Главная

Исламдин вад лагьай дестек

Исламдин вад лагьай дестек

Исламдин вад лагьай дестек

Гьуьрметлу мусурман стхаярни вахар, Советрин Союздин вахтунда чи бубайриз гьаждал фидай мумкинвал авачир. Гьавиляй чна и кардай Сад Аллагьдиз ﷻ кьилди шукур гъада кlанда. Идалайни гъейри чи ватанэгьли Сулейман Керимова гьаж къурмишдай мумкинвал авачир Дагъустанвияр аниз вичин хсуси такьатралди ракъурзава. И кардай адаз еке чухсагъул.

 

Цlи гьаждал физ гьазур хьанвай, гьуьрметлу мусурманар, къуй Аллагь Таалади квез Исламдин вад лагьай дестек тир гьаж кьилиз акъуддай ахьтин къаст ва къуват гурай хьи, герек Аллагь Таалади Вичи ам кьабулдайвал. Чна квез куьн Дагъустанда амаз хийир-дуьаяр ийизва, куьне лагьайтlа, пак тир Меккадани Мединада чаз, Дагъустандин ва вири дуьньядин мусурманриз хийир-дуьаяр ая, чун рикlелай алудмир. Гьа икl, умрадал (гъвечlи гьаж) физ гьазур хьанвай Умар асгьабдивай Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ тlалабнай. Ада лагьана: «Чун куь хийир-дуьайрик кутаз рикlелай алудмир, зи стха» (Тирмизи).

Гьаж – им Исламдин вад лагьай дестек я, адан рехъни пара четинди я. Им мусурмандин имандин къуват, адан диндиз вафалувал, адан ахлакь ахтармишзавай чка я.

Иблис Аллагь Таалади Вичиз аси хьана лугьуз негь авурдалай инихъ иблисди Адаман несилдихъ галаз мидявал ийизва ва ам дуьз рекьелай алудиз чалишмиш жезва. Ада акъваз тавуна мусурманри эхиратда хийир авай кIвалахар тавун патал чалишмишвал ийизва.

Гьаж ва умра тамамарунай кхьизвай сувабрин дережадин кьадар чир хьуниз килигна, иблис зияратчийрин арада, абурун зиярат Аллагь Таалади кьабул тавун патал, гъулгъула тваз алахъзава.

Инсандин лап пехъи душман тир иблисдин таъсирдик акатна гьаждилай гъилер ичIиз хкведалди, ша чна агъадихъ ганвай къайдайрал амал ийин.

1) ЧIехибуруз гьуьрмет ва гъвечIибуруз регьим авун – им Пайгъамбардин ﷺ суннадай я, вучиз лагьайтIа ада лагьанва: «ЧIехибуруз гьуьрмет ва гъвечIибуруз регьим тийизвайди зи умматдай туш».

2) Неинки рекье авайла, гьакIни Мединадани Меккада, Минадани Арафатда авайла рекьин юлдашар патал регьимлу хьун ва абурун хесетар ва къилихар сабурдивди эхун лазим я. Юлдашдикай авай хъел акъвазариз тежедайла, и кар себеб яз арадал къведай Аллагь Тааладин ажугъ рикIел гъана кIанда. Чи пис къилих чи гьаж кьабул тавунин себеб хьун мумкин я.

3) РикIел хуьх: Гьарамдин яни Меккадин берекатлу чилел гьар са хъсан кар (гьакlни бязи алимри лугьузвайвал гьар са пис карни) виш агъзур сеферда артух жезва.

4) Меккадиз ва я Мединадиз атайла, зияратчийриз гостиницада нумраяр гузва. Ша чна гьаждин тешкилатчийри чаз чи чкаяр къалурдалди сабур ийин. Гьа икI чна маса зияратчийризни куьмек гуда. Эгер чна Аллагь Таала патал ихьтин сабур авуртIа, ам чи гьаж кьабулунин себеб хьун мумкин я. Кьабулай гьаждай лагьайтIа, Аллагьди ﷻ гузвай пишкеш анжах Женнет я.

5) Гьаж – им чун Аллагьдин ﷻ разивилив мукьва ийизвай Исламдин вад лагьай шартI я. Им курортдиз физвай мисал туш, ина авай шартIарни курортдинбур туш. Эгер чун ксузвай чкадин дарвални зегьемвал бегенмиш тахьана чна къулай шартIар истемишзаватIа, чун шейтIандин гуьгъуьналлаз физва. Ша чна чун и дуьньядай фейила ксудай чка рикIел гъин – са юкI гьяркьуьвал алай, месин паталай чил, хъуьцуьган – къван ва юлдашни чи крар (хъсан ва пис) тир сур. Чаз гьажди чи сурун лакьан и кьил а кьил авачир Женнетдин багълариз ва я цIай авай кIамуз элкъуьрдай мумкинвал гузва. Вуч хкядатIа – чи гъиле ава.

Са гафуналди, гьаждал физвайбуру чпин ниятар михьи авун ва виликамаз гзаф кьадар сабур кlватlун лазим я, ам ана чарасуз герек къвезвайди я.

Гьуьрметлу зияратчияр, къуй Аллагь Таалади квекай гьар садаз жуван нефсиниз дурум гана, Вич рази жедай къайдада гьаж кьиле тухудай мумкинвал гурай!

 

Гьасан Амаханов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...