъ яхъ ва адай жезвай кьван суваб квевай гьисабиз жедач (ва я: жуван къуватдалди ва алакьунралди квевай дуьз рехъ кьаз жедач). Чир хьухь, куь динда виридалайни хъсан кар – капI я, ва анжах гьакъикъатда инанмиш кас алахъзава гьамиша дастамаз хуьз».

ГьакIни чир хьухь хьи, динда дуьз рехъ кьун – им вичин куьмекдалди гьар са карда тамамвилив агакьзавай дережа я. И дережадик анжах зурба инсанрин тIем акакьда. Им тестикь авун яз са шейхди агакьарай кьиса гъин. Адаз ахварай Пайгъамбар акуна ва ада жузуна:

«Я Аллагьдин Расул , чал агакьайвал, вуна икI лагьана:

«Гьуд» сура ракъурайла зун рехи хьана». Адай вун куь рехи авуна: пайгъамбаррикай кьисайри, я тахьайтIа халкьар кьиникьикай кьисайри?»

Ада лагьана:

«Абуру ваъ, Аллагьдин гафари (мана):

«Ваз эмирнавайвал дуьз рехъ яхъ!»».

ДАГЪУСТАНДИН МУФТИЙ, ШЕЙХ АГЬМАД ЭФЕНДИ АБДУЛАЕВ

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Дармандин набататар

Успагьан Урусатдин агьалийри чичIек-дикай, шивитдикай менфят къачузвай хьиз, европавийри успагьан (шпинат) ишлемишзава. И набатат абуруз гзаф менфят квайди тирвиляй кIанзава. Успагьан Россиядани эхиримжи вахтара гегьеншдиз ишлемишзавай набататрикай сад я. Гьакъикъатдани, пешекарри ам витаминралди...