Главная

Ажайиб алемда

Ажайиб алемда

Бахрейндикай итижлу делилар

– Бахрейн островдин гъвечIи гьукумат я. Ам Азияда (Персидский заливда) ава. Меркез — Манама.

– И уьлкведин умуми майдан 766 квадратный километрдикай ибарат я. Москва шегьердин умуми майдандив гекъигайтIа, Бахрейн саки кьуд сеферда гъвечIи я.

– Бахрейнда са миллионни зур кьван агьалияр яшамиш жезва.

– Уьлкведа араб чIал кьилинди я.

– Бахрейн Азиядин виридалайни гъвечIи уьлквейрикай пуд лагьай чкадал ала. Адалай гъвечIибур Сингапур ва Мальдивар я.

– И уьлкведиз Саудовский Аравиядин Эль-Хубар шегьердихъ галаз улакьрин муькъуьн алакъа ава. 25 километр алай и муьгъ 1986-йисуз Саудовский Аравияди туькIуьрна. И муькъвелай суткадин муддатда 25 агъзур машин ахъайзава.

– Бахрейндикай аслу тушир государство хьана 50 йисалайни тIимил я.

– 1971-йисалди Бахрейн Англиядин таждин протекторатдик квай. Гьа и йисуз гьукуматди аслу туширвал малумарна.

– Бахрейн араб уьлквейрикай виридалайни гъвечIиди, амма девлетлуди я. Анин экономика нафт, тIебии газ, алюминий ва гевгьер хкудзавай чкаяр аваз хьуни хкажзава.

– Государстводин милли пул бахрейндин динар я. Вилик вахтара ана Индиядин рупий кардик квай.

– Килигуниз лайихлубурукай сад “Уьмуьрдин тар” я. Тажуб жедай кар ам я хьи, цин чешмеяр авачир къумлух чкада текдиз акациядин тар экъечIиз 400 йисалайни артух я.

– Уьлкведин мулкара Америкадин военный база ава.

– Дуьньядин лап чIехи мискIинрикай сад Бахрейнда ава. Ана гьа са вахтунда ибадат ийидай 7 агъзурдалай гзаф ксар гьакьзава. МискIиндин майдан 6500 квадратный метрдикай ибарат я.

– Исламдин къанунрал амалзавай уьлкве тирвиляй, Бахрейнда ички квай затIар хъун ва абур маса гун къадагъа я. Ички гьатта туристризни къадагъа авунва.

– Бахрейнда сиясатдин партияр къанундалди къадагъа авунва.

 

Ганадикай итижлу делилар

— Гана РагъакIидай патан Африкадин уьлкве я. Ана 33 миллиондилай виниз инсанар яшамиш жезва. Уьлкведин меркез Аккра я.

— Уьлкведин умуми майдан 238533 квадратный километрдикай ибарат я.

— Ганади 1957-йисуз Великобританиядилай аслу туширвал къачуна.

— Чкадин са чIалай таржума авурла, уьлкведин тIвар “дявекар пачагь” лагьай чIал жезва.

— Ганадин саки 70 процент кьериз кул-кусар, надир тарар авай гегьенш чуьллери кьунва.

— Ганадин пайдахдин юкьвал чIулав гъед ала. Ада колониализмдихъ галаз женг чIугунин карда Африкадин халкьарин азадвал ва садвал лишанламишзава.

— Ганадин агьалийрикай 69 процентди чеб хашпересар ва 20 процентди чеб мусурманар яз гьисабзава.

— 2015-йисуз Ганади тарихда сифте яз космосдиз спутник ахъайна.

— Итижлу делилрикай сад ам я хьи, алай вахтунда Гана къизил хкудунин жигьетдай дуьньядин 10 уьлкведин жергеда ава.

— Чкадин тIуьнрикай рахайтIа, агьалийри асул гьисабдай балугъар ва жуьреба-жуьре пахлаханар (рак) ишлемишзава.

— “Азадвал ва адалатлувал” — им уьлкведин девиз я.

— Ганадин 26 заповедникда 100-лай гзаф надир гьайванар яшамиш жезва, гьа жергедай яз — филер ва гепардарни.

— Ганада 16-17-асирра португалвийри эцигай къадим зурба дараматар гзаф ава.

— Уьлкведин пулунин тIвар “ганадин седи” я.

— Ганада официальный чIал ингилис чIал я. Гьа са вахтунда ингилис чIал халкьдин пудай са паюниз кьван чизва.

— Уьлкведин мулкара къизил, алмас, марганец, нафт, тIебии газ, гимиш ва маса затIар квай чкаяр ава. Гьавиляй 1957-йисалди Гана “Къизилдин къерех” тIварцIел-ди машгьур тир.

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...


Угъри Аллагьди ﷻ лянетламишзава

Газет кlелзвай играми стхаярни вахар, къе чун угъривиликай рахада. Ам Исламда къанни сад лагьай чlехи гунагь я. Угъри инсанриз ва Аллагьдиз ﷻ такlан кас я, ам халкьдин виляй аватзава ва Шариатдини адаз пис жаза гузва, гьавиляй мусурманар а гунагьдивай яргъа хьун лазим я.   Ислам динди...


Чам дустагъдай гуьзетдани?

Чам дустагъда ацукьарна. Чна мехъериз гьазурвал аквазвай ва вири хъсанзавай, амма садлагьана ам дустагъ авуна. Адаз са шумуд йис къвезва. Дустагъдай ахъайнамазди зал эвленмиш жеда лагьана гаф гузва. Заз вуч ийидатIа чизвач, ам дустагъдай гуьзетун герек яни?    Алимдин жаваб: Эгер куьн...


Руш низ гъуьлуьз гуда?

Салафрин (Исламдин сифтегьан асирра яшамиш хьайи михьи несилар) девирда Нугь ибн Марьям лугьудай са кас яшамиш хьанай. Адахъ гзаф мал-девлет ва иер са руш авай. Ам це лугьуз тIвар-ван ва девлет авай ксар гзаф къвезвай. Амма адаз вичин руш низ гудатIа чизвачир.   А касдихъ емишдин тарарин еке...